Αρκετοί είναι αυτοί που κατά καιρούς -ακόμα και στις μέρες μας- έχουν θέσει έως και απαιτήσει ποικιλότροπα το θέμα χωρισμού Εκκλησίας – κράτους
Του π.
ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
ΧΡΥΣΟΠΟΥΛΟΥ*
Μ ετά την απογραφή του πληθυσμού του 2011, κρατούσα θρησκεία και Εκκλησία είναι η ορθόδοξη χριστιανική. Πέρα των ιστορικών ριζών και της επιρροής της στην κοινωνία, ακόμα και τη νεοελληνική, η Ορθοδοξία είναι το σημείο αναφοράς των Ελλήνων. Συνταγματικά, είναι κατοχυρωμένη η υπόστασή της ως ΝΠΔΔ, με διακριτούς ρόλους συνύπαρξης με την Πολιτεία, υποβοηθώντας σημαντικά την εργασία της, ιδίως στον κοινωνικό τομέα.
Αρκετοί κατά καιρούς -ακόμα και στις μέρες μας- έχουν θέσει έως και απαιτήσει ποικιλότροπα το θέμα χωρισμού Εκκλησίας και κράτους. Υποστηρίζουν ότι ήρθε ο καιρός να άρει το κράτος την όποια νομική υποστήριξη και συμπάθεια έναντι της Ελλαδικής Εκκλησίας. Η άποψη ακουμπά την αγνωμοσύνη για την Εκκλησία έναντι των πρωτοβουλιών της να στηρίξει το έθνος σε δύσκολες στιγμές του και όχι μόνο.
Αν συμβεί κάποτε χωρισμός Εκκλησίας και κράτους, ποιος θα κερδίσει; Πρώτιστα, νομίζω η Εκκλησία, γιατί θα μπορεί να εκφράζεται ελεύθερα, αφού δεν θα είναι προέκταση δημόσιας υπηρεσίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Και στην περίπτωση αυτή δεν θα είναι οργανισμός ανεξέλεγκτος, αφού στον τόπο μας και ο πιο μικρός σύλλογος ατόμων έχει νομική κάλυψη ή και παρακολούθηση.
Πάλι θα έχει ξεχωριστή θέση στην ψυχή του λαού ως πλειοψηφούσα θρησκευτική κοινότητα. Βέβαια, στην περίπτωση αυτή, κράτος και Εκκλησία θα αναλάβουν τις αντίστοιχες ευθύνες τους και αρμοδιότητές τους. Οι διακριτοί ρόλοι συνύπαρξης θα παραμείνουν όπως έχουν, αλλά θα υπάρξουν και οι ανάλογες επιπτώσεις. Αν γίνει με φιλικό τρόπο ή όχι, αν είναι ολοκληρωτικός ή όχι. Σίγουρα, πάντως, δεν θα χαθεί η Εκκλησία, άσχετα αν νομίζουν εκπρόσωποί της πως μόνο το κράτος είναι η εγγύησή της. Αυτό σημαίνει ανασφάλεια και, κυρίως, ότι δεν έχει εμπιστοσύνη στον Θεό.
Για το θέμα αυτό έχουν συγκρουστεί ιδεολογίες, έχει γίνει αντικείμενο υποσχέσεων, έχει ενταχθεί σε προγράμματα κομμάτων. Δεν έχει συμβεί όμως, γιατί, πρώτιστα, εξυπηρετεί την Πολιτεία. Δύσκολα κυβέρνηση θα τολμήσει να χρεωθεί τον χωρισμό αυτό, θα πρέπει να επιστρατεύσει ισχυρά επιχειρήματα. Ας έχει υπόψη της, με άλλα λόγια, όχι μόνο τη μέθοδο με την οποία θα γίνει, αλλά και να υπολογίζει τον αντίκτυπο που θα έχει στον λαό. Θα πρέπει να είναι πανέτοιμη να αναλάβει την ευθύνη της διαχείρισής του.
Μπορεί ο αρεστός σε πολιτικούς και μη χωρισμός να μην είναι και ο άριστος αν δεν γίνει με τρόπο σωστό. Ισως θέλουν να αντλήσουν ψηφοφόρους συγκεκριμένης ιδεολογικής κατεύθυνσης, πρέπει να υπολογίζουν όμως και τους υπολοίπους. Η Εκκλησία σίγουρα θα βλέπει και θα συμπεριφέρεται σε όλους ως παιδιά Της, ενώ αυτοί θα αγρεύουν οπαδούς μέσα από την κίνησή τους αυτή. Να σημειωθεί ότι προστασία και προνομίων τυγχάνουν στην πατρίδα μας και άλλα δόγματα και θρησκεύματα. Πολλά έχουν ακουστεί και αρκετά έχουν ειπωθεί για τον θρυλούμενο χωρισμό. Το θέμα κινείται μεταξύ ιδέας και απειλής, πρότασης και ανάγκης, λογικής και εφικτού.
Κάποιοι λένε ότι ωρίμασε ο καιρός, ορισμένοι φοβούνται, άλλοι περιμένουν την ευκαιρία. Αν, τελικά, όλο το κακό στον τόπο το έχει κάνει η Εκκλησία και, ταυτόχρονα, έχουν λυθεί όλα τ’ άλλα λαϊκά προβλήματα, ας το τολμήσουν. Από το αποτέλεσμα θα κριθεί και το εγχείρημα.
*Θεολόγος, διδάσκων Πανεπιστημίου Πειραιώς
Από την Εφημερίδα Ορθόδοξη Αλήθεια
