Σπουδαίοι εικονογράφοι σχεδιάζουν την Επανάσταση του 1821 στην έκθεση λαϊκής λιθογραφίας «Τον καιρό των Ελλήνων», που εγκαινιάστηκε πριν από μερικές μέρες στην Πινακοθήκη Γρηγοριάδη. Νίκες, ήττες και άλλες ιστορικές στιγμές του έθνους παρουσιάζονται στα έργα που εκτίθενται στο πολιτιστικό ίδρυμα της περιοχής του Νέου Ηρακλείου φέροντας «βαριές» υπογραφές.
Οι Χρηστίδης, Χάουπτ, Κόλμαν, Αριστεύς και Θεόφιλος συγκαταλέγονται στους καλλιτέχνες έργα των οποίων εντάσσονται στην έκθεση, την οποία επιμελήθηκε ο Παναγιώτης Σ. Παπαδόπουλος κι έχει ήδη γίνει πόλος έλξης για το κοινό και δη για τους μαθητές σχολείων.
Ιδιωτικές συλλογές
Για τη συγκέντρωση των έργων και την υλοποίηση της έκθεσης χρειάστηκε αρκετός καιρός σκληρής δουλειάς, που έγινε με κέφι και μεράκι. «Ολα τα έργα ανήκουν σε ιδιωτικές συλλογές και δεν ήταν εύκολο να συγκεντρωθούν» σχολιάζει στη «δημοκρατία» ο κ. Παπαδόπουλος. «Πρόθεσή μας ήταν να κάνουμε μια εκπαιδευτική έκθεση με αφορμή την 25η Μαρτίου και από την αρχή είχαμε στο μυαλό μας να απευθυνθούμε στα σχολεία. Ολα δείχνουν ότι το πετύχαμε, αφού έχουν προγραμματιστεί στην Πινακοθήκη Γρηγοριάδη πολλές ξεναγήσεις σχολείων για τις επόμενες μέρες» συνεχίζει.
«Με τον όρο λαϊκή εικόνα αναφερόμαστε κυρίως στο έγχρωμο χαρακτικό, συνήθως λιθογραφία, που πραγματοποιείται από κάποιον αυτοδίδακτο ή ακαδημαϊκό ζωγράφο και παρουσιάζει με άμεσο και κατανοητό στο κοινό τρόπο ένα σημαίνον θέμα, τις περισσότερες φορές ιστορικό, προσφέροντας και μια οπτική αναπαράστασή του» περιγράφει ο Παναγιώτης Σ. Παπαδόπουλος μιλώντας για την έκθεση.
Οπως διευκρινίζει, χαρακτηριστικό της λαϊκής λιθογραφίας είναι ότι τυπωνόταν σε πολλά αντίτυπα, σε φτηνό χαρτί μεγάλων διαστάσεων, τα οποία αναρτούσαν σε δημόσιους χώρους της εποχής, όπως τα σχολεία και τα καφενεία.
Η ανάπτυξη της λαϊκής λιθογραφίας στη χώρα μας ξεκίνησε το 1840, όταν ο στρατηγός Μακρυγιάννης είχε την ιδέα να τυπωθούν σε λιθογραφίες θέματα από την Ελληνική Επανάσταση, που φιλοτέχνησε ο Παναγιώτης Ζωγράφος.
Στην πρώτη περίοδο ανάπτυξής της, που διήρκεσε ως το 1890, πραγματοποιήθηκαν ελάχιστες λιθογραφικές αποτυπώσεις, μέσα από έργα του ίδιου εικονογράφου και μερικών ακόμη.
Εποχή Χρηστίδη
Η ευρεία διάδοση της λαϊκής λιθογραφίας πάντως πραγματοποιήθηκε από το 1890 έως και το 1935. Σημαντικότερος απ’ όλους ήταν ο Σωτήρης Χρηστίδης, που για μισόν αιώνα είχε μια τεράστια παραγωγή έργων, πολλά από τα οποία περιέχονται στην έκθεση της Πινακοθήκης Γρηγοριάδη.
«Ενα πολύ ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι εκτός από τις λιθογραφίες του παρουσιάζονται για πρώτη φορά και πρωτότυπα σκίτσα του» μας λέει ο κ. Παπαδόπουλος. Γεννημένος το 1858 ο Χρηστίδης σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών και εικονογράφησε στιγμές από την ιστορία του τόπου μας, από την καθημερινότητα και τα λαϊκά αναγνώσματα, δουλεύοντας αδιάκοπα σχεδόν ως το τέλος της ζωής του, το 1940.
Info: Πινακοθήκη Γρηγοριάδη (Μαρίνου Αντύπα 18, Νέο Ηράκλειο). Η έκθεση «Τον καιρό των Ελλήνων» θα διαρκέσει ως τις 26 Μαρτίου. Είσοδος ελεύθερη.
Ο αδικημένος Σωτήρης Χρηστίδης
Τα έργα του καλλιτέχνη Θεόφιλου στηρίζονται αρκετά στα εικονογραφικά πρότυπα των λιθογραφιών του Σωτήρη Χρηστίδη. Πολλά μάλιστα θεωρούνται και πιστές μεταφορές τους. «Τελικά δεν δώσαμε όση βαρύτητα έπρεπε στο έργο του Χρηστίδη. Ο Θεόφιλος έγινε ήρωας και τον Χρηστίδη, που υπήρξε η έμπνευσή του, ελάχιστοι ιστορικοί τέχνης γνωρίζουν. Αυτό ήταν μια περίεργη μοίρα. Παρέμεινε αδικημένος» σχολιάζει ο επιμελητής της έκθεσης Παναγιώτης Σ. Παπαδόπουλος.
Ηλίας Μαραβέγιας
