Η χώρα μας οφείλει να θέσει τη μοίρα τους στο επίκεντρο της πολιτικής της και να διεκδικήσει διεθνείς εγγυήσεις προστασίας
H απόλυτη θέση που έχει υιοθετήσει η Ελλάδα στον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας παρουσιάζεται από την κυβέρνηση ως «αυτονόητη ευρωπαϊκή επιλογή». Ωστόσο, πίσω από τις βαρύγδουπες εκφράσεις και τις τυπικές ευρωπαϊκές ανακοινώσεις περί «Διεθνούς Δικαίου» και «αμυνόμενης χώρας», απουσιάζει κάτι κρίσιμο και ασυγχώρητο: η φωνή και η μέριμνα για τον Ελληνισμό της Ουκρανίας.
- Του Γιάννη Χ. Κουριαννίδη*
Για τους δεκάδες χιλιάδες, δηλαδή, ανθρώπους με ελληνικές ρίζες, που ζουν εδώ και αιώνες στις ακτές της Αζοφικής, σε περιοχές που βρίσκονται πλέον υπό ρωσικό έλεγχο ή αποτελούν θέατρα σκληρών μαχών. Η Ελλάδα, που οφείλει να λειτουργεί ως «εθνικό κέντρο» για τον απανταχού Ελληνισμό, δείχνει να έχει ξεχάσει μία από τις πιο ιστορικές ελληνικές κοινότητες.
Η Μαριούπολη, το Σαρτανά και άλλοι τόποι με έντονη ελληνική παρουσία έγιναν συνώνυμα τραγωδίας, αλλά η ελληνική Πολιτεία εξακολουθεί να συμπεριφέρεται σαν να πρόκειται απλώς για «μια ευρωπαϊκή σύγκρουση»! Η παντελής απουσία ειδικής πολιτικής για τους Ελληνες της περιοχής, η απροθυμία να τεθεί το ζήτημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η εμμονή σε μια θέση ταυτισμένη μηχανικά με τις Βρυξέλλες συνιστούν ένα διπλωματικό και εθνικό έλλειμμα, που δεν μπορεί πλέον να καλυφθεί.
Αντί η Αθήνα να αξιοποιήσει την ιστορική διαχρονική σχέση με τις ελληνικές κοινότητες της Αζοφικής ως μοχλό παρέμβασης και πίεσης, προτίμησε την πλήρη ευθυγράμμιση με τις πιο πολεμοχαρείς φωνές της Ευρώπης. Προτίμησε να εμφανίζεται ως «υπεύθυνος σύμμαχος», στέλνοντας στρατιωτικό υλικό, αλλά και ως «φωνή αδυναμίας» όταν πρόκειται για την προστασία μιας ελληνικής κοινότητας που δοκιμάζεται δραματικά. Ποιο, αλήθεια, εθνικό κέντρο λησμονεί τους ομογενείς του, όταν αυτοί βιώνουν τόσο τραγικές στιγμές;
Την ίδια στιγμή, στην Ευρώπη υιοθετείται μια ολοένα πιο επικίνδυνη ρητορική πολεμικής προετοιμασίας, μιλώντας ανοιχτά πλέον για μια σύγκρουση με τη Ρωσία τα επόμενα χρόνια, κάτι που υποτίθεται πως οφείλουμε να το αποδεχτούμε! Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η μοίρα των Ελλήνων της Ουκρανίας δεν μπορεί να αποσιωπάται σαν δευτερεύουσα λεπτομέρεια. Είναι αδιανόητο η Ελλάδα να μην έχει αναπτύξει μια ξεκάθαρη, ενεργητική στρατηγική για την προστασία τους, όχι μόνο ανθρωπιστική (που και αυτή είναι ανύπαρκτη), αλλά πρωτίστως πολιτική, γεωπολιτική και πολιτισμική.
Αοριστολογίες
Κι όμως, όποτε τίθεται το ζήτημα, κυρίως από συλλόγους ομογενών, η κυβέρνηση απαντά με αόριστες αναφορές, σαν να φοβάται μη χαλάσει την εικόνα του πλήρως συμμορφωμένου εταίρου με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις, δείχνοντας καλή διαγωγή στις Βρυξέλλες! Η στάση αυτή, όμως, δεν είναι απλώς λανθασμένη – είναι εθνικά κοντόφθαλμη και βαθιά προβληματική. Δεν είναι δυνατόν να αδιαφορούμε για τον ελληνικό πληθυσμό περιοχών που σήμερα ελέγχονται από τη Ρωσία.
Οι Ελληνες της Ουκρανίας δεν είναι ούτε αριθμοί ούτε παράπλευρες απώλειες. Είναι μέρος του σώματος του Ελληνισμού. Και η Ελλάδα οφείλει να θέσει τη μοίρα τους στο επίκεντρο της πολιτικής της, να διεκδικήσει διεθνείς εγγυήσεις προστασίας, να απαιτήσει από τους Ευρωπαίους εταίρους να αναγνωρίσουν αυτό το ειδικό βάρος, να αξιοποιήσει κάθε διπλωματικό εργαλείο για να διασφαλίσει την επιβίωση, την αυτονομία και τα δικαιώματά τους. Παράλληλα, όμως, θα πρέπει να επιδιώξει όποια επαναπροσέγγιση με τη Ρωσία είναι σήμερα εφικτή προς τον σκοπό αυτόν.
Η σιωπή δεν είναι αποδεκτή. Η Ελλάδα πρέπει να σταθεί στο ύψος της Ιστορίας και της ευθύνης της. Διότι, αν δεν υπερασπιστεί εκείνους που διατηρούν την ελληνική τους ταυτότητα όπου γης, τότε ποιον ακριβώς υπερασπίζεται; Και για ποιον λόγο;
* Διευθυντής περιοδικού «Ενδοχώρα»
