Νομιμοποίηση αυθαίρετων ακινήτων καταβάλλοντας το λιγότερο 50 ευρώ τον μήνα και μέσα σε βάθος οκταετίας (έως 102 δόσεις) προβλέπει ο νέος νόμος, που αναμένεται να ψηφιστεί εντός της εβδομάδας από τη Βουλή. Μικρές παραβάσεις και ακίνητα προ του 1975 θα νομιμοποιούνται με 500 ευρώ, ενώ υπό προϋποθέσεις θα μπορούν να εξαιρούνται από την κατεδάφιση ακόμη και εξ ολοκλήρου αυθαίρετα κτίσματα. Η «κυριακάτικη δημοκρατία» σας παρουσιάζει όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τη νομιμοποίηση των αυθαιρέτων. Ο νέος νόμος, μετά την ψήφισή του από το Κοινοβούλιο, θα έχει διάρκεια 18 μήνες.
– Τι πρόστιμο καταβάλλεται για όσους έχουν αυθαίρετο πριν από το 1975;
Κτίσματα που είναι δομημένα πριν από την 9/6/1975 θα μπορούν να εξαιρεθούν μόνιμα από την κατεδάφιση με την πληρωμή μόνο ενός μικρού ποσού, το οποίο έχει οριστεί στα 500 ευρώ. Σημαντική προϋπόθεση είναι τα κτίρια αυτά να έχουν αποκλειστική χρήση κατοικίας.
– Ποιο είναι το πρόστιμο για αυθαίρετες κατασκευές πριν από το 1983;
Σε αυτή την περίπτωση ο ιδιοκτήτης, εκτός από το παράβολο που αντιστοιχεί κατά περίπτωση, θα πρέπει να πληρώσει και το 15% του υπολογιζόμενου προστίμου, δηλαδή θα έχει έκπτωση 85%.
– Ποιο είναι το πρόστιμο για αυθαίρετα που κατασκευάστηκαν μετά το 1983;
Εκτός από το παράβολο, τα αυθαίρετα με ημερομηνία κατασκευής από 1/1/1983 έως 31/12/2003 θα χρεώνονται το 80% του υπολογιζόμενου προστίμου. Τα αυθαίρετα με ημερομηνία κατασκευής από 1/1/2004 έως 28/07/2011 θα χρεώνονται το 100% του υπολογιζόμενου προστίμου.
– Σε πόσες δόσεις γίνεται η αποπληρωμή του προστίμου;
Αν η αυθαίρετη κατασκευή δηλωθεί μέσα στο πρώτο εξάμηνο από τη δημοσίευση του νόμου, οι δόσεις αποπληρωμής μπορεί να φτάσουν έως και τις 102, αν δηλωθεί στο δεύτερο εξάμηνο μπορεί να φθάσουν τις 84 και αν δηλωθεί στο τρίτο εξάμηνο μπορεί να φθάσουν τις 60.
– Υπάρχει κατώτατο όριο δόσης;
Ναι και είναι τα 50 ευρώ τον μήνα ή τα 300 ευρώ το εξάμηνο. Οι ιδιοκτήτες που θα καταβάλουν εφάπαξ το πρόστιμο θα έχουν έκπτωση 20%. Οι ιδιοκτήτες που θα καταβάλουν το 30% του συνολικού προστίμου μέσα σε ένα εξάμηνο από την ημερομηνία υπαγωγής θα επωφελούνται έκπτωσης 10%.
– Ρυθμίζονται οι μικρές αυθαιρεσίες επί ενός κτίσματος;
Οι μικρές αυθαιρεσίες θα μπορούν να εξαιρεθούν μόνιμα από την κατεδάφιση με την πληρωμή ενός ποσού, το οποίο έχει οριστεί στα 500 ευρώ (συνολικά για κάθε οίκημα και όχι ανά παράβαση), ενώ δεν θα υπάρχει καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής. Ο λόγος για τον οποίο δεν ορίζεται καταληκτική ημερομηνία για αυτές τις μικρές αυθαιρεσίες είναι το γεγονός ότι στις περισσότερες περιπτώσεις οι ιδιοκτήτες των ακινήτων δεν γνωρίζουν ότι θα έπρεπε να δηλώσουν τις κατασκευές αυτές προτού τις κάνουν ή ότι δεν μπορούν να τις κάνουν. Σε αυτή την κατηγορία υπάγονται παραβάσεις σε νομίμως υφιστάμενα κτίρια με οικοδομική άδεια, όπως για παράδειγμα πέργκολες, μπάρμπεκιου, χωρίσματα δωματίων με γυψοσανίδες και παραβάσεις οι οποίες δεν μεταβάλλουν τον όγκο του κτίσματος και τη δομημένη επιφάνεια. Επισημαίνεται ότι με τον νέο νόμο η αλλαγή διαμερισμάτωσης δεν θεωρείται πλέον αυθαιρεσία.
– Ποιες παραβάσεις θεωρούνται μεσαίου μεγέθους και πώς ρυθμίζονται;
Αυτή η κατηγορία περιλαμβάνει παραβάσεις στις οποίες η υπέρβαση δεν ξεπερνά το 40% της δόμησης ή το 20% του ύψους που ορίζει η οικοδομική άδεια. Η εξαίρεση από την κατεδάφιση και για αυτή την κατηγορία θα είναι οριστική. Σε αυτή την κατηγορία θα υπάρχει πρόστιμο το οποίο υπολογίζεται με βάση το μέγεθος της αυθαιρεσίας. Σε αντίθεση με την πρώτη κατηγορία, θα υπάρχει καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής και επιπρόσθετα, για να ολοκληρώσει ο ιδιοκτήτης τη διαδικασία, θα πρέπει να εντάξει την ιδιοκτησία του στο σύστημα της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου. Ως καταληκτική ημερομηνία για την υπαγωγή στην κατηγορία αυτή έχει οριστεί το 18μηνο από τη δημοσίευση του νόμου.
– Τι προβλέπει ο νόμος για τις μεγάλες παραβάσεις με βάση το μέγεθος αυθαιρεσίας;
Στις μεγάλες παραβάσεις συμπεριλαμβάνονται τα εξ ολοκλήρου αυθαίρετα κτίσματα και κατασκευές που δεν διαθέτουν οικοδομική άδεια, καθώς και όσα έχουν άδεια αλλά η υπέρβαση δόμησης είναι πάνω από 40% από όσο προβλέπει η άδεια. Η καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής για αυτή την κατηγορία είναι η ίδια (18μηνο από τη δημοσίευση του νόμου). Η διαφορά σε αυτή την περίπτωση είναι ότι τα κτίρια αυτά θα εξαιρούνται από την κατεδάφιση μόνο για 30 χρόνια και όχι διά παντός. Το καθεστώς αυτό θα μπορεί να αλλάξει αν η περιοχή όπου είναι δομημένο το αυθαίρετο κτίσμα μπει στο σχέδιο και αν ο ιδιοκτήτης αγοράσει το απαραίτητο ποσό συντελεστή κάνοντας χρήση της τράπεζας γης. Σε αυτή την περίπτωση και μετά την αποπληρωμή του προστίμου θα μπορεί να εξαιρεθεί μόνιμα από την κατεδάφιση. Τα κτίρια που υπάγονται στη συγκεκριμένη κατηγορία θα ελεγχθούν εντός επταετίας υποχρεωτικά από τους αρμόδιους ελεγκτές δόμησης για την ορθότητα των όσων δηλώθηκαν στην αίτηση υπαγωγής.
– Τι γίνεται με όσους υπάχθηκαν στη ρύθμιση Παπακωνσταντίνου;
Μπορούν όλοι με μία ηλεκτρονική αίτηση να μεταβούν στις διατάξεις του νέου νόμου, με συμψηφισμό των καταβληθέντων ποσών. Οι λεπτομέρειες θα εξειδικευτούν με υπουργική απόφαση. Σε περίπτωση πάντως που μετά τον υπολογισμό του προστίμου με τον νέο νόμο προκύψει ότι τα ήδη καταβληθέντα ποσά υπερβαίνουν το ποσό του προστίμου, αυτά δεν θα επιστρέφονται.
Οι ειδικές κατηγορίες πολιτών
– Υπάρχουν διατάξεις για ειδικές κατηγορίες πολιτών;
Για τους μακροχρόνια ανέργους θα υπάρχει έκπτωση 30% επί του συνολικού προστίμου. Ατομα με ποσοστά αναπηρίας 80% και άνω, καθώς και πρόσωπα που επιβαρύνονται φορολογικά από πρόσωπα με τις παραπάνω ιδιότητες, θα καταβάλουν το 15% του ενιαίου ειδικού προστίμου. Ατομα με Αναπηρία (ΑμεΑ) με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, καθώς και πρόσωπα που επιβαρύνονται φορολογικά από πρόσωπα με τις παραπάνω ιδιότητες, με ατομικό εισόδημα έως 12.000 ευρώ ή οικογενειακό 18.000 ευρώ, θα καταβάλουν το 20% του προστίμου.
Το ίδιο ισχύει για τους παλιννοστούντες ομογενείς και τους πολυτέκνους (για την κύρια κατοικία), ενώ οι τρίτεκνοι με ατομικό εισόδημα έως 25.000 ευρώ ή οικογενειακό εισόδημα έως 40.000 ευρώ θα καταβάλουν το 30% του ειδικού προστίμου.
