Ανήμερα των Θεοφανίων στο Φανάρι ο Βαρθολομαίος υπέγραψε και παρέδωσε τον Τόμο στον μητροπολίτη ΕπιφάνιοΡεπορτάζ
Αντώνης Τριανταφύλλου
Η Ορθοδοξία το Σαββατοκύριακο έζησε ιστορικές στιγμές, καθώς το Οικουμενικό Πατριαρχείο, με μια πράξη αγάπης για την ενίσχυση της ενότητας, επισφράγισε την ίδρυση μιας νέας εκκλησιαστικής οντότητας και διοίκησης, της αυτοκέφαλης Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας. Με τη μεγαλοπρεπή επίσημη απονομή, ανήμερα τη γιορτή των Θεοφανίων, του καλλιγραφημένου Τόμου στον μητροπολίτη Κιέβου Επιφάνιο αναγνωρίστηκε η πλήρης ανεξαρτησία της Εκκλησίας στην Ουκρανία, ενώ μια σειρά συμβολικών αλλά βαθιά ουσιαστικών κινήσεων εκ μέρους του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου επαναβεβαίωσε και πιστοποίησε τον κεντρικό ρόλο της πρωτόθρονης Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης στον συντονισμό της ζωής της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Οι πολιτειακές, οι πολιτικές και οι εκκλησιαστικές Αρχές της Ουκρανίας ταξίδεψαν στην Κωνσταντινούπολη προκειμένου να παραλάβουν από τα χέρια του Οικουμενικού Πατριάρχη το «Σύνταγμα» της αυτοκέφαλης Εκκλησίας τους. Η πρώτη επίσημη επίσκεψη του νέου μητροπολίτη Κιέβου και πάσης Ουκρανίας Επιφανίου στο κέντρο της Ορθοδοξίας έγινε το Σάββατο.
Για 30 λεπτά ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος είχε κατ’ ιδίαν συνομιλίες με τον κ. Επιφάνιο, παρουσία και του προέδρου Πέτρο Ποροσένκο, ενώ στη συνέχεια στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου ο Πατριάρχης αποφάνθηκε και υπέγραψε τον Τόμο της Αυτοκεφαλίας. «Ητο δικαίωμά Σας να ζητήτε και να διεκδικήτε την αυτοκεφαλίαν σας. Ητο δικαίωμα και προνόμιον της Μητρός Σας Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως να σας χορηγήση το καθεστώς τούτο της αυτοκεφαλίας. Ευχόμεθα ολοθύμως να φανήτε άξιοι αυτής» είπε ο Οικουμενικός Πατριάρχης προς τον μητροπολίτη Επιφάνιο και κάλεσε τόσο τον νέο προκαθήμενο της Ουκρανικής Εκκλησίας όσο και τον πρόεδρο της χώρας να επιδείξουν πνεύμα διαλόγου, αγάπης και ειρήνης με ολόκληρο τον λαό, χωρίς καμία εξαίρεση, χωρίς καμία διάκριση.
Χθες το πρωί, κατά την πανηγυρική θεία λειτουργία, ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος απάντησε και πάλι στις αιτιάσεις της Μόσχας, τονίζοντας ότι η πρωτόθρονη Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης ενήργησε χωρίς καμία ιδιοτέλεια και σκοπιμότητα και με μοναδικό γνώμονα την ενότητα του ουκρανικού λαού.
Παράλληλα, παρακάλεσε για ακόμη μια φορά τον μητροπολίτη Επιφάνιο να αγωνιστεί για την ενότητα του λαού, ακόμα και με αυτούς που παραμένουν υπό το ωμοφόριο της Μόσχας, πείθοντας με τα έργα και τη διοίκησή του ότι αξίζει στην Ουκρανία μία ενιαία εκκλησιαστική οντότητα, καλλιεργώντας τις προϋποθέσεις της συμφιλίωσης.
Ο πάπυρος πάνω στον οποίο γράφτηκε με ειδικό μελάνι το κείμενο
Ο ιερομόναχος Λουκάς Ξενοφωντινός καλλιγράφησε στο Αγιον Ορος και παρέδωσε τον Τόμο την Παρασκευή στα χέρια του Οικουμενικού Πατριάρχη. Πρόκειται για ένα μεγάλο κομμάτι παπύρου, πάνω στο οποίο γράφτηκε με ειδικό μελάνι σε αρχαΐζουσα ελληνική το κείμενο που πιστοποιεί την Αυτοκεφαλία της Ουκρανίας, αποτελώντας ταυτόχρονα τη «ληξιαρχική πράξη γέννησής» της, αλλά και το Σύνταγμά της που ορίζει τον τρόπο λειτουργίας της, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της. Το αυθεντικό κείμενο τηρείται στον Κώδικα του Οικουμενικού Πατριαρχείου και στον μητροπολίτη Κιέβου Επιφάνιο παραδόθηκε ακριβές αντίγραφο με την υπογραφή του Οικουμενικού Πατριάρχη.
Στην αρχή του κειμένου αιτιολογούνται ιστορικά και κανονικά οι λόγοι απόδοσης της Αυτοκεφαλίας στην Ουκρανία, στη συνέχεια περιγράφεται ότι η Εκκλησία της Ουκρανίας είναι κανονικά αυτοκέφαλη, ανεξάρτητη και διοικείται από τον μητροπολίτη Κιέβου και πάσης Ουκρανίας και την Ιερά Σύνοδο. Με την υπογραφή του Τόμου ορίζεται ότι η Εκκλησία της Ουκρανίας είναι πνευματική θυγατέρα Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης και καλούνται όλες οι άλλες Ορθόδοξες Εκκλησίες να την αναγνωρίσουν ως «Αγιότατη Εκκλησία της Ουκρανίας», με έδρα την ιστορική πόλη του Κιέβου.
Σημαντική παράμετρος είναι πως η Εκκλησία της Ουκρανίας δεν μπορεί να ορίσει επισκόπους ή ενορίες εκτός των συνόρων του κράτους και οι υφιστάμενες πλέον υπάγονται στη δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, που έχει, βάσει των ιερών κανόνων, υπό τη δικαιοδοσία του την ορθόδοξη διασπορά.
