Η επίσκεψη Μητσοτάκη στην Αγκυρα, υπό το πρίσμα της στρατηγικής συνεργασίας 3+1 με Ισραήλ, Κύπρο και ΗΠΑ
- Του Σάββα Καλεντερίδη
Οταν αποφασίστηκε η επίσκεψη του κ. Μητσοτάκη στην Αγκυρα για τη διεξαγωγή του 6ου Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας, ήταν λογικό να αναρωτηθούμε πώς θα εξελάμβαναν την επίσκεψη αυτή οι χώρες με τις οποίες η Ελλάδα έχει υπογράψει συμφωνίες αμυντικής συνεργασίας και ιδιαίτερα το Ισραήλ, το οποίο έχει επενδύσει πολλά στη σχέση του με την Κύπρο και την Ελλάδα, όπως έχουμε και εμείς επενδύσει πολλά στη συνεργασία μας με το Ισραήλ στον ίδιο τομέα, για την αντιμετώπιση της κοινής απειλής, που είναι η Τουρκία.
Προφανώς προηγήθηκαν κάποιες εξηγήσεις από πλευράς της Αθήνας προς το Τελ Αβίβ, όμως, σε κάθε περίπτωση, δεν μπορεί να πει κανείς ότι εδραιώνεται η εμπιστοσύνη που είναι απαραίτητη μεταξύ συμμάχων, όταν ο ένας από τους δύο προσεγγίζει τον παράγοντα που θεωρείται κοινή απειλή.
Πάντως, μετά τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν, είδαμε αναρτήσεις σε σοβαρούς ισραηλινούς λογαριασμούς που έδειχναν ότι τουλάχιστον κάποιοι στο Ισραήλ δεν πείστηκαν από τις όποιες διαβεβαιώσεις δόθηκαν, αν δόθηκαν τέτοιες από πλευράς μας.
Δεν είμαι σε θέση να πω αν ήταν ή όχι τυχαίο, όμως την Τρίτη 10 Φεβρουαρίου, μία μέρα πριν από τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν, στη Βουλή του Ισραήλ, την Κενσέτ, έλαβε χώρα διαδικτυακή συνάντηση βουλευτών των Συμμάχων 3+1, δηλαδή βουλευτών από την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, η οποία, μάλιστα, είχε ως κεντρικό ζήτημα εξέτασης την ανάσχεση της τουρκικής επιθετικότητας.
Σύμφωνα με το Φόρουμ της Μέσης Ανατολής, που διοργάνωσε τη συνάντηση, η ισραηλινή Κνεσέτ, για πρώτη φορά στην ιστορία, συγκέντρωσε εκπροσώπους από τα τέσσερα νομοθετικά σώματα για να συναντηθούν ως ενιαία συνέλευση αφιερωμένη σε έναν στρατηγικό στόχο: την οικοδόμηση της εταιρικής σχέσης «3+1» της ανατολικής Μεσογείου και την ανάσχεση της Τουρκίας, του κύριου γεωπολιτικού αντιπάλου της περιοχής.
Η εκδήλωση με τίτλο «Πλαίσιο 3+1: Ενίσχυση της συνεργασίας της ανατολικής Μεσογείου», σύμφωνα με τους διοργανωτές, θεωρείται ένα ιστορικό πρώτο βήμα προς την προώθηση μιας ανανεωμένης στρατηγικής συνεργασίας μέσω μιας περιφερειακής συμμαχίας που βασίζεται σε κοινές αξίες και αμοιβαία εθνικά συμφέροντα.
Η διακοινοβουλευτική εκδήλωση σηματοδότησε την έναρξη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Κνεσέτ για την ανατολική Μεσόγειο, μιας κοινοβουλευτικής ένωσης που έχει δεσμευτεί στον διάλογο 3+1. Στην εκδήλωση οι βουλευτές του Ισραήλ συζήτησαν διαδικτυακά με βουλευτές από την Ελλάδα, την Κύπρο και τις ΗΠΑ, ενώ συμμετείχαν επίσης διαδικτυακά κορυφαίοι εμπειρογνώμονες στην ενέργεια, στο εμπόριο και στην εθνική άμυνα. Οι βουλευτές συζήτησαν σε βάθος τις αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένης της αυξανόμενης επιρροής της Τουρκίας και των απειλών που θέτει για την περιφερειακή σταθερότητα.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Φόρουμ της Μέσης Ανατολής, ο βουλευτής Ohad Tal, συμπρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Κνεσέτ για την ανατολική Μεσόγειο, άνοιξε τη συνεδρία, αναφέροντας πως η Τουρκία υποκαθιστά γρήγορα το Ιράν ως τον κύριο επιτιθέμενο στην περιοχή.
«Η συνεργασία με την Ελλάδα και την Κύπρο δεν είναι μόνο μια συμμαχία ασφαλείας – είναι μια ευκαιρία για την οικοδόμηση περιφερειακής πολιτικής ανθεκτικότητας στους τομείς της ενέργειας, του νερού, της γεωργίας και της καινοτομίας».
Συνεχίζοντας ο Tal, αφού τόνισε ότι μετά τη «φρικτή σφαγή της 7ης Οκτωβρίου ολόκληρη η περιοχή είναι υπό αναδιάταξη», ανέφερε ότι «έχουμε γίνει μάρτυρες μιας δραματικής αποδυνάμωσης του ιρανικού σιιτικού άξονα και της αντικατάστασής του από έναν άξονα της σουνιτικής μουσουλμανικής αδελφότητας. Αυτή η πραγματικότητα παρουσιάζει νέες προκλήσεις και αποτελεί απειλή για τη σταθερότητα, την ασφάλεια, την ενέργεια και το εμπόριο στην περιοχή».
Στη συνέχεια τον λόγο πήρε ο βουλευτής Alon Schuster, συμπρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Κνεσέτ για την ανατολική Μεσόγειο, ο οποίος αναφέρθηκε στο μέλλον του Ισραήλ μετά την ολοκλήρωση σημαντικών πολεμικών επιχειρήσεων.
«Στόχος μας είναι να μεταφράσουμε την επιχειρησιακή μας ισχύ σε μια σταθερή πολιτική θέση. Η συνεργασία με την Ελλάδα και την Κύπρο δεν είναι μόνο μια συμμαχία ασφαλείας – είναι μια ευκαιρία να οικοδομήσουμε περιφερειακή πολιτική ανθεκτικότητα στους τομείς της ενέργειας, του νερού, της γεωργίας και της καινοτομίας».
Σειρά είχε ο Αμερικανός βουλευτής της Φλόριντα Ράντι Φάιν (Ρεπουμπλικάνος), ο οποίος τόνισε έντονες ανησυχίες σχετικά με τη γεωπολιτική πορεία της Αγκυρας.
«Τα τελευταία χρόνια, είτε πρόκειται για ρητορική που σχετίζεται με τη Γάζα είτε για επιρροή στη Συρία ή δραστηριότητα σε άλλα μέρη του κόσμου, έχουμε δει ότι η Τουρκία έχει βγει από την επικράτειά της και επεκτείνεται. Γι’ αυτό αντιτίθεμαι στην αγορά αεροσκαφών F-35 από την Τουρκία».
Ο Αμερικανός βουλευτής του Ιλινόις, Μπραντ Σνάιντερ (Δημοκρατικός), επικεφαλής υποστηρικτής του Νόμου για την Πύλη της ανατολικής Μεσογείου (Eastern Mediterranean Gateway Act), τόνισε την αναγκαιότητα για σαφείς συμμαχίες και αξιόπιστους συμμάχους.
«Πρέπει να είμαστε σαφείς σχετικά με το ποιοι είναι οι εταίροι μας στη Μέση Ανατολή και ποιοι είναι οι εχθροί μας – ποιος είναι ανοιχτός στη συνεργασία και ποιος δημιουργεί εμπόδια και προκλήσεις» δήλωσε ο Σνάιντερ.
«Ηγούμαι του Νόμου για την Πύλη της Ανατολικής Μεσογείου, μιας νομοθεσίας που θα ωθήσει τη χώρα μας προς τη συνεργασία με τις χώρες του IMEC (Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης), ιδίως το Ισραήλ, την Κύπρο και την Ελλάδα. Θεωρώ το πλαίσιο 3+1 κρίσιμο για την επιτυχία του IMEC, επιτρέποντας την πρωτοβουλία, την περιφερειακή ολοκλήρωση και την ειρήνη».
Στην εκδήλωση συμμετείχαν επίσης ο βουλευτής της ελληνικής Βουλής Δημήτρης Καιρίδης, επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπίας στο ΝΑΤΟ, και ο βουλευτής Χάρης Γεωργιάδης, πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Κυπριακού Κοινοβουλίου. Ανάμεσα στους εμπειρογνώμονες ασφαλείας και στρατηγικής ήταν και ο Εντι Ζεμενίδης, εκτελεστικός διευθυντής του Hellenic American Leadership Council (HALC).
Ο Γκρεγκ Ρόμαν, εκτελεστικός διευθυντής του Φόρουμ Μέσης Ανατολής, αναφερόμενος στην Τουρκία, στο Ιράν και στη Ρωσία, είπε: «Θα πρέπει να είναι σε εγρήγορση, επειδή δεν πρόκειται να ανεχτούμε τις δραστηριότητες επιρροής τους, τον ασύμμετρο πόλεμο ή τις απειλές για την ασφάλεια οποιουδήποτε από τα έθνη μας».
Σύμφωνα με το Φόρουμ Μέσης Ανατολής, αυτή η συνεδρίαση, την οποία χαρακτηρίζει ιστορική, υπογραμμίζει τη δέσμευσή του στην προώθηση συμμαχιών που ενισχύουν την περιφερειακή ασφάλεια και αντιτίθενται στις αποσταθεροποιητικές δυνάμεις. Ενώνοντας αυτές τις κοινοβουλευτικές φωνές, η εικονική ενημέρωση θέτει τις βάσεις για μελλοντικές συνεργατικές πρωτοβουλίες στους τομείς των υποδομών, της ενέργειας και της άμυνας, δημιουργώντας ένα επιχειρησιακό προπύργιο ενάντια στην τουρκική επιθετικότητα.
Αυτά από το Φόρουμ Μέσης Ανατολής, σε μια εκδήλωση όπου συμμετείχαν με κοινοβουλευτικούς εκπροσώπους η Ελλάδα και η Κύπρος, ένα εικοσιτετράωρο πριν από την επίσκεψη Μητσοτάκη και εννέα υπουργών στην Αγκυρα, από την οποία επέστρεψαν όλοι τρισευτυχισμένοι.
Μια στο καρφί και μια στο πέταλο, που λέει ο λαός μας.
