Ηρθε για φθηνό σόου ο «σουλτάνος» και τα άκουσε για τη μουσουλμανική μειονότητα, την Αγια-Σοφιά και το ΚυπριακόΡεπορτάζ
Σπύρος Κάραλης
Πληρωμένες απαντήσεις, πρώτα από τον Προκόπη Παυλόπουλο και εν συνεχεία από τον Αλέξη Τσίπρα, πήρε ο Ταγίπ Ερντογάν μετά το ντελίριο προκλητικότητας με το οποίο θέλησε να σφραγίσει, νεοοθωμανικά, την επίσκεψή του στην Ελλάδα. Ο «σουλτάνος», που ήρθε αποφασισμένος να βάλει στο τραπέζι όλες τις τουρκικές διεκδικήσεις, τελικά οδηγήθηκε σε θεαματική αναδίπλωση στις δηλώσεις που έκανε έχοντας δίπλα του τον Ελληνα πρωθυπουργό.
Ειδικά στο ζήτημα της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης, για την οποία παραδέχτηκε μπροστά στις κάμερες, πρώτον, ότι είναι εσωτερικό θέμα της Ελλάδας και, δεύτερον, και το πιο σημαντικό ότι δεν είναι τουρκική, όπως την αποκαλούσε ερχόμενος στη χώρα μας, αλλά υπάρχουν «Ελληνες μουσουλμάνοι πομακικής και Ρομά καταγωγής». Ηταν η πρώτη φορά που Τούρκος πολιτικός ηγέτης παραδέχτηκε ότι η θρησκευτική μειονότητα της Θράκης, για την οποία κόπτεται εδώ και δεκαετίες η Αγκυρα, δεν είναι τουρκική. Είχε προηγηθεί σκληρή απάντηση από πλευράς του κ. Τσίπρα κατά τη διάρκεια των δηλώσεων, με την οποία έστειλε σαφές μήνυμα ότι «τα ζητήματα των Ελλήνων πολιτών είναι ζήτημα της ελληνικής κυβέρνησης και όχι διμερές».
Ο πρωθυπουργός απάντησε ισοδύναμα σε όλο το φάσμα των θεμάτων που άνοιξε ο Τούρκος πρόεδρος, ξεκαθαρίζοντας καταρχάς ότι η Συνθήκη της Λωζάννης αποτελεί «τον θεμέλιο λίθο για τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας». Ακολούθως έθεσε το θέμα της παραβατικότητας στο Αιγαίο, ζητώντας τον τερματισμό της και όσον αφορά τους οκτώ Τούρκους στρατιωτικούς τόνισε ότι οι αποφάσεις της ελληνικής Δικαιοσύνης είναι απολύτως σεβαστές, καθώς στην Ελλάδα, όπως σε κάθε δημοκρατική χώρα, ισχύει η διάκριση των εξουσιών.
Από την πλευρά του, ο Τούρκος πρόεδρος έθεσε εκ νέου το θέμα του μουφτή της Θράκης, λέγοντας πως δεν τηρείται η Συνθήκη της Λωζάννης και ζήτησε να εκλέγεται από τη μειονότητα, φέρνοντας ως παράδειγμα όσα ισχύουν για την εκλογή Πατριάρχη. «Στη Δ. Θράκη το ζήτημα του αρχιμουφτή, κατά τη γνώμη μου, συνιστά σοβαρή πληγή και πιστεύω ότι ο αξιότιμος πρωθυπουργός θα συμβάλει στην επίλυση του ζητήματος» υποστήριξε ο Τούρκος πρόεδρος. Επισήμανε όμως «δεν διαφωνούμε ότι είναι εσωτερικό ζήτημα της Ελλάδας, αλλά, εάν μας δίνεται η άδεια, μπορούμε να διατυπώσουμε την παράκλησή μας».
Θέμα τζαμιού
Εθεσε επίσης και το θέμα του τζαμιού στην Αθήνα, αναφέροντας το Φετιχιέ τζαμί στην Πλάκα, και λέγοντας ότι η τουρκική κυβέρνηση έχει προχωρήσει στην αναστήλωση πολλών εκκλησιών στη χώρα, για να απαντήσει ο Αλέξης Τσίπρας θίγοντας όσα συμβαίνουν στην Αγιά- Σοφιά. «Εμείς ούτε μία στιγμή δεν σκεφτήκαμε στο Φετιχιέ τζαμί να κάνουμε μία θρησκευτική λειτουργία ορθόδοξη, όπως αντιστοίχως, κακώς κατά τη γνώμη μου, συμβαίνει το τελευταίο διάστημα επανειλημμένα στην Αγια-Σοφιά» είπε ο πρωθυπουργός.
Στο ίδιο ύφος ήταν η απάντηση του κ. Τσίπρα για το Κυπριακό. Αφού επανέλαβε την πάγια ελληνική θέση για μια ενωμένη ομόσπονδη Κυπριακή Δημοκρατία, χωρίς εγγυήσεις και ξένα στρατεύματα, όπου Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι θα ζουν με ασφάλεια, τόνισε απευθυνόμενος προς τον κ. Ερντογάν: «Αγαπητέ μου φίλε πρόεδρε, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το θέμα αυτό υπάρχει ανοικτό, διότι πριν 43 χρόνια υπήρξε μία παράνομη εισβολή και κατοχή του βορείου τμήματος της Κύπρου».
Οσον αφορά όσα ειπώθηκαν πίσω από τις κλειστές πόρτες, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν καταρχάς για την επανέναρξη των συνομιλιών με άξονα τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και με ενεργή συμμετοχή της στρατιωτικής ηγεσίας και της ηγεσίας του ΥΠΕΞ καθώς και για την επανέναρξη των διερευνητικών συνομιλιών για την υφαλοκρηπίδα. Συμφωνήθηκαν επίσης να ληφθούν νέα μέτρα για συνεργασία στο πλαίσιο της συμφωνίας Ε.Ε. – Τουρκίας που θα συμβάλλουν στην αποσυμφόρηση των νησιών, η πραγματοποίηση του επόμενου Ανώτατου Συμβουλίου
Συνεργασίας το συντομότερο δυνατόν (πιθανόν τον Φεβρουάριο) καθώς και η σύσταση Μεικτής Οικονομικής Επιτροπής. Παράλληλα συμφωνήθηκε η προώθηση σειράς έργων υποδομών, μεταξύ αυτών η σιδηροδρομική σύνδεση Θεσσαλονίκης – Κωνσταντινούπολης και η κατασκευή δεύτερης γέφυρας στον Εβρο, στα σύνορα των δύο χωρών.
Πυρά από τα κόμματα στην κυβέρνηση για τον χειρισμό των προκλήσεων
Εντονα αντέδρασαν τα κόμματα της αντιπολίτευσης στον τρόπο που χειρίστηκε η ελληνική πλευρά τις προκλήσεις του Ταγίπ Ερντογάν. Για «ασυγχώρητη προχειρότητα και αδικαιολόγητο έλλειμμα προετοιμασίας εκ μέρους της κυβέρνησης» έκανε λόγο η Ν.Δ., με διαρροή της Πειραιώς που έγινε ενώ ο Ταγίπ Ερντογάν βρισκόταν στο Μέγαρο Μαξίμου και ήταν σε εξέλιξη η συνάντησή του με τον Αλέξη Τσίπρα. «Φιάσκο», που τείνει να καταλήξει σε «ναυάγιο», χαρακτήρισε η επικεφαλής της Δημοκρατικής Συμπαράταξης Φώφη Γεννηματά την επίσκεψη του Τούρκου προέδρου.
«Οι άκαμπτες δηλώσεις Ερντογάν μέσα στο Προεδρικό Μέγαρο επιβεβαιώνουν αυτό που αρχικά είχαμε προβλέψει και τονίσει: Οτι δεν υπήρξε καμία απολύτως διπλωματική προετοιμασία της επίσκεψής του. Απαράδεκτο, αλλά κυρίως επικίνδυνο για τη χώρα» ανέφερε σε δήλωσή της η κυρία Γεννηματά. Καταλόγισε, δε, στον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα ότι συνεχώς «πάει για μαλλί και βγαίνει κουρεμένος».
Το Ποτάμι σχολίασε ότι «ο κ. Ερντογάν, πίσω από τη διατύπωση περί “επικαιροποίησης”, μιλά σαφώς για αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάννης, θέτοντας ανοιχτά ζητήματα που αφορούν το Αιγαίο και τη Θράκη», προσθέτοντας ότι «υποκατέστησε το διεθνές δίκαιο με το “πολιτικό δίκαιο”». Κριτική στους χειρισμούς του Προέδρου της Δημοκρατίας άσκησε και ο Γιώργος Παπανδρέου, ο άνθρωπος που ως πρωθυπουργός πήγαινε να μοιράσει το Αιγαίο με τους Τούρκους και χόρευε ζεϊμπέκικα, όταν επί των ημερών του η τουρκική προκλητικότητα είχε ξεπεράσει κάθε όριο.
«Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις απαιτούν στρατηγική, σοβαρούς χειρισμούς και, κυρίως, όχι αυτοσχεδιασμούς που μπορεί να βλάψουν τα εθνικά μας θέματα» αναφέρεται σε ανακοίνωση του ΚΙΔΗΣΟ. Τονίζει, μάλιστα, ότι «με αυτή τη λογική χτίστηκε η ελληνοτουρκική προσέγγιση μετά την κρίση των Ιμίων, μέσα από τις πρωτοβουλίες Γιώργου Α. Παπανδρέου – Ισμαήλ Τζεμ».
