Νόμος του κράτους είναι από χθες η νέα ρύθμιση για τα αυθαίρετα, που δίνει το δικαίωμα στους ιδιοκτήτες πλήρους νομιμοποίησης ενός αυθαίρετου κτίσματος με την καταβολή το λιγότερο 50 ευρώ τον μήνα σε 102 δόσεις (οκτώ χρόνια) το πολύ. Μάλιστα, όσο πιο γρήγορα σπεύσουν οι ιδιοκτήτες να υπαχθούν στη ρύθμιση τόσο πιο πολλές δόσεις θα πάρουν, κάτι περίπου που γίνεται και στο τηλεμάρκετινγκ. Ακίνητα που κατασκευάστηκαν πριν από το 1975, αλλά και όσα έχουν μικρές πολεοδομικές παραβάσεις θα νομιμοποιούνται με ένα παράβολο των 500 ευρώ, κάτι που ισχύει και για ιδιοκτήτες αυθαίρετων κτισμάτων που αποκτήθηκαν μέσω του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας (ΟΕΚ). Η διάρκεια της νέας ρύθμισης είναι 18 μήνες και η έναρξή της θα πραγματοποιηθεί μόλις ο νέος νόμος δημοσιευτεί και πάρει ΦΕΚ, δηλαδή μέσα στις ερχόμενες δύο τρεις εβδομάδες. Αναλυτικά τα βασικότερα σημεία του νέου νόμου είναι τα εξής:
– Κτίσματα που είναι δομημένα πριν από την 9η Ιουνίου 1975 θα μπορούν να εξαιρεθούν μόνιμα από την κατεδάφιση με την πληρωμή μόνο ενός μικρού ποσού, το οποίο έχει οριστεί στα 500 ευρώ.
Σημαντική προϋπόθεση είναι τα κτίρια αυτά να έχουν αποκλειστική χρήση κατοικίας.
-Στην περίπτωση που ένα αυθαίρετο έχει χτιστεί πριν από το 1983, τότε ο ιδιοκτήτης, εκτός από το παράβολο που ισχύει κατά περίπτωση, θα πρέπει να πληρώσει και το 15% του υπολογιζόμενου προστίμου, δηλαδή θα έχει έκπτωση 85%.
-Αυθαίρετα που κατασκευάστηκαν μετά το 1983 και έως τις 31/12/2003 θα χρεώνονται το 80% του υπολογιζόμενου προστίμου. Τα αυθαίρετα με ημερομηνία κατασκευής από 1/1/2004 έως 28/07/2011 θα χρεώνονται το 100% του υπολογιζόμενου προστίμου.
-Η αποπληρωμή του προστίμου θα γίνεται σε δόσεις, ο αριθμός των οποίων εξαρτάται από το πότε θα υποβληθεί η σχετική αίτηση υπαγωγής στη ρύθμιση. Αν η αυθαίρετη κατασκευή δηλωθεί μέσα στο πρώτο εξάμηνο από τη δημοσίευση του νόμου, οι δόσεις αποπληρωμής μπορεί να φτάσουν έως και τις 102, αν δηλωθεί στο δεύτερο εξάμηνο, μπορεί να φτάσουν τις 84, και οι δόσεις μειώνονται στις 60, αν δηλωθεί στο τρίτο εξάμηνο.
-Το κατώτατο όριο δόσης είναι τα 50 ευρώ τον μήνα ή τα 300 ευρώ το εξάμηνο. Προβλέπεται επίσης έκπτωση του προστίμου 20% για όσους ιδιοκτήτες καταβάλουν εφάπαξ το πρόστιμο. Εκπτωση 10% θα έχουν οι ιδιοκτήτες που θα καταβάλουν το 30% του προστίμου μέσα σε ένα εξάμηνο από την ημερομηνία υπαγωγής.
-Σε ό,τι αφορά τις ειδικές κατηγορίες πολιτών, οι μακροχρόνια άνεργοι έχουν έκπτωση 30% επί του συνολικού προστίμου. Ατομα με ποσοστά αναπηρίας 80% και άνω, καθώς και πρόσωπα που επιβαρύνονται φορολογικά από πρόσωπα με τις παραπάνω ιδιότητες θα καταβάλουν το 15% του ενιαίου ειδικού προστίμου. Ατομα με ειδικές ανάγκες (ΑμεΑ) με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, καθώς και πρόσωπα που επιβαρύνονται φορολογικά από πρόσωπα με τις παραπάνω ιδιότητες, με ατομικό εισόδημα έως 18.000 ευρώ ή οικογενειακό 24.000 ευρώ, θα καταβάλουν το 20% του προστίμου. Το ίδιο ισχύει για τους παλιννοστούντες ομογενείς και τους πολυτέκνους (για την κύρια κατοικία), ενώ οι τρίτεκνοι με ατομικό εισόδημα έως 25.000 ευρώ ή οικογενειακό εισόδημα έως 40.000 ευρώ θα καταβάλουν το 30% του ειδικού προστίμου. Επίσης μείωση προστίμου κατά 70% θα έχουν και οι μονογονεϊκές οικογένειες.
-Οσοι υπάχθηκαν στον νόμο Παπακωνσταντίνου (ν. 4014/2011) έχουν δικαίωμα με μία ηλεκτρονική αίτηση να μεταβούν στις διατάξεις του νέου νόμου με συμψηφισμό των καταβληθέντων ποσών. Οι λεπτομέρειες θα εξειδικευτούν με υπουργική απόφαση. Σε περίπτωση πάντως που μετά τον υπολογισμό του προστίμου με τον νέο νόμο προκύψει ότι τα ήδη καταβληθέντα ποσά υπερβαίνουν το ποσό του προστίμου, αυτά δεν θα επιστρέφονται.
Πως θα γλυτώσετε την κατεδάφιση για τις παρανομίες
-Οι μικρές αυθαιρεσίες (π.χ. πέργκολες, μπάρμπεκιου, χωρίσματα δωματίων με γυψοσανίδες) θα μπορούν να εξαιρεθούν μόνιμα από την κατεδάφιση με την πληρωμή ενός ποσού, το οποίο έχει οριστεί στα 500 ευρώ (συνολικά για κάθε οίκημα και όχι ανά παράβαση), ενώ δεν θα υπάρχει καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής.
-Οι μεσαίου μεγέθους παραβάσεις μπορεί να ρυθμιστούν με οριστική εξαίρεση από την κατεδάφιση. Τέτοιες παραβάσεις θεωρούνται εκείνες όπου η υπέρβαση δεν ξεπερνά το 40% της δόμησης ή το 20% του ύψους που ορίζει η οικοδομική άδεια. Σε αυτή την κατηγορία ισχύει η καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής (18 μήνες από τη δημοσίευση του νόμου) και επιπρόσθετα για να ολοκληρώσει ο ιδιοκτήτης την διαδικασία θα πρέπει να εντάξει την ιδιοκτησία του στο σύστημα της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου.
-Για τις μεγάλες παραβάσεις ο νόμος δίνει τη δυνατότητα εξαίρεσης τους αυθαίρετου κτίσματος από την κατεδάφιση για 30 χρόνια και όχι διά παντός. Ως τέτοιες θεωρούνται τα εξ ολοκλήρου αυθαίρετα κτίσματα και οι κατασκευές που δεν διαθέτουν οικοδομική άδεια, όπως επίσης και εκείνα τα κτίρια όπου υπάρχει υπέρβαση δόμησης πάνω από 40% της προβλεπόμενης άδειας. Το καθεστώς αυτό θα μπορεί να αλλάξει αν η περιοχή όπου είναι δομημένο το αυθαίρετο κτίσμα μπει στο σχέδιο και αν ο ιδιοκτήτης αγοράσει το απαραίτητο ποσό συντελεστή κάνοντας χρήση της τράπεζας γης. Σε αυτή την περίπτωση και μετά την αποπληρωμή του προστίμου θα μπορεί να εξαιρεθεί μόνιμα της κατεδάφισης. Τα κτίρια που υπάγονται στη συγκεκριμένη κατηγορία θα ελεγχθούν εντός επταετίας υποχρεωτικά από τους αρμόδιους ελεγκτές δόμησης για την ορθότητα όσων δηλώθηκαν στην αίτηση υπαγωγής.
