Χάσμα στις θέσεις Αθήνας – Αγκυρας στα θέματα «υψηλής πολιτικής» καταγράφηκε στο 3ο Ελληνοτουρκικό Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, με τον Τούρκο πρωθυπουργό να επαναλαμβάνει τις απειλές του σε βάρος της Ελλάδας και της Κύπρου. «Δεν θα δεχθούμε συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου για την ΑΟΖ. Εχουμε τη μακρύτερη ακτή στην ανατολική Μεσόγειο. Κανένας δεν πρέπει να περιμένει ότι η Τουρκία θα περιοριστεί στον κόλπο της Αττάλειας» ανέφερε χαρακτηριστικά λίγο πριν από την αναχώρησή του σε δημοσιογράφους.
Το βράδυ της Παρασκευής, στις δηλώσεις του μετά το επιχειρηματικό φόρουμ ζήτησε συνεκμετάλλευση των φυσικών πόρων της Κύπρου, γιατί «η ειρήνη δεν έβλαψε κανέναν»!
Οι προθέσεις του
Κατά την προσφιλή τακτική του, ο Τούρκος πρωθυπουργός άφησε στο τέλος να διαφανούν οι τουρκικές προθέσεις. Λίγο πριν αναχωρήσει, σημείωσε πως «Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι βρίσκονται πολύ κοντά στη συμφωνία μιας φόρμουλας που θα επιτρέψει την αποχώρηση του “Μπαρμπαρός” από την κυπριακή ΑΟΖ και την επανέναρξη των συνομιλιών» υπό την προϋπόθεση ότι η φόρμουλα «θα πρέπει να προβλέπει τους όρους για συνεκμετάλλευση των φυσικών πόρων και από τις δύο κοινότητες, ακόμη και πριν από την επίλυση του Κυπριακού».
Αναφερόμενος στην πρόσφατη κυπριακή κρίση είπε ότι «δεν είναι το “Μπαρμπαρός” το θέμα, αλλά το φυσικό αέριο που ανήκει και στις δύο κοινότητες του νησιού», αποδεχόμενος ανοιχτά ότι επρόκειτο για πολιτική κίνηση και αιτιολόγησε τη στάση της Τουρκίας λέγοντας πως «παρά τις προτάσεις μας, οι Ελληνοκύπριοι έδρασαν μονομερώς». Παραδέχθηκε, δηλαδή, ότι η παρουσία του σκάφους υπό στρατιωτική προστασία σε θαλάσσια περιοχή κυπριακής κυριαρχίας είχε σκοπό την άσκηση πιέσεων. Επανέλαβε τα περί «ίσων δικαιωμάτων των δύο κοινοτήτων στο νησί», για να προσθέσει ότι «αν οι Ελληνοκύπριοι θέλουν να κάνουν έρευνες τώρα, αυτό πρέπει να είναι μέρος της διαπραγματευτικής διαδικασίας».
Σύμφωνα με πληροφορίες, το σενάριο (win-win) που εξετάσθηκε σε υψηλότατο επίπεδο είναι «μερική αναστολή των δραστηριοτήτων της κοινοπραξίας ΕΝΙ – KOGAS με παράλληλη απόσυρση του “Μπαρμπαρός” από την κυπριακή ΑΟΖ» και δέσμευση της Λευκωσίας ότι θα μπουν στο παιχνίδι των υδρογονανθράκων και οι Τουρκοκύπριοι πριν από τη λύση του Κυπριακού. Ωστόσο, η Λευκωσία (που δεν έχει ενημερωθεί πλήρως για λεπτομέρειες των συζητήσεων) διαμηνύει μέσω διπλωματικών κύκλων ότι «η κοινοπραξία έχει ολοκληρώσει τις εργασίες της και έχει ανακοινώσει διεθνώς και τα αποτελέσματα».
Πάντως και στα θέματα «χαμηλής πολιτικής» η πρόοδος από το προηγούμενο συμβούλιο χαρακτηρίζεται ανεπαίσθητη. Στις κοινές δηλώσεις Σαμαρά – Νταβούτογλου, μετά το πέρας των εργασιών το μεσημέρι του Σαββάτου (ύστερα από τις οποίες δεν επιτράπηκαν ερωτήσεις δημοσιογράφων!), ο Ελληνας πρωθυπουργός τόνισε ότι 49 συμφωνίες που έχουν υπογραφεί μέχρι σήμερα είναι «αρκετές» και θα πρέπει τώρα οι δύο πλευρές να εργασθούν για την εφαρμογή τους!
Κρίσιμο θέμα για την Αθήνα παραμένει η ουσιαστική εφαρμογή της συμφωνίας, η οποία έγινε στο προηγούμενο ΑΣΣ, υπεγράφη πέρυσι (Δεκέμβριος 13) και η εφαρμογή της ξεκίνησε μόλις τον Οκτώβριο του 2014.
Αλ.Τσίπρας: «Οχι συνεργασία με προκλήσεις»
«Η παρουσία του “Μπαρμπαρός” στην κυπριακή ΑΟΖ συνιστά παραβίαση κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας» δήλωσε ο Αλέξης Τσίπρας, μετά τη σύντομη συνάντηση (φωτό) που είχε στο «Ελευθέριος Βενιζέλος» με τον Τούρκο πρωθυπουργό Αχμέτ Νταβούτογλου, το απόγευμα του Σαββάτου.
Ειδικότερα, σε δήλωσή του μετά τη συνάντηση, ο κ. Τσίπρας ανέφερε: «Επεσήμανα ότι η αποστολή τουρκικού ερευνητικού σκάφους, συνοδευόμενου από πολεμικά πλοία, προκειμένου να διεξάγει σεισμικές έρευνες στην κυπριακή ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα, υπονομεύει την προοπτική συνεργασίας, καθώς συνιστά παραβίαση κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας».
Και πρόσθεσε: «Υπογράμμισα ότι η εκμετάλλευση από την Κυπριακή Δημοκρατία του υποθαλάσσιου ορυκτού πλούτου της έχει ιδιαίτερη σημασία για το μέλλον της Κύπρου, καθώς, όπως έχει καταστήσει σαφές, διαχρονικά, η κυπριακή πολιτική ηγεσία, τα οφέλη θα διανεμηθούν με δίκαιο τρόπο στις δύο κοινότητες από την ομόσπονδη Κυπριακή Δημοκρατία, σε συνέχεια της επίλυσης του Κυπριακού».
Από την επίσημη «γραμμή» της Αθήνας ο κ. Τσίπρας διαφοροποιήθηκε ως προς την αναγκαιότητα σύγκλησης του Συμβουλίου Συνεργασίας: «Αποτελεί σημαντικό φόρουμ για την προώθηση της συνεργασίας σε ζητήματα χαμηλής πολιτικής, αλλά όχι πλαίσιο για τη συζήτηση των εξελίξεων στη νήσο ή του Κυπριακού, για το οποίο οι συνομιλίες διεξάγονται σε διακοινοτικό επίπεδο υπό την αιγίδα του ΟΗΕ» ανέφερε συγκεκριμένα. Συμπλήρωσε ότι «η ελληνοτουρκική συνεργασία πρέπει να βασιστεί στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και στην προοπτική δίκαιης – βιώσιμης λύσης του Κυπριακού, και όχι σε προκλήσεις και στη δημιουργία τετελεσμένων».
Νίκος Σταυρουλάκης
