Ποιο θα είναι μέλλον της Λιβύης στη μετά Καντάφι εποχή; Η οικοδόμηση ενός ισχυρού δημοκρατικού μέλλοντος και το τέλος της τυραννίας, οι εμφύλιες συγκρούσεις ή η δημιουργία μιας δυτικού τύπου «δημοκρατικής τυραννίας»;
Ενα είναι βέβαιο προς το παρόν. Η πετρελαιοπαραγωγός χώρα κηρύσσεται σήμερα «ελεύθερη» από το Εθνικό Μεταβατικό Συμβούλιο. Πώς ορίζει ωστόσο την ελευθερία η μεταβατική ηγεσία της χώρας και πώς θα διαχειριστούν άραγε οι Λίβυοι πολίτες τις άγνωστες γι’ αυτούς «πολιτικές ελευθερίες», εφόσον τους παραχωρηθούν;
Ο θάνατος του επί 42 χρόνια απόλυτου κυρίαρχου της αφρικανικής χώρας σηματοδοτεί μια «νέα εποχή» για τη Λιβύη, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου, και δίχως άλλο μια «ιστορική μετάβαση», όπως υπογράμμισε και ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν, ο οποίος προειδοποίησε για έναν «δύσκολο και γεμάτο προκλήσεις δρόμο».
Η διεθνής κοινότητα εξέφρασε την ικανοποίησή της για τον θάνατο του Λίβυου δικτάτορα, ενώ κατέθεσε την εκτίμηση ότι «η στρατιωτική επιχείρηση του ΝΑΤΟ μπορεί να θεωρηθεί ότι τερματίστηκε». Αναμένεται η τελική απόφαση των συνομιλιών των πρεσβευτών των 28 χωρών, δεδομένου ότι, ως γνωστόν, η ύπαρξη του μαύρου χρυσού αλλάζει πάντοτε τους κανόνες του παιχνιδιού.
Την επίσημη απελευθέρωση της Λιβύης προβλέπεται να διαδεχτεί η «αλλαγή έδρας» των πρώην αντικαθεστωτικών και νυν καθεστωτικών. Το Εθνικό Μεταβατικό Συμβούλιο αναμένεται να μεταφερθεί από τη Βεγγάζη στην Τρίπολη εντός 30 ημερών.
Ο Λίβυος δικτάτορας πέθανε τελικά σε λιβυκό έδαφος, όπως επιθυμούσε, ενώ η σορός του μεταφέρθηκε σε μυστική τοποθεσία -κάπου στη Μισράτα λένε κάποιοι- για λόγους ασφαλείας. Ταυτόχρονα, ενώ δεν έχει ακόμα ληφθεί καμία απόφαση όσον αφορά την ημερομηνία, την τοποθεσία και τον τρόπο ταφής του, πηγές αναφέρουν ότι εξετάζεται ακόμη και η περίπτωση το νεκρό σώμα του Καντάφι να ριχθεί στη θάλασσα, όπως συνέβη με τη σορό του Οσάμα μπιν Λάντεν, προκειμένου ο τάφος του να μην αποτελέσει τόπο προσκυνήματος.
Στη Σύρτη, λίγο μετά τον θάνατο του πατέρα του, άφησε την τελευταία του πνοή και ο πέμπτος γιος του Λίβυου δικτάτορα, ο 34χρονος Μουτασίμ. Την ίδια στιγμή, «έξοδο κινδύνου» με προορισμό τον Νίγηρα αναζητά ο Σάιφ αλ Ισλάμ, ο μεγαλύτερος γιος και επίδοξος διάδοχος του εκλιπόντος Μουαμάρ.
Το άδοξο τέλος τεσσάρων δικτατόρων
Αιμόφυρτος, δίχως τουρμπάνι, δίχως πολυτελή φορεσιά, δίχως εκκεντρικά γυαλιά. Αυτό ήταν το άδοξο τέλος του αιμοδιψούς τυράννου. Δεν ήταν όμως η πρώτη φορά που η βαρβαρότητα προκάλεσε βαρβαρότητα. Οι περισσότεροι «μισητοί δικτάτορες» της παγκόσμιας Ιστορίας είχαν ανάλογο, βίαιο τέλος.
Οπως ο Σαντάμ Χουσεΐν, που καταδικάστηκε σε θάνατο διά απαγχονισμού και εκτελέστηκε τον Δεκέμβριο του 2006, αφού πρώτα είχε γίνει ο Νο 1 καταζητούμενος στο Ιράκ.
Δεν ήταν καλύτερο το τέλος και του Αδόλφου Χίτλερ, που αυτοκτόνησε βάζοντας το πιστόλι του στο στόμα και πατώντας τη σκανδάλη μέσα στο υπόγειο καταφύγιό του στις 30 Απριλίου του 1945. Προηγουμένως ο δικτάτορας της ναζιστικής Γερμανίας είχε καταναλώσει υδροκυάνιο μαζί με τη σύντροφο της ζωής του Εύα Μπράουν.
Μαζί με τη σύζυγό του Ελενα πέθανε και ο δικτάτορας της Ρουμανίας Νικολάι Τσαουσέσκου. Το ζεύγος Τσαουσέσκου εκτελέστηκε το 1989. Τριάντα πυροβολισμοί με αυτόματα όπλα ανήμερα τα Χριστούγεννα.
Ο Ιταλός δικτάτορας Μπενίτο Μουσολίνι κρεμάστηκε μαζί με την ερωμένη του Κλάρα Πετάτσι από Ιταλούς αντάρτες, που τον συνέλαβαν τον Απρίλιο του 1945. Το πτώμα του δημιουργού του φασισμού παραδόθηκε στη δημόσια χλεύη, αφού μεταφέρθηκε σε κεντρική πλατεία στο Μιλάνο. Μαζί, φυσικά, με τη σορό της Κλάρα Πετάτσι. Αλλωστε, σύμφωνα με τη Γαλλίδα ιστορικό Ντιάν Ντικρέ, οι ευθύνες ανήκουν και στις «γυναίκες-δηλητήριο των δικτατόρων».
Η Κοντολίζα γράφει για τον Καντάφι
«Ελαφρώς απόκοσμη εμμονή». Αυτά ήταν τα λόγια που χρησιμοποίησε η πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Κοντολίζα Ράις για να περιγράψει τον «επίμονο θαυμασμό» του εκλιπόντος Λίβυου τυράννου για εκείνη.
Η «πριγκίπισσα της Αφρικής», όπως αρεσκόταν να την αποκαλεί ο Μουαμάρ Καντάφι, θυμάται τη «μυστηριώδη σαγήνη» που ασκούσε στον Αφρικανό ηγέτη, καθώς και διάφορες «επεισοδιακές στιγμές» στο πλαίσιο των όποιων συνεργασιών και επικοινωνιών είχαν σε διπλωματικό επίπεδο. Η «αγαπημένη μαύρη Αφρικανή γυναίκα» του Καντάφι αναφέρει περιστατικά και εντυπώσεις στα απομνημονεύματά της, τα οποία μόλις εκδόθηκαν στις ΗΠΑ. Τα αισθήματα «έρωτα και θαυμασμού» του εκκεντρικού Καντάφι προς τη Ράις είχαν γίνει γνωστά παγκοσμίως, όταν ένα άλμπουμ με φωτογραφίες της πρώην υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ βρέθηκε στα χέρια των αντικαθεστωτικών έπειτα από εισβολή στο οχυρό του.
Το θρίλερ γύρω από τον θάνατό του
Μπορεί ο στρατιωτικός εκπρόσωπος του Εθνικού Μεταβατικού Συμβουλίου της Λιβύης να ανακοίνωσε ότι ο Μουαμάρ Καντάφι θα ταφεί σε απροσδιόριστη τοποθεσία, με τις πρέπουσες τιμές και σύμφωνα με τα μουσουλμανικά έθιμα, ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών όμως φαίνεται να διατηρεί αμφιβολίες για τα αίτια θανάτου του Λίβυου πρώην ηγέτη και ζήτησε τη διεξαγωγή σχετικής έρευνας. Ο Ρούπερτ Κόλβιλ, εκπρόσωπος της Υπατης Αρμοστείας, σχολίασε σχετικώς με τα διαθέσιμα στοιχεία ότι «οι δύο βιντεοταινίες είναι πολύ ανησυχητικές».
Ο γιατρός Ιμπραήμ Τίκα παρατήρησε στο τηλεοπτικό δίκτυο al Arabiya ότι «ο Καντάφι συνελήφθη ζωντανός και σκοτώθηκε στη συνέχεια», και απέδωσε το θάνατό του σε δύο σφαίρες, μία στην κοιλιακή χώρα και μία στο κεφάλι του. Ο πρωθυπουργός της Λιβύης Μαχμούντ Τζιμπρίλ επισήμανε ότι δυνάμεις του Εθνικού Μεταβατικού Συμβουλίου στη Σύρτη είχαν συλλάβει τον Καντάφι, ο οποίος δεν προέβαλε αντίσταση στη σύλληψή του, και τον μετέφεραν οδικώς σε διαφορετική τοποθεσία. Στη διάρκεια της μεταφοράς, «όταν το αυτοκίνητο κινούνταν, πιάστηκε σε διασταυρούμενα πυρά, ανάμεσα στους επαναστάτες και δυνάμεις του Καντάφι, από τα οποία χτυπήθηκε από μια σφαίρα στο κεφάλι» παρατήρησε ο Τζιμπρίλ.
Δήμητρα Αθανασοπούλου
