Από την
Κατερίνα Στυλιανέα
Η μαύρη μάμπα είναι γνωστή ως το μεγαλύτερο, γρηγορότερο αλλά και φονικό φίδι στον κόσμο. Η πράσινη «αδελφή» της, όμως, κρύβει στο δηλητήριό της τη θεραπεία για την αντιμετώπιση μιας αρκετά διαδεδομένης πάθησης, κληρονομικής συνήθως προέλευσης, της πολυκυστικής νεφρικής νόσου, που οδηγεί περίπου τον έναν στους δύο ασθενείς σε ανεπάρκεια που απαιτεί θεραπεία υποκατάστασης (αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση).
Ερευνητές διεθνούς επιστημονικής ομάδας από τη Γαλλία, το Βέλγιο και τη Γερμανία ανακάλυψαν πως το δηλητήριο της πράσινης μάμπα περιέχει ένα πεπτίδιο που στα πειράματά τους αποδείχθηκε πως μπορεί να περιορίσει τις κύστεις στα νεφρά έως και κατά 47%.
Στην πολυκυστική νόσο των νεφρών πολυάριθμες κύστεις σχηματίζονται στον έναν ή και στους δύο νεφρούς, διογκώνοντάς τους, επηρεάζοντας αρνητικά και μειώνοντας τη λειτουργική ικανότητά τους και οδηγώντας έτσι σε χρόνια υπέρταση, μολύνσεις και πολλές φορές σε αύξηση της παραγωγής ερυθροποιητίνης (ορμόνη που αυξάνει την παραγωγή από τον μυελό των οστών ερυθρών αιμοσφαιρίων, που περιέχουν αιμοσφαιρίνη, η οποία μεταφέρει το οξυγόνο στους ιστούς). Είναι κληρονομική νόσος, που οφείλεται σε παθολογικό γονίδιο, στο χρωμόσωμα 16, στο 85% των περιστατικών (και στο χρωμόσωμα 4 στα υπόλοιπα), ενώ μεταφέρεται από γενεά σε γενεά μέσα στην οικογένεια, χωρίς όμως να προσπερνά γενεές.
Παρενέργειες
Αντιμετωπίζεται με αγωγή με ανταγωνιστές αγγειοπιεστίνης, που όμως έχει συχνά παρενέργειες, καθώς τα φάρμακα αυτά επηρεάζουν την ηπατική λειτουργία.
Η ιδέα να αναζητήσουν θεραπευτικές ιδιότητες στο δηλητήριο αυτό ξεκίνησε από την παρατήρηση ότι η δράση του εστιάζει σε κυτταρικούς υποδοχείς αντίστοιχους αυτών που συμμετέχουν στον σχηματισμό κυστών σε άτομα με την πάθηση. Απομονώνοντας το πεπτίδιο (mambaquaretin-1) που μπλοκάρει αυτούς τους υποδοχείς, οι ερευνητές το χορήγησαν για διάστημα 99 ημερών σε γενετικά τροποποιημένα πειραματόζωα με πολυκυστική νόσο νεφρών.
Στο σύνολο των πειραματόζωων παρατηρήθηκε βελτίωση της νεφρικής λειτουργίας χωρίς να καταγραφούν παρενέργειες, αλλά και ύφεση στον σχηματισμό κυστών κατά το ένα τρίτο, ενώ συνολικά στο δείγμα η μείωση της έκτασης των κυστών έφτασε στο 47%.
Στη δημοσίευση των συμπερασμάτων τους στην επιθεώρηση «PNAS» εξηγούν πως το πεπτίδιο λειτουργεί ως αναστολέας της αγγειοπιεστίνης, όπως ακριβώς και τα φάρμακα που χορηγούνται για τη νόσο.
