«Στο κενό» η Συμφωνία των Πρεσπών μετά το «χαστούκι» που δέχθηκε στις κάλπες η κυβέρνηση Ζάεφ. Αγώνας δρόμου προκειμένου να βρεθούν βουλευτές για αναθεώρηση του Συντάγματος, αλλιώς η επιλογή είναι πρόωρες εκλογέςΑπό τη
Φανή Χαρίση
Με το άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου να δεσπόζει στην κεντρική πλατεία των Σκοπίων, «κοιτάζοντας» στην απέναντι ταράτσα μια τεράστια διαφημιστική πινακίδα του διασημότερου αμερικανικού αναψυκτικού, η γειτονική χώρα, μετά το αποτυχημένο δημοψήφισμα της περασμένης Κυριακής, βρίσκεται σε σημείο απόλυτης πολιτικής αναταραχής αλλά και διεθνών πιέσεων από Ανατολάς και Δυσμάς.
Την περασμένη Κυριακή, η «κυριακάτικη δημοκρατία» βρέθηκε στα Σκόπια για το δημοψήφισμα. Στη διαδρομή, οι πινακίδες που κάποτε έγραφαν «Αυτοκινητόδρομος Μέγας Αλέξανδρος» αντικαταστάθηκαν με άλλες που γράφουν «Αυτοκινητόδρομος Φιλίας». Μόνο που στις περισσότερες ενημερωτικές πινακίδες κάποιοι πήγαν και με σπρέι έσβησαν τη λέξη «φιλία». Οχι τυχαία. Η πλειονότητα των κατοίκων της γειτονικής χώρας θεωρεί ότι είναι Μακεδόνες και, κατά συνέπεια «γιατί τώρα να μας λένε Βορειομακεδόνες;». Ελάχιστοι παραδέχονται ότι η ιστορία τους είναι σλαβική και άρα ότι οι ίδιοι είναι Σλάβοι. Δεν είναι τυχαίο, εξάλλου, ότι καμία διευκρινιστική πινακίδα, όπως προβλέπεται στη Συμφωνία των Πρεσπών, δεν αναρτήθηκε στα αγάλματα του Μεγάλου Αλεξάνδρου και του Φιλίππου, η οποία να αναφέρει ότι δεν έχουν σχέση με την Ιστορία τους.
Η κυβέρνηση του Ζόραν Ζάεφ είναι σίγουρο ότι δεν περίμενε την τεράστια αποχή που σημειώθηκε και τώρα επιδίδεται σε αγώνα ταχύτητας, ώστε να βρει τους 11 βουλευτές που χρειάζεται για να συμπληρώσει τον πολυπόθητο αριθμό των 80 και πλέον, προκειμένου να περάσει τις απαραίτητες συνταγματικές τροποποιήσεις και φυσικά τη Συμφωνία των Πρεσπών.
Τόσο η δήλωση του κ. Ζάεφ λίγη ώρα μετά το κλείσιμο των καλπών όσο και η δήθεν συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στην αίθουσα Τύπου, η οποία είχε δημιουργηθεί σε πολυτελές ξενοδοχείο των Σκοπίων και κατακλύστηκε από δεκάδες «κλακαδόρους» που φώναζαν ρυθμικά «Ζόκι», δηλαδή το χαϊδευτικό του Ζόραν Ζάεφ, έδειξαν αμέσως το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται η κυβέρνηση των Σκοπίων. Παρότι ο κ. Ζάεφ προτάσσει ότι το «Ναι» έλαβε 605.934 ψήφους και το «Οχι» μόλις 37.358, γνωρίζει ότι η διαδικασία κρέμεται από μια κλωστή. Κι αυτό γιατί η διαβούλευση με τους βουλευτές του VMRO μόνο εύκολη δεν θα είναι, και μάλιστα υπό τις καταγγελίες για χρηματισμό. Η διαδικασία αυτή αναμένεται να τελειώσει οσονούπω και, αν δεν ευοδωθεί, τότε, όπως έχουν δηλώσει τόσο ο κ. Ζάεφ όσο και οι δύο αναπληρωτές πρωθυπουργοί, Ραντμίλα Σεκερίνσκα και Μπουγιάρ Οσμάνι, θα χρησιμοποιηθεί το επόμενο εργαλείο, που είναι φυσικά η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες.
Γιατί όμως οι Σκοπιανοί γύρισαν την πλάτη στο δημοψήφισμα; Η ανάγνωση του κλίματος έχει αρκετές παραγράφους. Πρώτα απ’ όλα, οι Ρώσοι, που τους έχουν αναγνωρίσει εδώ και πολλά χρόνια ως «Μακεδονία», δεν θέλουν επ’ ουδενί να πατήσουν πόδι στα Σκόπια οι Αμερικανοί, οι οποίοι, παρότι τα τελευταία χρόνια ξέχασαν τα Βαλκάνια για άλλες περιοχές, θυμήθηκαν ότι έχουν συμφέροντα και κυρίως ότι πρέπει να ανακόψουν την πορεία της Ρωσίας.
Από την άλλη, η πίεση δυτικών ηγετών, όπως της Γερμανίδας καγκελαρίου Μέρκελ, του Γάλλου προέδρου Μακρόν, αλλά και του Αμερικανού προέδρου Τραμπ μέσω επιστολής, λειτούργησε αρνητικά στην κοινωνία της γειτονικής χώρας.
Την ίδια ώρα, οι δρόμοι είχαν κατακλυστεί από διαφημιστικές πινακίδες με χαρούμενα νεανικά πρόσωπα και τη λέξη «Ναι», όταν το βιοτικό επίπεδο των περισσότερων κατοίκων της είναι στο ναδίρ. Μάλιστα, οι νέοι ούτε καν πάτησαν το πόδι τους στα εκλογικά τμήματα. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι ηλικίες που πήγαν να ψηφίσουν ήταν μεταξύ 35-55 ετών. Σύμφωνα με πληροφορίες της «κυριακάτικης δημοκρατίας», κάποιοι εκ των συμβούλων του Ζάεφ τού είχαν προτείνει η καμπάνια να μην κινηθεί στα μελλοντικά οφέλη που θα αποκομίσει η χώρα με την είσοδό της στο ΝΑΤΟ και στην Ε.Ε., αλλά να είναι «μαύρη», προφανώς για να τους αφυπνίσει.
Η κυβέρνηση του Ζάεφ διατρανώνει τώρα σε κάθε τόνο ότι δεν πρέπει να χαθεί «η χρυσή ευκαιρία της Συμφωνίας των Πρεσπών», τονίζοντας ότι, αν δεν προχωρήσει και δεν ολοκληρωθεί η διαδικασία, τότε θα χρειαστούν άλλα 25 χρόνια για να βρεθεί λύση. Μάλιστα, στην περίπτωση των πρόωρων εκλογών, η κυβέρνηση Ζάεφ υποστηρίζει ότι δεν θα χρειαστούν 100 ημέρες υπηρεσιακής κυβέρνησης μέχρι τις κάλπες, καθώς αυτό απαιτείται μόνο για την κανονική λήξη της κυβερνητικής θητείας. Ετσι, όπως δήλωσε το βράδυ της περασμένης Κυριακής ο κ. Ζάεφ, δεν αποκλείεται οι πρόωρες κάλπες να στηθούν και εντός του Νοεμβρίου, ενώ οι Σκοπιανοί θέλουν οπωσδήποτε να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία της συμφωνίας έως τις ευρωεκλογές, καθώς ανησυχούν για πρόωρες εκλογές στην Ελλάδα.
Η σκληρή στάση του VMRO και η ρωσική απειλή βέτο
Από την πλευρά του, το VMRO-DPMNE εκτιμά ότι το δημοψήφισμα έχει αποτύχει και πως η Συμφωνία των Πρεσπών είναι «νεκρή».
Παράλληλα, έχει διαμηνύσει ότι κανένας από τους βουλευτές του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν θα συναινέσει στην τροποποίηση του Συντάγματος. Ζητά, στο ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, τον σχηματισμό υπηρεσιακής κυβέρνησης για 100 ημέρες, τον ορισμό νέου γενικού εισαγγελέα, ο οποίος θα προταθεί από την αντιπολίτευση, και τον σχηματισμό εξεταστικής επιτροπής στη Βουλή, προκειμένου να διερευνηθούν παρατυπίες που, όπως ισχυρίζεται η αντιπολίτευση, σημειώθηκαν πριν και κατά τη διάρκεια του δημοψηφίσματος.
Οσον αφορά τη Ρωσία, η ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών της, μία ημέρα μετά το δημοψήφισμα, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
«Παρά το γεγονός ότι τα δύο τρίτα του πληθυσμού της Δημοκρατίας της Μακεδονίας δεν ψήφισαν υπέρ της Συμφωνίας των Πρεσπών, τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας αμέσως χαιρετίστηκαν από τους ηγέτες της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ, καθώς και από την Ουάσινγκτον. Η επιθυμία να διασφαλιστεί και να επιταχυνθεί η ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ, παρά τη βούληση του λαού της Μακεδονίας, είναι εμφανής. Η βασική μας θέση παραμένει η ίδια: Μια μακροπρόθεσμη λύση μπορεί να συμφωνηθεί μόνο από τα δύο μέρη μόνα τους, χωρίς εξωτερική παρέμβαση και μόνο στο πλαίσιο του νόμου και με ευρεία δημόσια υποστήριξη.
Η Συμφωνία των Πρεσπών σαφώς δεν πληροί αυτά τα κριτήρια» αναφέρεται μεταξύ άλλων, ενώ παράλληλα επισημαίνεται ότι θα παρακολουθείται η όλη κατάσταση, υπενθυμίζοντας με νόημα την παράγραφο 3 του ψηφίσματος 845 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και ότι «τα αποτελέσματα των συνομιλιών μεταξύ Σκοπίων και Αθήνας θα εξεταστούν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ».
