1 στους 10 χάνει χρήματα από online αγορές – Πού καραδοκούν οι απατεώνες και πώς θα σωθείτε
Η έξαρση των διαδικτυακών αγορών έχει φέρει μαζί της και μία παράλληλη, πιο σκοτεινή πραγματικότητα: την κατακόρυφη αύξηση των ηλεκτρονικών απατών. Σύμφωνα με νέα πανελλαδική έρευνα της Visa σε συνεργασία με το Ινστιτούτο της ΕΣΕΕ, ένας στους δέκα καταναλωτές που αγοράζει προϊόντα και υπηρεσίες online έχει υποστεί οικονομικές απώλειες επειδή έπεσε θύμα εξαπάτησης. Σε ένα ψηφιακό περιβάλλον όπου η τεχνολογία εξελίσσει ταυτόχρονα την ασφάλεια αλλά και τις μεθόδους των επιτήδειων, οι καταναλωτές βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωποι με ολοένα και πιο περίτεχνες παγίδες.
Η έρευνα, με τίτλο «Τεχνητή Νοημοσύνη και Ηλεκτρονικό Εμπόριο: η στάση των καταναλωτών και η επόμενη ημέρα», αποτυπώνει τις ανησυχίες, τα συνήθη σημεία κινδύνου, αλλά και τις συμπεριφορές αυτοπροστασίας των πολιτών, εστιάζοντας ιδιαίτερα στον ρόλο των social media ως βασικού διαύλου επιθέσεων.
Social media: το «ορυχείο» των απατών
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν πλέον μετατραπεί στη βασική «πίστα» δράσης των απατεώνων. Όπως δείχνουν τα στοιχεία της έρευνας:
- Το Facebook και το Instagram είναι τα δύο social media στα οποία πραγματοποιούνται οι περισσότερες online αγορές και ταυτόχρονα εμφανίζονται τα περισσότερα ύποπτα μηνύματα και προσφορές.
- 6 στους 10 καταναλωτές δηλώνουν ότι μέσα στο τελευταίο έτος συναντούν πιο συχνά ύποπτο περιεχόμενο που σχετίζεται με διαδικτυακές αγορές.
- Το 36% των καταναλωτών αγνοούν τέτοιες προσφορές.
- Το 27% μπαίνει στη διαδικασία να ελέγξει την αξιοπιστία τους.
- Το 17% ψάχνει εάν άλλοι χρήστες έχουν καταγγείλει τη συγκεκριμένη προσφορά ως απάτη.
Η κόπωση από τον καταιγισμό πληροφοριών είναι εμφανής: το 79% δηλώνει πως κουράζεται από τον όγκο των posts και διαφημίσεων, ενώ σχεδόν οι μισοί καταναλωτές (49%) αντιμετωπίζουν με καχυποψία τις λεγόμενες «ευκαιρίες» ταξιδιωτικών προσφορών — έναν από τους πιο δημοφιλείς τομείς εξαπάτησης.
Phishing: 58% των καταναλωτών δέχθηκαν προσπάθεια εξαπάτησης
Τα περιστατικά phishing -η πιο συνηθισμένη μορφή ψηφιακής απάτης- αυξάνονται με εκρηκτικούς ρυθμούς. Όπως προκύπτει από τα ευρήματα:
- 58% των ερωτηθέντων έχει δεχθεί προσπάθεια εξαπάτησης μέσω phishing.
- Από αυτούς, 1 στους 4 δέχθηκε επίθεση τις δύο τελευταίες εβδομάδες.
- Το 60% έλαβε το ύποπτο μήνυμα μέσω email.
- Το 42% μέσω Facebook.
- Το 14% μέσω Instagram.
Ανησυχητικό είναι και το χρηματικό μέγεθος των απωλειών:
- Το 30% έχασε από 50 έως 199 ευρώ.
- Το 12% από 200 έως 499 ευρώ.
- Το 16% πάνω από 500 ευρώ.
Κι όμως, παρά τα περιστατικά, το 56% των καταναλωτών συνεχίζει να κάνει online αγορές χωρίς αλλαγή στη συμπεριφορά του.
Πώς αντιδρούν οι καταναλωτές μετά την εξαπάτηση – Οι νεότεροι πιο «ψημένοι» στην τεχνητή νοημοσύνη
Μετά από ένα περιστατικό απάτης:
- 2 στους 10 επικοινώνησαν με τον εκδότη της κάρτας τους.
- 4 στους 10 πιστεύουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη διευκολύνει τους απατεώνες, κάνοντας τις απάτες πιο δύσκολα αναγνωρίσιμες.
Παρόλα αυτά, οι νεότεροι χρήστες δείχνουν μεγαλύτερη ευχέρεια:
- εμφανίζονται πιο σίγουροι στην αναγνώριση περιεχομένου που έχει δημιουργηθεί με AI,
- είναι πιο πρόθυμοι να συνεχίσουν τις online αγορές,
- και απαιτούν περισσότερη δράση και ευθύνη από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Αυστηρότερη προστασία: Τι ζητούν οι καταναλωτές
Η ανάγκη για ισχυρότερη θωράκιση του ηλεκτρονικού εμπορίου αναδεικνύεται ξεκάθαρα από την έρευνα:
- 61% ζητά πιο αυστηρές πολιτικές προστασίας κατά των απατών.
- 44% θέλει πιο εμφανείς προειδοποιήσεις όταν μια συναλλαγή παρουσιάζει ύποπτα χαρακτηριστικά.
Την ίδια στιγμή, η αυτοπροστασία είναι ενεργό ζητούμενο:
- Το 83% ελέγχει τη νομιμότητα ενός online πωλητή.
- Το 76% δεν βιάζεται να κλικάρει «προσφορές» που δημιουργούν αίσθηση κατεπείγοντος -ένα κλασικό τέχνασμα των απατεώνων.
Η εικόνα που σκιαγραφείται είναι μια κοινωνία που, παρότι πιο εξοικειωμένη με το ψηφιακό εμπόριο, βρίσκεται αντιμέτωπη με πιο περίπλοκες απειλές, πολλές εκ των οποίων ενισχύονται από την τεχνητή νοημοσύνη.
