Η Πάτρα, Κυριακή 10 Μαΐου 2026, φιλοξενεί μια ημερίδα-σταθμό που υπόσχεται να αποδομήσει πλήρως το συστημικό αφήγημα για τη διαχείριση των κόκκινων δανείων. Στο ξενοδοχείο «Δελφίνι» στις 11 το πρωί, ηχηρά ονόματα του νομικού και οικονομικού κόσμου, μαζί με εκπροσώπους καταναλωτικών και εμπορικών φορέων, ενώνουν τις φωνές τους κάτω από τον τίτλο «STOP στην Αρπαγή της Δημόσιας & Ιδιωτικής Περιουσίας». Στόχος τους να ξεσκεπάσουν τον οργανωμένο μηχανισμό οικονομικής εξόντωσης που, όπως καταγγέλλουν, κρύβεται πίσω από τη δράση των funds και των servicers, μιλώντας ανοιχτά πλέον για ένα πρωτοφανές ιστορικά «πλιάτσικο» επί της ελληνικής κοινωνίας.
Απο τον Γιάννη Κωτσαλά
Η ημερίδα, στην οποία συμμετέχουν και οι Ευρωβουλευτές Νικόλας Φαραντούρης και Μαρία Ζαχαριά, δεν αναμένεται να αναλωθεί σε θεωρητικές αναλύσεις, αλλά να παρουσιάσει συγκλονιστικά στοιχεία και μαρτυρίες-σοκ που ανατρέπουν την εικόνα που συστηματικά καλλιεργείται.
Δραματική εικόνα με οικογένειες σε καθεστώς διαρκούς ομηρίας
Κεντρικός ομιλητής και εκ των διοργανωτών, ο οικονομολόγος Ανδρέας Παππάς, η έρευνα του οποίου αποτελεί τη «ραχοκοκαλιά» των αποκαλύψεων στο dimokratia.gr, περιγράφει με μελανά χρώματα την κατάσταση. Για τον κ. Παππά, η εικόνα είναι δραματική, καθώς εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε ένα ιδιότυπο καθεστώς «ομηρίας». Δεν πρόκειται για «στρατηγικούς κακοπληρωτές», όπως βολεύει το σύστημα να τους παρουσιάζει, αλλά για «οικογένειες, επαγγελματίες, μικρές επιχειρήσεις και ανθρώπους που επλήγησαν διαδοχικά από την οικονομική κρίση, τα μνημόνια, την πανδημία, την ακρίβεια και, τελευταία, από την κατακόρυφη αύξηση των επιτοκίων».
«Οι άνθρωποι αυτοί ζουν σε καθεστώς διαρκούς ομηρίας», τονίζει ο κ. Παππάς, περιγράφοντας μια καθημερινότητα γεμάτη φόβο και αβεβαιότητα. «Δεν μπορούν να σχεδιάσουν τη ζωή τους, δεν μπορούν να ρυθμίσουν ουσιαστικά, δεν γνωρίζουν πάντοτε ποιος πραγματικά αποφασίζει για το δάνειό τους και την περιουσία τους. Απέναντί τους δεν έχουν έναν καθαρό και αναγνωρίσιμο πιστωτή, αλλά ένα πλέγμα τραπεζών, funds, servicers, εταιρειών ειδικού σκοπού και εταιρειών ακινήτων».
Αυτή η αδιαφάνεια, όπως εξηγεί ο οικονομολόγος, λειτουργεί ως το βασικό όπλο του συστήματος, απομονώνοντας τον δανειολήπτη. «Πίσω από κάθε πλειστηριασμό δεν υπάρχει ένας απλός αριθμός δανείου. Υπάρχει μια οικογένεια, μια επιχείρηση, μια ζωή, μια περιουσία που χτίστηκε με κόπο. Χιλιάδες δράματα έχουν περάσει απαρατήρητα, γιατί το σύστημα θέλει τον κάθε δανειολήπτη μόνο του, φοβισμένο και σιωπηλό».
Το Μεγάλο «Πλιάτσικο»: Το ακίνητο, όχι η είσπραξη, είναι ο πραγματικός στόχος!
Η έρευνα του κ. Παππά αναδεικνύει την αδιαφάνεια ως το νούμερο ένα όπλο των funds, καταγγέλλοντας μεθόδευση στις αποτιμήσεις των ακινήτων. «Βλέπουμε ένα πραγματικό παιχνίδι με τις αξίες, όπου η περιουσία του πολίτη χρησιμοποιείται κάθε φορά όπως βολεύει το σύστημα», αποκαλύπτει. «Υψηλή αξία όταν πρέπει να αποκλειστεί ο δανειολήπτης από μέτρα προστασίας ή να πιεστεί σε δυσμενή ρύθμιση, και χαμηλή αξία όταν πρόκειται το ακίνητο να βγει στο σφυρί, ώστε να οδηγηθεί σε εκποίηση με ευνοϊκότερη τιμή για τους ενδιαφερόμενους αγοραστές».
Αυτό, όπως υπογραμμίζει, «δεν είναι απλή τεχνική διαφορά εκτίμησης. Είναι ένας μηχανισμός πίεσης και μια θεσμική στρέβλωση». Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη αποκάλυψη που αναμένεται να κυριαρχήσει στην ημερίδα της Πάτρας: «Η είσπραξη των απαιτήσεων είναι σε πολλές περιπτώσεις το πρόσχημα. Το πραγματικό πεδίο των μεγάλων κερδών βρίσκεται στην ακίνητη περιουσία των δανειοληπτών». Funds και servicers, όπως καταγγέλλει, «ενδιαφέρονται να αποκτήσουν ή να ελέγξουν περιουσιακά στοιχεία μεγάλης αξίας, συχνά σε πιεσμένες τιμές, μέσα από διαδικασίες εκτέλεσης. Εκεί βρίσκεται το πραγματικό “φιλέτο”. Εκεί βρίσκεται το πλιάτσικο».
Αυτή η πρακτική, σύμφωνα με τον κ. Παππά, αποδεικνύεται από τις ρυθμίσεις-τελεσίγραφα που προτείνονται, οι οποίες δεν είναι πραγματικά βιώσιμες, αλλά λειτουργούν ως προθάλαμος πλειστηριασμού. «Ζητούνται υπέρογκες προκαταβολές, υψηλές δόσεις και όροι που ο οφειλέτης δεν μπορεί αντικειμενικά να τηρήσει. Όταν αποτύχει, εμφανίζεται ως δήθεν αδιάλλακτος».
Επιπλέον, σοβαρά ερωτήματα εγείρονται για τη συμμετοχή εταιρειών τύπου REOCO στις διαδικασίες πλειστηριασμών. «Όταν εταιρείες συνδεδεμένες με το ίδιο τραπεζικό ή servicer οικοσύστημα εμφανίζονται ως δυνητικοί αποκτώντες ακινήτων, δημιουργείται προφανές ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων», τονίζει ο κ. Παππάς. «Μπορεί το ίδιο σύστημα να διαχειρίζεται την απαίτηση, να πιέζει τον δανειολήπτη, να οργανώνει την εκτέλεση, να επηρεάζει τις αξίες και ταυτόχρονα, άμεσα ή έμμεσα, να εμφανίζεται ως ενδιαφερόμενο για την απόκτηση του ακινήτου; Κατά την άποψή μου, αυτό είναι βαθύ θεσμικό πρόβλημα».
Η Κυβερνητική συνενοχή και η «θεσμική παγίδα»
Η κριτική προς την κρατική στάση είναι εξίσου σκληρή, με τον οικονομολόγο να κάνει λόγο για «κατάφορα προσχηματική» μέριμνα και «εσφαλμένη αν όχι παραποιημένη μεταφορά» ευρωπαϊκών οδηγιών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι οι πλειστηριασμοί προχωρούν ακόμη και όταν εκκρεμούν δικαστικές αποφάσεις. «Ο δανειολήπτης μπορεί να έχει προσφύγει στη Δικαιοσύνη, να αμφισβητεί τη νομιμοποίηση του fund ή του servicer, τη μεταβίβαση της απαίτησης, την εγκυρότητα της κατάσχεσης, την αξία του ακινήτου ή ακόμη και τη βασιμότητα της ίδιας της απαίτησης, και παρ’ όλα αυτά το ακίνητό του να βγαίνει στον πλειστηριασμό και να χάνεται πριν υπάρξει οριστική δικαστική κρίση. Αυτό δεν είναι αποτελεσματική δικαστική προστασία. Είναι θεσμική παγίδα».
Όπως μας εξηγεί ο κ. Παππάς, «ένα τέτοιο σύστημα συγκρούεται με τον πυρήνα του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη και αποτελεσματικό ένδικο βοήθημα, όπως προστατεύονται από το ευρωπαϊκό δίκαιο και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Δεν μπορεί το κράτος να αναγνωρίζει στον πολίτη δικαίωμα προσφυγής στα δικαστήρια και ταυτόχρονα να επιτρέπει την αμετάκλητη οικονομική του καταστροφή πριν αυτά τα δικαστήρια αποφανθούν οριστικά. Αυτό δεν είναι κράτος δικαίου· είναι μηχανισμός ταχείας εκποίησης περιουσίας με δικαστικό μανδύα».
Ο κ. Παππάς χαρακτηρίζει τις κυβερνητικές εξαγγελίες για προστασία ως επικοινωνιακά τεχνάσματα. «Αν υπήρχε ουσιαστική προστασία, δεν θα βλέπαμε καθημερινά πλειστηριασμούς κατοικιών και επαγγελματικών ακινήτων», αναφέρει. «Η κυβέρνηση παρουσιάζει μέτρα που στην πράξη δεν αγγίζουν τον πυρήνα του προβλήματος. Δεν αντιμετωπίζουν την αδιαφάνεια των μεταβιβάσεων, δεν ελέγχουν επαρκώς τις νομιμοποιήσεις, δεν σταματούν τη σύγκρουση συμφερόντων με τις REOCO, δεν επιβάλλουν δίκαιη σχέση μεταξύ πραγματικής αξίας αγοράς της απαίτησης και ποσού που ζητείται από τον δανειολήπτη, και δεν εμποδίζουν το παιχνίδι με τις αξίες των ακινήτων».
Το αμείλικτο ερώτημα και η απαίτηση για δικαιοσύνη
Ο κ. Παππάς θέτει ένα αμείλικτο ερώτημα προς την κυβέρνηση, το οποίο αναμένεται να κυριαρχήσει στις συζητήσεις: «Αν τα κόκκινα δάνεια έχουν φύγει πραγματικά από τις τράπεζες, γιατί οι πλειστηριασμοί παρουσιάζονται ως όρος χρηματοπιστωτικής σταθερότητας; Και αν δεν έχουν φύγει πραγματικά, τότε ποιος παραπλάνησε την κοινωνία;».
Από την έρευνα των στοιχείων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό προκύπτουν πλέον τόσο σοβαρές ενδείξεις, ώστε, όπως τονίζει, «δεν μπορούμε να μιλάμε απλώς για μια θεσμική αστοχία ή για κακή εφαρμογή κάποιων νόμων. Υπάρχει βάσιμη ανάγκη να ερευνηθεί αν το πλαίσιο διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους λειτούργησε ως οργανωμένος μηχανισμός χρηματοπιστωτικής εξαπάτησης, με θύματα τους δανειολήπτες, την ιδιωτική περιουσία και ενδεχομένως το ίδιο το Δημόσιο συμφέρον».
Αν αυτό αποδειχθεί, ο κ. Παππάς ξεκαθαρίζει ότι «δεν θα αρκεί μια απλή νομοθετική διόρθωση. Θα απαιτείται παρέμβαση της ποινικής Δικαιοσύνης, πλήρης διερεύνηση των ευθυνών και τιμωρία των πραγματικών εγκεφάλων του μηχανισμού».
Η θέση της πρωτοβουλίας «Η ΔΙΚΑΙΩΣΗ» είναι ξεκάθαρη: Απαιτείται «άμεσος, πλήρης και ανεξάρτητος λογιστικός, δικαστικός και θεσμικός έλεγχος» πριν από κάθε άλλη ενέργεια. Μέχρι τότε, οι πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας και κρίσιμης επαγγελματικής περιουσίας πρέπει να παγώσουν, καθώς, όπως προειδοποιεί ο κ. Παππάς, «μπορεί να οδηγούν σε απώλεια περιουσιών πάνω σε μια βάση που δεν έχει ακόμη ελεγχθεί πλήρως ως προς τη νομιμότητα, τη διαφάνεια και την πραγματική οικονομική της ουσία».
