Θεματοφύλακας του ταφικού εθίμου ένα χρόνο μετά την εγγραφή του στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας, η Ένωση Ποντίων Σουρμένων διοργανώνει φέτος για 103η φορά το Παμποντιακόν Πανοΰρ «Τη Θωμά ‘ς σα Σούρμενα».
Για πέντε μέρες, από τις 15 έως τις 19 Απριλίου 2026, η καρδιά του ποντιακού ελληνισμού θα χτυπάει στα Σούρμενα της Αττικής όπου για περισσότερο από έναν αιώνα αναβιώνει με σεβασμό στην παράδοση το ταφικό έθιμο.
«Η ιστορική μνήμη και η προσήλωση στα ήθη και τα έθιμα είναι ο ιδανικότερος οδηγός κάθε γενιάς, για να χαράξει την πορεία της στο μέλλον και να διατηρήσει τις ανθρώπινες και πολιτιστικές της αξίες. Ιστορικός Πόντος – Νέα Σούρμενα, μια διαρκής αμφίδρομη σχέση ενός και πλέον αιώνα που φτάνει στις μέρες μας και ζωντανεύει μέσα από ένα μεγάλο πολιτιστικό πενθήμερο, ορόσημο των απανταχού της γης Ποντίων, που περιλαμβάνει πτυχές της ιστορίας και της λαογραφίας του Ποντιακού Ελληνισμού, με κορυφαίο γεγονός το “Ταφικό μας Έθιμο”.
»Έτσι τα Σούρμενα ηχούν και πάλι! Η Ένωση Ποντίων Σουρμένων ως θεματοφύλακας του Ταφικού Εθίμου και γνήσιος εκφραστής της Ποντιακής Παράδοσης σας προσκαλεί και φέτος και σας καλωσορίζει στο ΠΑΜΠΟΝΤΙΑΚΟΝ ΠΑΝΟΫΡ 2026 τη Θωμά ‘ς σα Σούρμενα» σημειώνει μεταξύ άλλων στον χαιρετισμό του, εκ μέρους του ΔΣ, ο πρόεδρος της Ένωσης Γιώργος Στυλ. Σαραφίδης.
Οι φετινές εκδηλώσεις
Οι φετινές εκδηλώσεις θα αρχίσουν την Τετάρτη 15 Απριλίου, στις 19:00, στο Ιστορικό και Λαογραφικό Ποντιακό Μουσείο Σουρμένων που βρίσκεται στην κεντρική πλατεία της περιοχής, με μια εκδήλωση – ζωντανή πολιτική και πνευματική κατάθεση στη μνήμη του Μιχάλη Χαραλαμπίδη. Για τον άνθρωπο που ταύτισε τη ζωή του με την ανάδειξη της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου θα μιλήσουν οι Δημήτρης Διακομιχάλης, πρώην δήμαρχος Καλυμνίων και ο Θεοφάνης Μαλκίδης Διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου. Χαιρετισμό θα απευθύνει ο ε.α ναύαρχος και επίτιμος αρχηγός ΓΕΕΘΑ Χρήστος Λυμπέρης.
Την Πέμπτη 16 Απριλίου, στις 20:00, και στο Πολιτιστικό Κέντρο Ελληνικού θα ανέβει η ποντιακή θεατρική παράσταση Το ζαρωτόν ξύλο που δεν είναι άλλο από το θεατρικό έργο Το στραβόξυλο του Πόντιου δημοσιογράφου και συγγραφέα Δημήτρη Ψαθά που με μαεστρία έχει μεταφέρει στην ποντιακή διάλεκτο ο Κώστας Καλλίδης. Τη θεατρική ομάδα του Καλλιτεχνικού Οργανισμού Ποντίων Αθηνών σκηνοθετεί ο Γιώργος Σονίδης.
Την Παρασκευή 17 Απριλίου, θα παρουσιαστούν χοροί και τραγούδια απ’ όλη την Ελλάδα. Η μουσικοχορευτική παράσταση θα αρχίσει στις 19:45 και θα δοθεί στην Κεντρική Πλατεία Σουρμένων. Τα χορευτικά συγκροτήματα συνοδεύουν οι μουσικοί: Γιάννης Παυλόπουλος, Δέσποινα Ιεραπετρίτη, Αλέξανδρος Αρκαδόπουλος, Ιορδάνης Κουζηνόπουλος, Δημήτρης Μπάκος, Γιάννης Γευγελής, Αντώνης Κεχαγιαδάκης, Αδαμάντιος Λαδουκάκης, Μανώλης Φετοκάκης, Κώστας Αρσενίου, Γιώργος Σαραφίδης και Στέλιος Σαραφίδης.
Συγκεκριμένα συμμετέχουν τα χορευτικά:
* Ένωσης Ποντίων Σουρμένων
* Σύλλογος Κρητών Ελληνικού «Ο Ψηλορείτης»
* Σχολή Παραδοσιακών Χορών Ιεράς Μητροπόλεως Γλυφάδας, Ελληνικού, Βούλας, Βουλιαγμένης και Βάρης
* Λαογραφικός Όμιλος Βάρης «Σεμέλη»
* Χορευτικό Εργαστήρι Νέας Ιωνίας
* Πανθρακική Ομοσπονδία Νοτίου Ελλάδος
* Λύκειο των Ελληνίδων Παιανίας
* Σύνδεσμος Λουτρακιωτών-Περαχωριτών «Ο Ιβυκός» & Χορευτικός Όμιλος Ειρήνη.
Θα ακολουθήσει παραδοσιακό γλέντι.
Το Σάββατο 18 Απριλίου, στις 18:30, στον Ιερό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Σουρμένων θα τελεστεί ο Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός και αρτοκλασία υπέρ υγείας των απανταχού της γης Ποντίων, χοροστατούντος του μητροπολίτη Γλυφάδας, Ελληνικού, Βούλας, Βουλιαγμένης και Βάρης Αντωνίου.
Οι πιστοί θα μπορούν να προσκηνύσουν τα ιερά λείψανα του πολιούχου της Τραπεζούντας Αγίου Ευγενίου και του Αγίου Γεωργίου του Καρσλίδη.
Η συνέχεια θα δοθεί στην Κεντρική Πλατεία Σουρμένων όπου στις 19:45 θα παρουσιαστούν παραδοσιακοί χοροί από:
* Τον Σύλλογο Ποντίων Αμαρουσίου «Νίκος Καπετανίδης»
* Την Εύξεινο Λέσχη Επισκοπής Νάουσας
* Την Ένωση Ποντίων Πολίχνης
* Την Ποντιακή Εστία Στουτγκάρδης.
Θα ακολουθήσει παραδοσιακό γλέντι με κεμεντζέ, ταούλ’, τουλούμ’, γαβάλ, κρασί και χαψία. Στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα θα συμμετέχουν οι καλλιτέχνες Κώστας Θεοδοσιάδης, Παναγιώτης Θεοδωρίδης, Αλέξης Παρχαρίδης, Γιώργος Ατματσίδης, Ειρήνη Σαχταρίδου, Γιώργος Σιαμίδης, Χρήστος Μαυρίδης και Νίκος Χατζηδαβιτίδης.
Η Κυριακή του Θωμά, 19 Απριλίου, είναι αφιερωμένη στο ταφικό έθιμο και αρχίζει στις 07:00, στον Ιερό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Σουρμένων. Το πρόγραμμα έχει ως εξής:
– 07:00 Όρθρος και Πανηγυρική Θεία Λειτουργία, χοροστατούντος του μητροπολίτη Γλυφάδας, Ελληνικού, Βούλας, Βουλιαγμένης και Βάρης Αντωνίου
– 10:45 Λιτανευτική πομπή προς το Κοιμητήριο Σουρμένων
– 11:15 Επιμνημόσυνη δέηση υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των κεκοιμημένων προσφιλών προσώπων «ταφικό έθιμο». Θα τεθούν προς προσκύνηση τα ιερά λείψανα του πολιούχου της Τραπεζούντας Αγίου Ευγενίου και του Αγίου Γεωργίου του Καρσλίδη
– 18:30 Μεθέορτος εσπερινός.
Μετά τον εσπερινό θα κορυφωθεί το Παμποντιακόν Πανοΰρ «Τη Θωμά ‘ς σα Σούρμενα» με γλέντι. Η βραδιά θα αρχίσει, στις 19:30, με τους χαιρετισμούς του προέδρου της Ένωσης Ποντίων Σουρμένων Γιώργου Σαραφίδη, του δημάρχου Ελληνικού-Αργυρούπολης Γιάννη Κωνσταντάτου και του προέδρου της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος Γιώργου Βαρυθυμιάδη.
Αμέσως μετά θα βάλουν άψιμον στη νύχτα χορευτικά συγκροτήματα από:
* Τον Σύλλογο Ποντίων Ηλιούπολης «Αλέξανδρος Υψηλάντης» από την Θεσσαλονίκη
* Τον Πολιτιστικό Σύλλογο Πανοράματος Δράμας
* Την Ένωση Ποντίων Χορευτών Δράμας «Πυρρίχιος»
* Τον Σύλλογο Ποντίων Reutlingen «Ο Πόντος» από την Γερμανία
* Την Ένωση Ποντίων Σουρμένων.
Στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα που παρουσιάζει ο Λάζος Τερζάς θα είναι οι Κώστας Θεοδοσιάδης, Δημήτρης Καρασαββίδης, Αλέξης Παρχαρίδης, Γιώργος Σοφιανίδης, Γιώργος Ατματσίδης, Δημήτρης Ξενιτόπουλος, Γιώργος Σιαμίδης, Παντελής Νικολαΐδης και Νίκος Χατζηδαβιτίδης.
ΑΠΕ ΜΠΕ
