Από τον φασουλοπόλεμο στα κομφετί

Η ιστορία της Αποκριάς και ο εορτασμός της μέσα από την πένα μεγάλων λογοτεχνών αυτό το Σάββατο με την εφημερίδα «Εστία» 

Πότε καθιερώθηκε η χρήση της μάσκας στις Απόκριες; Τι είναι τα Ρόπαλα και η Καμήλα; Πότε σταμάτησε ο πόλεμος των φασολιών και πότε ξεκίνησε ο χαρτοπόλεμος; Αυτό το Σάββατο 12 Μαρτίου μαζί με την «Εστία» θα κυκλοφορήσει μια σπάνια συλλογή, μια έκδοση 208 σελίδων με τίτλο «Αποκρηάς ανθολόγιο», η οποία περιλαμβάνει για πρώτη φορά αθησαύριστα λογοτεχνικά κείμενα για την ιστορία της Αποκριάς και τον εορτασμό της, όπως αποτυπώθηκαν στο χαρτί από σπουδαίες μορφές της νεοελληνικής γραμματείας.
Αγγελος Βλάχος, Πολύβιος Δημητρακόπουλος, Γεώργιος Δροσίνης, Ανδρέας Καρκαβίτσας, Κώστας Κρυστάλλης, Νικόλαος Λάσκαρις, Τίμος Μωραϊτίνης, Παύλος Νιρβάνας, Γρηγόριος Ξενόπουλος, Ιωάννης Πολέμης καθώς και πολλοί συγγραφείς ακόμη «μίλησαν» με την εύγλωττη πένα τους για τους αποκριάτικους εορτασμούς και μας παρέδωσαν ένα απάνθισμα λογοτεχνικών θησαυρών, που έχουν δημοσιευθεί ανά καιρούς στην «Εστία».

Ανέκδοτα

Εκείνο που καθιστά την εν λόγω φιλολογική ανθολογία ιδιαίτερα σημαντική είναι ότι αυτά τα 58 κείμενα που παρατίθενται (συνοδευόμενα με πλούσιο φωτογραφικό υλικό και σκίτσα) δεν έχουν μέχρι ξαναεκδοθεί σήμερα, ενώ έχει τηρηθεί η ορθογραφία των πρωτότυπων γραπτών, γεγονός που προσδίδει μια επιπλέον σαγήνη σε αυτά. Χαρακτηριστικό είναι δε ότι το βιβλίο αυτό εντάσσεται στις εκδόσεις «Βιβλιοθήκη της Εστίας», οι οποίες συνεχίζουν τη μακρά παράδοση της εφημερίδας.
Τι ακριβώς, όμως, περιλαμβάνει η μοναδική αυτή συλλογή; Κείμενα λογοτεχνικά και δημοσιογραφικά, λαογραφικές και ιστορικές καταγραφές, ποιήματα, διηγήματα, χρονογραφήματα, ακόμη και ρεπορτάζ γύρω από το έθιμο της Αποκριάς στην Ελλάδα και την εξέλιξη του ανά τους αιώνες. Ολα τα γραπτά προέρχονται από το αρχείο της εφημερίδας «Εστίας».

Μάλιστα για την καλύτερη και ορθότερη κατανόησή του το υλικό έχει χωριστεί σε τέσσερις θεματικές ενότητες: Λαογραφία – Ιστορία, Ποίηση – Σάτιρα, Χρονογράφημα και Ρεπορτάζ.
«Ολες οι μορφές της αποκριάτικης φιλολογικής παραγωγής της νεότερης ελληνικής Ιστορίας βρίσκονται διεσπαρμένες στις σελίδες της εφημερίδας» σημειώνει στο εισαγωγικό του σημείωμα ο διευθυντής της «Εστίας» κ. Ελευθέριος Σκιαδάς. «Ευτυχώντας η “Εστία”» να δημοσιεύει το πνευματικό προϊόν των σπουδαιότερων μορφών της λογοτεχνικής μας ζωής και αξιοποιώντας το αρχείο της παραδίδει στη δημοσιότητα μια πρώτη ανθολόγηση αποκριάτικων κειμένων».
Ετσι μέσα από τις σελίδες της ανθολογίας μαθαίνουμε για έθιμα που κυριαρχούσαν στις αποκριάτικες εκδηλώσεις του 19ου αιώνα, όπως το Γαϊτανάκι (στο οποίο οι μεταμφιεσμένοι χόρευαν γύρω από ένα κοντάρι), τα Ρόπαλα (πλανόδιοι θίασοι ακροβατών με φανταχτερά ρούχα που προκαλούσαν τα επικριτικά σχόλια) αλλά και η Καμήλα (λαϊκό δρώμενο που παρωδεί το αγαθό ζώο).

Ο αναγνώστης έχει ακόμη την ευκαιρία να μάθει για το Κομητάτο των Απόκρεω, μια επιτροπή που συστάθηκε το 1887 και είχε αναλάβει τη διοργάνωση της καρναβαλικής παρέλασης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και το μικρό αφιέρωμα στον «ποιητή της “Εστίας”», τον Ιωάννη Πολέμη. Στη συλλογή παρατίθεται το ποίημά του με τίτλο «Προσωπίδες», ένα από τα δεκάδες που δημοσίευσε η εφημερίδα, της οποίας υπήρξε ακάματος συνεργάτης.

Ειδική μνεία γίνεται στην εν λόγω φιλολογική συλλογή και στα χρονογραφήματα, μια θεματική ενότητα που καλύπτει τις τελευταίες δύο δεκαετίες του 19ου αιώνα και ολόκληρο τον 20ό αιώνα, αλλά και στα ρεπορτάζ.
Μάλιστα σε ένα ρεπορτάζ του Δήμου Βρατσάνου περιγράφεται πώς έγινε η αλλαγή των αποκριάτικων εορτασμών από τον βάρβαρο φασουλοπόλεμο στα κομφετί!

Εικαστικό υλικό από τρεις πηγές

Να σημειωθεί ότι το εικαστικό υλικό που συνοδεύει την έκδοση προέρχεται από τρεις πηγές: την εφημερίδα «Εστία», από όπου αντλήθηκαν κυρίως σκίτσα και διαφημίσεις της εποχής, το Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (ΕΛΙΑ) του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος αλλά και την εφημερίδα «Ο Μικρός Ρωμηός» του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών – Ιδρύματος Βούρου Ευταξία.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Τουρκία: Ζήτησε επανάληψη του αγώνα με την Παραγουάη

Ο πρόωρος αποκλεισμός της Τουρκίας από το Παγκόσμιο Κύπελλο έφερε τριγμούς και έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας. Η ήττα με 1-0 από την...

Το σόου με τις ταυτότητες και η παγίδα του προσωπικού αριθμού

• Μια τεχνική μεταρρύθμιση ενίοτε παύει να είναι απλώς διοικητική πράξη και μετατρέπεται σε πεδίο βαθιάς κοινωνικής και πολιτικής αντιπαράθεσης αλλά και χειραγώγησης. Η...

Μαχητικά αεροσκάφη πάνω από την Αττική!

Αν βρίσκεστε στην Αττική σήμερα, Παρασκευή 26 Ιουνίου 2026, γύρω στις 10:00 το πρωί, αναμένεται να ακούσετε έντονο θόρυβο από μαχητικά αεροσκάφη. Η Πολεμική...

Κτηνολατρεία: Το Θηρίο στη θέση του Ανθρώπου

«Οταν ο Καίσαρας είδε κάποτε στη Ρώμη κάποιους πλούσιους ξένους να περιφέρουν στην αγκαλιά τους και να χαϊδεύουν μικρά σκυλάκια και μαϊμούδες, ρώτησε αν...

Aπρέπεια Μητσοτάκη σε Ξαρχάκο

Hταν περασμένες δέκα στον αύλειο χώρο στο πίσω μέρος του Κοινοβουλίου προχθές το βράδυ, με τη συναυλία του Σταύρου Ξαρχάκου, που έγινε με πρωτοβουλία...

ΑΣΕΠ: 7.668 μόνιμες θέσεις στο Δημόσιο

Περισσότερες από 7.600 μόνιμες θέσεις εργασίας σε δημόσιους φορείς και υπηρεσίες όλης της χώρας αναμένεται να ανοίξουν το αμέσως επόμενο διάστημα. Το ΑΣΕΠ προετοιμάζει...

Δημοκρατικοί: Η Τουρκία δεν μπορεί να πάρει κινητήρες για το KAAN

Έντονη εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση έχει ξεσπάσει στην Ουάσιγκτον, με επίκεντρο τις αντιρρήσεις του Γκρέγκορι Μικς, επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής...

Άργος: Άγριο «κράξιμο» παραγωγών σε Πλεύρη και Ανδριανό

Το κυβενρητικό κλιμάκιο, με επικεφαλής τον Υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνο Πλεύρη και τον Υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Γιάννη Ανδριανό, έφτασε στο Άργος...

Απόστολος Αποστόλου: Ο Σαμαράς χαλάει το σχέδιο «βολικής» συγκυβέρνησης

Για πολλούς πολίτες η κάθοδος του πρώην πρωθυπουργού δεν αποτελεί προσωπική φιλοδοξία, αλλά αναγκαία πολιτική παρέμβαση σε μια περίοδο όπου το πολιτικό σύστημα δείχνει...

SOS! Κινδυνεύουν οι οροφογραφίες της Αγίας Μαρίνας

Σοβαρά ερωτήματα για την πορεία των εργασιών προστασίας και αποκατάστασης της ιστορικής εκκλησίας της Αγίας Μαρίνας στον Κισσό Πηλίου θέτει μέσω της «δημοκρατίας» ο...
spot_img

Ροή ειδήσεων

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ