Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες συχνά δοκιμάζουν τις αντοχές των οδηγών. Οι χαμηλές θερμοκρασίες, η μειωμένη ορατότητα και το ολισθηρό οδόστρωμα αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο απώλειας ελέγχου του οχήματος και, κατ’ επέκταση, την πιθανότητα ατυχήματος.
Σε τέτοιες συνθήκες —και ιδιαίτερα όταν επικρατεί παγετός ή χιονόπτωση— η καλή κατάσταση των ελαστικών είναι καθοριστικής σημασίας. Ο τακτικός έλεγχος του πέλματος για φθορές είναι απαραίτητος και, εφόσον διαπιστωθεί ότι ένα ή περισσότερα ελαστικά έχουν φθαρεί, θα πρέπει να αντικαθίστανται άμεσα. Στις περισσότερες χώρες, το ελάχιστο επιτρεπόμενο βάθος πέλματος είναι 1,6 χιλιοστά.
Επειδή η ασφάλεια σε βρεγμένο ή χιονισμένο οδόστρωμα εξαρτάται από το βάθος, τον σχεδιασμό και τη σύσταση του πέλματος, γίνεται σαφές ότι η ποιότητα των ελαστικών παίζει καθοριστικό ρόλο. Όσο μειώνεται το βάθος του πέλματος, τόσο περιορίζεται η αποτελεσματικότητα της πέδησης, ενώ σε βρεγμένους δρόμους αυξάνεται και ο κίνδυνος υδρολίσθησης.
Ο οδηγός οφείλει να ελέγχει συστηματικά τα ελαστικά του, να μειώνει την ταχύτητα σε δρόμους με βροχή ή χιόνι και να προγραμματίζει την αντικατάστασή τους το συντομότερο δυνατό, εφόσον δεν βρίσκονται σε καλή κατάσταση. Επιπλέον, εάν διαμένει σε περιοχή με μεγάλο υψόμετρο, είναι σκόπιμο να εξετάσει τη χρήση χειμερινών ή ελαστικών τεσσάρων εποχών.
Τα ελαστικά αυτά διαθέτουν ειδικό σχέδιο πέλματος για αυξημένη πρόσφυση σε χιόνι και πάγο, καθώς και ειδική γόμα που παραμένει εύκαμπτη σε χαμηλές θερμοκρασίες. Ιδανική επιλογή αποτελούν όσα φέρουν στο πλευρικό τοίχωμα το σύμβολο της νιφάδας χιονιού με το βουνό των τριών κορυφών.
Το ρεζερβουάρ θα πρέπει να είναι γεμάτο, ώστε να αντιμετωπιστούν απρόβλεπτες καταστάσεις, όπως παρακάμψεις ή ακινητοποίηση. Τα γυαλιά ηλίου βοηθούν στη μείωση της έντονης αντανάκλασης του χειμερινού ήλιου.
Το κινητό τηλέφωνο πρέπει να είναι πλήρως φορτισμένο και να περιλαμβάνει αποθηκευμένο τον αριθμό οδικής βοήθειας. Στον χώρο αποσκευών είναι καλό να υπάρχει κιτ έκτακτης ανάγκης με τρόφιμα, νερό, φακό και επιπλέον ρούχα, καθώς και γιλέκο υψηλής ορατότητας, προειδοποιητικό τρίγωνο και φαρμακείο. Ο οδηγός θα πρέπει επίσης να φορά στεγνά ρούχα και άνετα παπούτσια.
Ψυχραιμία και αυξημένη προσοχή
Κατά την οδήγηση σε χειμερινές συνθήκες, απαιτείται ψυχραιμία και αυξημένη προσοχή. Όλοι οι χειρισμοί του οχήματος —φρένα, τιμόνι, γκάζι και αλλαγές ταχυτήτων— πρέπει να γίνονται αργά και ομαλά. Η επιτάχυνση καλό είναι να πραγματοποιείται με χαμηλές στροφές κινητήρα και οι αλλαγές ταχυτήτων να γίνονται όσο το δυνατόν νωρίτερα.
Η ταχύτητα κίνησης πρέπει να παραμένει χαμηλή και η απόσταση από το προπορευόμενο όχημα μεγαλύτερη, ιδιαίτερα σε συνθήκες βροχής, πάγου ή χιονιού. Κατά την εκκίνηση ή την ανάβαση, είναι σημαντικό να υπάρχει επαρκής χώρος μπροστά, ώστε να διατηρείται σταθερή ταχύτητα χωρίς απότομους χειρισμούς. Στις κατηφόρες, η χαμηλή ταχύτητα και η χρήση της πέδησης του κινητήρα μειώνουν την ανάγκη για έντονο φρενάρισμα, το οποίο πρέπει πάντα να γίνεται απαλά.
Πλησιάζοντας μια στροφή, ο οδηγός πρέπει να φρενάρει πριν στρίψει το τιμόνι. Σε περίπτωση απώλειας πρόσφυσης, ο πανικός δεν βοηθά. Η σωστή αντίδραση είναι η ήπια άρση του γκαζιού και η διατήρηση των τροχών στραμμένων προς την επιθυμητή κατεύθυνση. Αν το όχημα αρχίσει να γλιστρά, ο οδηγός θα πρέπει να στρίψει το τιμόνι προς την πλευρά της ολίσθησης, χωρίς να αφήσει τα χέρια του ή να πατήσει απότομα το φρένο.
Τέλος, όταν η οδήγηση γίνεται σε έντονη χιονόπτωση, τα φώτα πρέπει να είναι αναμμένα, ιδιαίτερα στα παλαιότερα οχήματα. Εάν η ορατότητα μειωθεί κάτω από τα 100 μέτρα, συνιστάται η χρήση των φώτων ομίχλης, εφόσον υπάρχουν.