Θα πληρώσουν πάλι οι συνταξιούχοι τα σπασμένα των Μνημονίων;
Η Δικαιοσύνη πρέπει να κάνει το χρέος της και να διορθώσει τη μεγάλη αδικία. Όλες οι πληροφορίεςΡεπορτάζ
Νάσος Χατζητσάκος
Καθοριστική θα είναι αύριο η «μητέρα των μαχών» στο Συμβούλιο της Επικρατείας για τα αναδρομικά από τις παράνομες περικοπές του 2012 στις συντάξεις και από την κατάργηση των δώρων. Το ΣτΕ, μετά την πρόσφατη προσφυγή του ΕΦΚΑ, θα κληθεί σε «πιλοτική» δίκη να αποφανθεί οριστικά εάν 2.500.000 «παλαιοί» συνταξιούχοι δικαιούνται διορθωτικά ποσά πάνω από τα 9,6 δισ. ευρώ συνολικά για την περίοδο πριν από τις 4 Οκτωβρίου 2019 (οπότε ανακοινώθηκαν οι αποφάσεις για τον νόμο Κατρούγκαλου) ή όχι.
Εάν η κρίση είναι αρνητική (θα γίνει γνωστό από τον Μάιο και μετά), τότε τα αναδρομικά που θα επιστραφούν, σε βάθος χρόνου, θα περιοριστούν κάτω από τα 1,6 δισ. ευρώ ή μπορεί ακόμη και να μηδενιστούν.
Επί της ουσίας οι ανώτατοι δικαστές του ΣτΕ καλούνται -για δεύτερη φορά μέσα σε περίπου μία εξαετία- να αποφανθούν εάν οι «παλαιοί» συνταξιούχοι (όσοι συνταξιοδοτήθηκαν πριν από τον νόμο Κατρούγκαλου, δηλαδή πριν από τις 13 Μαΐου 2016) δικαιούνται αναδρομικά ή όχι, λόγω των αντισυνταγματικών περικοπών στις κύριες και τις επικουρικές και από την κατάργηση των δώρων με τους νόμους του 2012.
Οι μειώσεις αυτές κρίθηκαν ως αντισυνταγματικές (έπειτα από ανάλογη προσφυγή του τ. ΙΚΑ, το 2014, σε «πιλοτική» δίκη, όταν υπουργός Εργασίας ήταν ξανά ο Γιάννης Βρούτσης) από το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο τον Ιούνιο του 2015. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δεν συμμορφώθηκε με τις αποφάσεις του ΣτΕ. Στις 13 Μαΐου του 2016 έθεσε σε ισχύ τον νόμο Κατρούγκαλου (4387/16) και άφησε το ζήτημα σε εκκρεμότητα.
Το θέμα επανήλθε με την έκδοση των τεσσάρων αποφάσεων της Ολομέλειας του ΣτΕ για τον ν. 4387/2016 στις 4 Οκτωβρίου 2019.
Οι ανώτατοι δικαστές (με οριακή πλειοψηφία 13 έναντι 12 ψήφων) επανέλαβαν ότι οι περικοπές και η κατάργηση των δώρων το 2012 ήταν αντισυνταγματικές, όμως άφησαν να διαφανεί ότι έδωσαν «συγχωροχάρτι» για λόγους δημοσιονομικού συμφέροντος.
Συγκεκριμένα, έκριναν ως συνταγματική τη διάταξη του νόμου Κατρούγκαλου (ν. 4387/16), σύμφωνα με την οποία ως βάση επανυπολογισμού των κύριων συντάξεων ορθώς λήφθηκαν υπόψη τα ποσά στα οποία βρίσκονταν στις 31 Δεκεμβρίου 2014 (αυτά που είχαν προκύψει μετά τις αντισυνταγματικές περικοπές του 2012!).
Ετσι, αύριο, οι ανώτατοι δικαστές θα κληθούν ουσιαστικά να αποφανθούν (προδιαγράφοντας τις τύχες των 6.000 εκκρεμών προσφυγών) εάν οι συνταξιούχοι δικαιούνται αναδρομικά α) από τον Ιούνιο του 2015 έως σήμερα, β) από τον Ιούνιο 2015 έως τις 13 Μαΐου 2016 (την περίοδο που μεσολάβησε από τις αποφάσεις για τους νόμους του ’12 έως τον νόμο Κατρούγκαλου) ή γ) μόνο από τις 4 Οκτωβρίου 2019 και μετά (κάτι το οποίο, μέχρι στιγμής, δείχνει να είναι το πιο πιθανό ενδεχόμενο) ή δ) εάν δεν δικαιωθούν τελικά καμία επιστροφή. Η απόφασή τους αναμένεται να γνωστοποιηθεί από τον Μάιο και μετά.
Από την πλευρά τους, το ύψος των αναδρομικών που διεκδικούν οι συνταξιούχοι και οι περικοπές του 2012 από τις οποίες προέρχονται οι απαιτήσεις τους είναι οι εξής:
1 Κατάργηση δώρων: Σε ετήσια βάση προκύπτουν διεκδικήσεις 800 ευρώ για καθέναν από τους 2.500.000 «παλαιούς» συνταξιούχους (2 δισ. ευρώ τον χρόνο) ή 600 ευρώ για καθένα για το δεκάμηνο Ιουνίου ’15 – Μαΐου ’16 (1,5 δισ. ευρώ συνολικά).
2 Περικοπές στις κύριες συντάξεις άνω των 1.000 ευρώ τον μήνα, μεικτά: 950.000 από τους «παλιούς» συνταξιούχους διεκδικούν διορθωτικά ποσά από 50 έως 460 ευρώ τον μήνα ή από 600 έως και 5.520 ευρώ ετησίως, ανάλογα με το ύψος των συντάξεων που είχαν προ περικοπών (1,2 δισ. ευρώ τον χρόνο).
3 Μειώσεις στις επικουρικές: Αφορούν περίπου 450.000 συνταξιούχους με επικουρικές περίπου πάνω από τα 225 ευρώ, πριν από τις περικοπές. Διεκδικούν από 6 έως 155 ευρώ τον μήνα αναδρομικά, ανάλογα με το ύψος των συντάξεών τους πριν από τις μειώσεις ή από 72 έως και 1.860 ευρώ τον χρόνο.
