Περισσεύουν οι πανηγυρισμοί για το «θαύμα» των εξαγωγών, που πλέον χαρακτηρίζονται η «βαριά βιομηχανία» της χώρας. Αν και είναι αλήθεια ότι κατά τη διάρκεια του 2012 παρατηρήθηκε κάποια ανάκαμψη έναντι του 2011, η «ευλογία Θεού» που περιγράφεται από την πλευρά της κυβέρνησης είναι ορατή μόνο απ’ όσους «πιστεύουν και δεν ερευνούν».
Μπορεί λοιπόν οι εμπλεκόμενοι φορείς να ανοίγουν σαμπάνιες για την αλματώδη αύξηση των εξαγωγών, ωστόσο η Ελλάδα εξακολουθεί να κατατάσσεται στην προτελευταία θέση στην εξαγωγική επίδοση στην Ε.Ε. των 27. Συγκεκριμένα, για το εννιάμηνο του 2012 η χώρα μας είναι πάνω από την Κύπρο, που βρίσκεται στην τελευταία θέση. Και η φτήνια των «επιχειρημάτων» περί αναβαθμισμένης εικόνας του «made in Greece» φαίνεται όταν στις πρώτες θέσεις της κατάταξης εξαγωγικής επίδοσης βρίσκονται μικρές, αλλά ανοιχτές οικονομίες, όπως οι Σλοβακία, Ουγγαρία, Τσεχία, Εσθονία, Σλοβενία, Λιθουανία, Λετονία, οι οποίες πραγματικά στηρίζουν την ανάπτυξή τους στις εξαγωγές.
Εάν μάλιστα δεν υπήρχαν το πετρέλαιο και τα παράγωγα αυτού, όπως λιπαντικά, γράσα, ορυκτέλαια και άλλα, που έχουν κάνει θεαματικό άλμα καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης (από το 2008 έως σήμερα), το σύνολο των ελληνικών εξαγωγών θα παρέμενε καθηλωμένο στα επίπεδα του 2007. Να σημειωθεί ότι οι εξαγωγές των πετρελαιοειδών, η διακίνηση των οποίων ελάχιστη προστιθέμενη αξία αφήνει στη χώρα, αφού συνήθως αφορά τριγωνικές εμπορικές συναλλαγές και τροφοδοσίες πλοίων, έχουν εξαπλασιαστεί όλο το προαναφερόμενο διάστημα. Δηλαδή, αντί να εξάγουμε λάδι, λεμόνια και κρασί, εξάγουμε… πετρέλαιο!
Είναι χαρακτηριστικό ότι η όποια αύξηση καταγράφεται στην εξαγωγική δραστηριότητα προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από τις αυξήσεις των εξαγωγών των πρώτων υλών. Αντίθετα, η αύξηση στις εξαγωγές αγροτικών προϊόντων υπολείπεται δραματικά. Φερ’ ειπείν, στο εννιάμηνο του 2012, οι πρώτες ύλες σημειώνουν άνοδο κατά 58% και τα αγροτικά προϊόντα κατά 8,4%. Το ίδιο διάστημα, στασιμότητα (0,2%) καταγράφεται για την κατηγορία βιομηχανικά προϊόντα, αντίθετα οι εξαγωγές των χαμηλών σε αξία εξαγωγών της κατηγορίας «Είδη & συναλλαγές μη ταξινομημένα κατά κατηγορίες» (στις οποίες περιλαμβάνονται και τα εμπιστευτικά προϊόντα) μειώθηκαν κατά 14,5% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2011.
Το μόνο ενθαρρυντικό σε ό,τι αφορά τα αγροτικά προϊόντα είναι ότι λόγω του προβλήματος της ρευστότητας μειώνονται οι αθρόες εισαγωγές. Στο εννεάμηνο του 2012 καταγράφεται σημαντική πτώση των εισαγωγών κατά 6,5%, που προέκυψε από σχεδόν όλες τις κατηγορίες γεωργικών προϊόντων (εκτός από τις ζάχαρες και παρασκευάσματα, έλαια και λίπη και ελαιούχοι σπόροι και καρποί), κάτι που δεν είχε διαφανεί στην έκταση αυτή το 2011, αφού σημειώθηκε αύξηση των εισαγωγών των γεωργικών προϊόντων κατά 2,1%. Είναι λοιπόν εμφανές ότι ένα σημαντικό μέρος των εισαγωγών αγροτικών προϊόντων ήδη υποκαθίσταται (αναγκαστικά) από εγχώρια παραγωγή, τάση που αναμένεται να λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις στους επόμενους μήνες.
Την ίδια ώρα όμως -και παρά τις απανωτές εξαγγελίες για παροχή διευκολύνσεων και εργαλείων που θα τονώσουν την εξωστρεφή επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα-, οι εξαγωγικές επιχειρήσεις έχουν αφεθεί στην τύχη τους και παλεύουν όπως μπορούν να επιβιώσουν. Για παράδειγμα, ακόμη περιμένουν την επιστροφή των 753.000.000 ευρώ βεβαιωμένων οφειλών του Δημοσίου από την επιστροφή του ΦΠΑ, ενώ δεν έχουν προχωρήσει οι διαδικασίες βεβαίωσης και καταβολής των οφειλών από επιστροφή ΦΠΑ, οι οποίες ανέρχονται στο ένα δισ. ευρώ και οι οποίες τεχνηέντως εδώ και δύο χρόνια «λιμνάζουν» στα συρτάρια των εφόρων. Για ρευστότητα δε ούτε λόγος, καθώς η δυστοκία των τραπεζών «πνίγει» τις δυνατότητες επέκτασης ακόμη και σε υγιείς εταιρίες.
Αλουμίνα και ηλεκτρική ενέργεια, αντί για λάδι και ροδάκινα
Σε ό,τι αφορά την κατάταξη των 100 πιο εξαγώγιμων ελληνικών προϊόντων, το εννεάμηνο του 2012, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2011, ξεχωρίζουν οι ανοδικές κινήσεις του βάμβακος (έβδομη θέση), των τηλεφωνικών συσκευών (όγδοη), της ηλεκτρικής ενέργειας (δέκατη), της αλουμίνας (δέκατη τρίτη) και συνολικά αρκετών προϊόντων των κλάδων των φρούτων-λαχανικών και δομικών υλικών.
Ως νέες καταχωρίσεις στην κατάταξη εμφανίζονται προϊόντα όπως: τσιμέντα clinkers, μαρμελάδες, αεροπλάνα, πεπόνια, φούρνοι, προϊόντα ζαχαροπλαστικής, δέρματα προβάτων και χρυσός.
Σε επίπεδο υποκλάδων, κυριαρχούν ασφαλώς τα τρόφιμα-ποτά (με αξία εξαγωγών 2,27 δισ. ευρώ ή 18,25% του συνόλου), ενώ ακολουθούν τα δομικά υλικά (1,91 δισ. ή 15,36%), τα μηχανήματα-οχήματα-εξοπλισμοί (913.000.000 ευρώ ή 7,33%), τα φάρμακα-καλλυντικά (763.000.000 ευρώ ή 6,13%). Την πέμπτη θέση των υποκλάδων, με αξία εξαγωγών 384.000.000 ευρώ και ποσοστό 3,09%, μοιράζονται τα ορυκτά-πρώτες ύλες και τα προϊόντα ένδυσης-κλωστοϋφαντουργίας.
Το ελληνικό top-20
– Φάρμακα, με μορφή δόσεων για λιανική πώληση
– Πλάκες, ταινίες και φύλλα αλουμινίου (>0,2 mm)
– Ψάρια, νωπά ή διατηρημένα με απλή ψύξη
– Σωλήνες κάθε είδους
– Λαχανικά, παρασκευασμένα, όχι κατεψυγμένα
– Τυριά (φέτα – κεφαλοτύρι)
– Βαμβάκι
– Τηλεφωνικές συσκευές συνδρομητών
– Βερίκοκα, κεράσια και ροδάκινα
– Ράβδοι από σίδηρο ή χάλυβες, που έχουν απλώς ελαθεί
– Ηλεκτρική ενέργεια
– Παρθένο λάδι
– Αλουμίνα (οξείδιο του αργιλίου)
– Καπνά χωρίς αφαίρεση των μίσχων
– Είδη από γουνοδέρματα
– Κράματα αργιλίου
– Αλλοι ηλεκτρικοί αγωγοί (<1000V)
– Τσιγάρα που περιέχουν καπνό
– Φρούτα με κουκούτσια
– Φύλλα και ταινίες από αργίλιο (<0,2mm)
