Από το πρώτο Σύνταγμα του 1822 προβλεπόταν ο «υποθετικός λογαριασμός»
Από την
Κατερίνα Κανάκη
Παράλληλα με τον θεσμό του κοινοβουλευτισμού εξελίχθηκε στην Ελλάδα και ο θεσμός του Κρατικού Προϋπολογισμού, ο οποίος έχει τις ρίζες του στη γηραιά Αλβιώνα. Oσο οι Eλληνες πολεμούσαν για να αποτινάξουν τον τουρκικό ζυγό, η Αγγλία και η Γαλλία διαμόρφωναν τον θεσμό κι έτσι αποτέλεσαν πηγή… έμπνευσης για τη χώρα μας.
Στο πρώτο Προσωρινό Πολίτευμα, δηλαδή στο πρώτο Σύνταγμα της χώρας, το 1822, συμπεριλαμβανόταν ο επονομαζόμενος «υποθετικός λογαριασμός». «Το Βουλευτικόν Σώµα επεξεργαζόµενον, εγκρίνει εις την αρχήν εκάστου έτους τον υποθετικόν λογαριασµόν των εξόδων, ο οποίος καθυποβάλλεται υπό την επίκρισήν του από το Εκτελεστικόν Σώµα, εις δε το τέλος του έτους επιθεωρεί τον Καθολικόν Λογαριασµόν των προσόδων και εξόδων» ανέφερε το κείμενο της Εθνικής Συνέλευσης της Επιδαύρου.
Στη συνέχεια, το 1823, η Β΄ Εθνική Συνέλευση στο Αστρος Κυνουρίας πρόσθεσε στη διάταξη αυτή και τη σύσταση αρμόδιας επιτροπής, επιφορτισμένης με τη μελέτη του Προϋπολογισμού. Θεσμοθετήθηκε μάλιστα πως άπασες οι εισπράξεις θα πραγματοποιούνται βάσει νόμου, ο οποίος θα εκδίδεται και θα ισχύει για έναν χρόνο.
Κρίσιμο για την εξέλιξη του θεσμού στάθηκε το Σύνταγμα του 1944, μια και σε αυτό διαμορφώνονται και κατοχυρώνονται οι σύγχρονες αρχές του, δηλαδή η αρχή της δημοσιότητας, της ενότητας, της καθολικότητας, της ειδικεύσεως, της ακρίβειας και της ειλικρίνειας, της σαφήνειας, και του μη ειδικού προορισμού των εσόδων.
Ειδικά για την αρχή της δημοσιότητας, αυτή τηρείται από το 1845 και μετά, με τον Προϋπολογισμό να δημοσιεύεται πλέον στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Οσο για το Σύνταγμα του 1864, αυτό κατάργησε τη Γερουσία, καθιστώντας τη Βουλή αποκλειστική αρμόδια για την ψήφιση του Προϋπολογισμού, μέσω της σύστασης ειδικής κοινοβουλευτικής επιτροπής για την εξέτασή του, ενώ ορίστηκε και η εισαγωγή του στη Βουλή μέσα στους δύο πρώτους μήνες του οικονομικού έτους, αν και αυτός ο προγραμματισμός άλλαξε στη συνέχεια με τις πολλαπλές συνταγματικές αναθεωρήσεις, για να καταλήξει να ψηφίζεται στο τέλος κάθε χρόνου. Και κάπως έτσι εγένετο… Προϋπολογισμός.
