Εφτά πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα επιχειρούν να αναπτύξουν τεστ τα οποία θα βοηθήσουν στον εντοπισμό των ανθρώπων που κινδυνεύουν να νοσήσουν βαριά
Μία από τις μεγαλύτερες επιδημιολογικές μελέτες για τον SARS-CoV-2 ξεκινούν εφτά πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα της χώρας μας, φέρνοντας την Ελλάδα πρωταγωνίστρια στην παγκόσμια σκηνή των επιστημονικών εξελίξεων για την πανδημία του κορονοϊού.
Επιφανείς Ελληνες επιστήμονες ενώνουν τις δυνάμεις τους για να «ξεκλειδώσουν» τον γρίφο του κορονοϊού, μέσα από το καινοτόμο ερευνητικό πρόγραμμα «COVID-19-GR».
Η παραγωγή μοριακών και ανοσολογικών διαγνωστικών τεστ στον πληθυσμό στη χώρα μας βοηθά να εντοπίζεται ποιοι είναι θετικοί και ποιοι αρνητικοί στον κορονοϊό, ώστε οι ειδικοί να έχουν μια ολοκληρωμένη εικόνα για την πορεία της πανδημίας και να γνωρίζουν σε ποιο στάδιο βρισκόμαστε, ώσπου να φτάσουμε στο επιθυμητό επίπεδο της «ανοσίας της αγέλης», με τα λιγότερα θύματα.
Ωστόσο, δεν είναι μόνο αυτός ο στόχος της εμβληματικής μελέτης: Η πρόκληση για τους Ελληνες ερευνητές είναι η εφαρμογή εξειδικευμένων γονιδιακών εξετάσεων, που θα εντοπίζουν εγκαίρως τα άτομα υψηλού κινδύνου, τα οποία έχουν πολλές πιθανότητες να νοσήσουν βαριά και να διασωληνωθούν στην Εντατική. Σε αυτούς τους ανθρώπους θα δίνονται συγκεκριμένες οδηγίες πολύ πριν νοσήσουν, ώστε να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα προστασίας και να περιορίσουν στο ελάχιστο δυνατό την πιθανότητα να προσβληθούν από τον κορονοϊό!
Συγκεκριμένα, με απόφαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, η ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων προχώρησε, μέσω της Γενικής Γραμματείας Ερευνας και Τεχνολογίας, στη χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δημοσιών Επενδύσεων της δράσης για επιδημιολογική μελέτη του SARS-CoV-2 στην Ελλάδα, μέσω εκτεταμένων εξετάσεων ανίχνευσης του ιού και αντισωμάτων, αλληλούχισης ιικών γονιδιωμάτων και γενετικής ανάλυσης ασθενών.
Τα παραπάνω ανακοίνωσε ο υφυπουργός Πολιτικής Προστασίας Νίκος Χαρδαλιάς κατά τη διάρκεια της χθεσινής ενημέρωσης από το υπουργείο Υγείας για την πορεία της πανδημίας, στο πλαίσιο της ενίσχυσης των ερευνητικών προσπαθειών. Στην εν λόγω μελέτη συμπράττουν:
• η Ιατρική σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών,
• το Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών,
• το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης,
• το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας,
• το Εθνικό Κέντρο Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος»,
• το Ερευνητικό Κέντρο Βιοϊατρικών Επιστημών «Αλέξανδρος Φλέμινγκ»,
• το Ινστιτούτο Παστέρ και
• όλα τα κέντρα αναφοράς για τον κορονοϊό της χώρας.
Οι σκοποί
Αντικείμενο της μελέτης «COVID-19-GR» είναι η διερεύνηση της πανδημίας από τον ιό SARS-CoV-2 στην Ελλάδα, με βασικούς στόχους την ανάπτυξη εγχώριων μοριακών και ανοσολογικών μεθόδων ανίχνευσης του ιού SARS-CoV-2, την προαγωγή της έρευνας με αντικείμενο τη λοίμωξη από τον ιό SARS-CoV-2 και τη διεθνή προβολή της ελληνικής ερευνητικής κοινότητας, τον προσδιορισμό γενετικών παραλλαγών οι οποίες διαμορφώνουν την προδιάθεση για εκδήλωση αλλά και τη βαρύτητα της νόσου, ως βιοδείκτες για την ταυτοποίηση εκ των προτέρων ατόμων υψηλού κινδύνου, που χρειάζονται ιδιαίτερη αντιμετώπιση και την πρακτική εφαρμογή των αποτελεσμάτων της μελέτης στον χώρο της ιατρικής βιοτεχνολογίας, της βιομοριακής διαγνωστικής και της επιστήμης υπολογιστών.
Η εκτέλεση ενός τέτοιου προγράμματος φέρνει την Ελλάδα στο παγκόσμιο μέτωπο των εξελίξεων στη μελέτη του ιού και την παραγωγή γνώσης για την αντιμετώπιση αυτής της υγειονομικής κρίσης. Τα μέλη της ερευνητικής ομάδας είναι οι Μανώλης Δερμιτζάκης καθηγητής Γενετικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Γενεύης, Βασίλης Γοργούλης καθηγητής Ιστολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Δημήτρης Θάνος – Ιδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών Ακαδημίας Αθηνών, Κώστας Σταματόπουλος – Εθνικό Κέντρο Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης, Αντιγόνη Δήμα – Ερευνητικό Κέντρο Βιοϊατρικών Επιστημών, Ιωάννα Τζουλάκη – Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Παγώνα Λάγιου – Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, Αθανάσιος Τσακρής – Εργαστήριο Μικροβιολογίας ΕΚΠΑ, Σωτήρης Τσιόδρας – Δ’ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, «Αττικόν», Ανδρέας Μεντής – Ινστιτούτο Παστέρ, Γιώργος Σουρβίνος – Πανεπιστήμιο Κρήτης, Βαγγέλης Καρκαλέτσης – ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», Νεκτάριος Ταβερναράκης – Ιδρυμα Τεχνολογίας και Ερευνας, Αννα Κοτανίδου – Α’ Κλινική Εντατικής Θεραπείας, Νοσοκομείο «Ευαγγελισμός».
Γώγος: «Ο κορονοϊός μπορεί να μείνει σαν… δεύτερη γρίπη μέχρι το 2022»
Ίσως δεν ξεμπερδέψουμε με τον κορονοϊό τόσο σύντομα όσο θέλουμε να ελπίζουμε, καθώς θα μας καταδιώκει για αρκετό καιρό, αν δεν βρεθεί εμβόλιο και αποτελεσματικό φάρμακο, προειδοποιεί ο καθηγητής Παθολογίας – Λοιμωξιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών Χαράλαμπος Γώγος (φωτό), ο οποίος συμμετέχει στην επιτροπή ειδικών του υπουργείου Υγείας για τον επικίνδυνο ιό! «Θα εξαρτηθεί από την αντοχή του, το πώς θα αλλάζει… Μπορεί να μείνει σαν δεύτερη γρίπη μέχρι το 2022» εξήγησε.
Αν, δηλαδή, δεν γίνει άμεσα πρόοδος στο εμβόλιο και το φάρμακο, ο… πόθος που έχουμε να απαλλαγούμε το καλοκαίρι από τον κορονοϊό δεν έχει βάση.
«Πιθανόν να είναι ως μια δεύτερη, μικρότερης έκτασης, επιδημία, για την οποία θα πρέπει να έχουμε τον νου μας. Δεν αποκλείεται καθόλου να ”περπατάνε” μαζί με τη γρίπη» πρόσθεσε ο έμπειρος καθηγητής μιλώντας στον Σκάι.
Για την ώρα, πάντως, σύμφωνα με τον κ. Γώγο, το μόνο που υπάρχει ως ουσιαστική άμυνα είναι η λεγόμενη «φυσική απόσταση», δηλαδή τα μέτρα τα οποία πρέπει να κρατάμε και να προσέξουμε η άρση τους να μη μας βάλει σε χειρότερους μπελάδες. Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών τόνισε ότι στόχος είναι να μειωθεί στο ελάχιστο η εξάπλωση του ιού, ωστόσο πρόσθεσε πως αυτή η τακτική που ακολουθήσαμε δεν διευκολύνει την ανάπτυξη συλλογικής ανοσίας.
«Από αυτά που σκεφτόμαστε και υπολογίζουμε αυτή τη στιγμή, δεν πρέπει να είναι πάνω από 5% η συλλογική ανοσία» διευκρίνισε, συμπληρώνοντας ότι «αυτό που επιθυμούμε είναι 20% έως 30% του πληθυσμού να έχει ανοσία».
Αξιοσημείωτο είναι, επίσης, ότι μελλοντικά ο ιός μπορεί να αλλάξει συμπτωματολογία, όπως υποστηρίζει ο κ. Γώγος. «Με την απόκτηση ανοσίας μπορεί να μειωθεί η ένταση των συμπτωμάτων ή να τροποποιούνται και να έχουμε περισσότερα κρούσματα γαστρεντερολογικής φύσεως» είπε, προσθέτοντας ωστόσο ότι ο Covid-19 θα παραμείνει ιός του αναπνευστικού συστήματος.
Αναφορικά με την άρση των περιοριστικών μέτρων, ο καθηγητής Παθολογίας – Λοιμωξιολογίας εκτιμά πως από τα πρώτα που θα αρθούν θα είναι αυτά της απαγόρευσης κυκλοφορίας, ενώ στη συνέχεια θα ακολουθήσει η λειτουργία «στα πιο μικρά και μετά στα πιο μεγάλα καταστήματα».
Καθηγητής Βατόπουλος: Ίσως κάθε 3 μήνες να μπαίνουμε σε καραντίνα
Δύο σενάρια σχετικά με την πορεία της πανδημίας, ένα καλό και ένα κακό, αποκάλυψε ο καθηγητής Μικροβιολογίας Αλκιβιάδης Βατόπουλος, τονίζοντας ότι εκείνο που απεύχονται οι επιστήμονες προβλέπει να μπαίνουμε σε καραντίνα κάθε… τρεις μήνες! Αντίθετα, το σαφώς πιο καλό σενάριο περιλαμβάνει την επιτήρηση, τον περιορισμό και την ιχνηλάτηση των επαφών όσων τυχόν νοσήσουν. Ωστόσο, ο κ. Βατόπουλος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να έχουμε και νέο κύμα πανδημίας από το φθινόπωρο, αλλά και πολλά ακόμη κύματα στο μέλλον!
«Μιλάμε για πολλά κύματα του ιού. Υπάρχουν δύο σενάρια. Το πρώτο είναι κάθε τρεις μήνες να μπαίνουμε σε καραντίνα και το δεύτερο σενάριο, που νομίζω είναι και το πιο λογικό, είναι αυτό που λέμε επιτήρηση και περιορισμός. Δηλαδή, με προσεκτική επιτήρηση να βρίσκουμε τα κρούσματα γρήγορα και να μπαίνουμε σε περιορισμό… Αν καταφέρουμε το δεύτερο σενάριο και γίνει παγκοσμίως, θα έχουμε μία κατάσταση στην οποία όποιος αρρωσταίνει θα περιορίζεται μαζί με κάποιες επαφές και η υπόλοιπη κοινωνία θα προχωρά τη ζωή της. Αν γίνει αυτό, η επίπτωση στην κοινωνία θα είναι σαφώς μικρότερη, δεν θα χρειάζεται να γίνονται συνέχεια οριζόντια μέτρα» ανέφερε ο καθηγητής Μικροβιολογίας στην εκπομπή «Καλημέρα, Ελλάδα» στον ANT1, προσθέτοντας ότι αυτό είναι το σενάριο που πρέπει να επικρατήσει.
Το επικρατέστερο
«Η εμπειρία μας έχει αρχίσει και χτίζεται και το δεύτερο σενάριο πρέπει να επικρατήσει. Προσπαθούμε να αποφύγουμε το κακό σενάριο να είμαστε κάθε τρεις μήνες στην καραντίνα και το καλό θα είναι τα λίγα κρούσματα, που θα αντιμετωπίζουμε με τα εργαλεία και τη γνώση που έχουμε» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Αλκιβιάδης Βατόπουλος εμφανίστηκε επίσης επιφυλακτικός σχετικά με την πορεία των κρουσμάτων στη χώρα μας. «Έχει περάσει το πρώτο κύμα, πήγαμε καλά, δεν είχαμε τις απώλειες και τα θύματα που είχαν άλλα κράτη. Τις επόμενες 15 μέρες θα φανεί αν αυτό όντως ισχύει και από κει και πέρα θα αρχίσουν να σχεδιάζονται τα μέτρα, ο τρόπος αποκλιμάκωσης, με τέτοιον τρόπο, ώστε να μην έχουμε ξανά ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό του κορονοϊού στην κοινωνία» τόνισε.
Όχι εφησυχασμός
Παράλληλα, κάλεσε τον κόσμο να μην εφησυχάζει και επισήμανε ότι ο παγκόσμιος συντονισμός όσον αφορά τα μέτρα αντιμετώπισης της πανδημίας είναι υποχρεωτικός. «Υπάρχει μια αντίθεση στην προσπάθεια κάθε κράτους να φυλάξει τον εαυτό του και σε όλα τα κράτη να συντονιστούν. Δεν γίνεται με μέτρα μόνο σε ένα κράτος. Οι επιδημίες ήταν πάντα διεθνείς, σε επιδημίες από τον Μεσαίωνα το ένα κράτος επηρέαζε το άλλο, όμως δεν σταμάτησε ποτέ η επικοινωνία. Ο παγκόσμιος συντονισμός είναι υποχρεωτικός» ανέφερε ο καθηγητής Μικροβιολογίας.
Τέλος, τόνισε ότι η λύση στο πρόβλημα με τον κορονοϊό θα δοθεί με την ανακάλυψη του εμβολίου, καθώς, όπως είπε, όλα τα λοιμώδη νοσήματα που μεταδίδονται με τον αέρα τελικά ελέγχθηκαν και αντιμετωπίστηκαν με εμβόλιο.
