Σε προεκλογική τροχιά μπαίνει η χώρα, με την κυβέρνηση να υπόσχεται επενδύσεις δισεκατομμυρίων, προκειμένου να πείσει τους ψηφοφόρους πως θα υπάρξει ανάπτυξη, η οποία θα φέρει χρήματα στα κρατικά ταμεία και κατ’ επέκταση στις τσέπες των πολιτών.
Λίγο πριν λήξει και επισήμως το Ταμείο Ανάκαμψης, από το οποίο κινδυνεύουν να χαθούν πολύτιμα ευρωπαϊκά κονδύλια, η κυβέρνηση αποκάλυψε χθες, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη και του αναπληρωτή υπουργού Νίκου Παπαθανάση, το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) με χρονικό ορίζοντα το 2030.
Πρόκειται για μια κίνηση που έρχεται να καλύψει και τα τελικά αποτελέσματα του Ταμείου Ανάκαμψης, επιβεβαιώνοντας όσα έχει γράψει εδώ και καιρό η «δημοκρατία», πως τα περισσότερα κονδύλια δεν κατέληξαν στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις της χώρας, που αποτελούν το 99,9% του ελληνικού επιχειρείν, αλλά σε μεγάλες εταιρίες.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε το ΕΠΑ τη φυσική συνέχεια του Ταμείου Ανάκαμψης, υποστηρίζοντας ότι η χώρα αποκτά «έναν μόνιμο μηχανισμό σχεδιασμού και χρηματοδότησης δημόσιων επενδύσεων με εθνικούς πόρους», υποσχόμενος ακόμα μια φορά μείωση της ανεργίας, υψηλότερη ανάπτυξη και αύξηση των επενδύσεων.
Με συνολικούς πόρους περίπου 23 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2030 το πρόγραμμα φιλοδοξεί να αποτελέσει τον βασικό αναπτυξιακό χάρτη της χώρας μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης. Το ΕΠΑ 2026-2030 κινητοποιεί συνολικά περίπου 23 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 17,1 δισ. ευρώ αφορούν νέους πόρους, ενώ 5,8 δισ. ευρώ κατευθύνονται στη συνέχιση έργων της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου.
Οι βασικοί άξονες
Το ΕΠΑ 2026-2030 διαρθρώνεται σε επτά στόχους: Κοινωνική συνοχή, υποδομές και μεταφορές, Πολιτική Προστασία, καινοτομία, ψηφιακός μετασχηματισμός, πράσινη ανάπτυξη και υποστήριξη των προγραμμάτων.
Το μεγαλύτερο κονδύλι κατευθύνεται στις υποδομές και τις μεταφορές, με 3,028 δισ. ευρώ. Από αυτά, 1,308 δισ. ευρώ αφορούν οδικές υποδομές, 866,62 εκατ. ευρώ αστική κινητικότητα και 546,77 εκατ. ευρώ οδική ασφάλεια.
Στην κοινωνική συνοχή προβλέπονται 2,636 δισ. ευρώ, με πόρους για εκπαίδευση, υγεία, στέγαση, αθλητισμό και κοινωνικές υποδομές. Ειδικότερα, 658,46 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στην εκπαίδευση, 198,21 εκατ. ευρώ στην υγεία και 123,47 εκατ. ευρώ στην πρόσβαση στη στέγαση.
Για την πολιτική προστασία και την κλιματική κρίση προβλέπονται 1,440 δισ. ευρώ, με έμφαση σε αντιπλημμυρικά, καθαρισμό ρεμάτων, πρόληψη κινδύνων και αποκατάσταση υποδομών από φυσικές καταστροφές. Στην καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα κατευθύνονται 1,760 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 739,8 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση επιχειρήσεων και 243,7 εκατ. ευρώ για έρευνα και καινοτομία.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός χρηματοδοτείται με 748,27 εκατ. ευρώ, ενώ η πράσινη ανάπτυξη με 1,636 δισ. ευρώ, κυρίως για πράσινες πόλεις, ύδρευση, απόβλητα, ΑΠΕ και διαχείριση υδάτων. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει και 13 περιφερειακά προγράμματα ανάπτυξης. Το μεγαλύτερο είναι της Αττικής, με 445 εκατ. ευρώ, ενώ ακολουθούν η δυτική Ελλάδα με 285 εκατ. ευρώ, η Στερεά Ελλάδα με 275 εκατ. ευρώ και η Κεντρική Μακεδονία με 215 εκατ. ευρώ.
Τα νεότερα στοιχεία για το πού κατέληξαν τελικά τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης δείχνουν πως τα μεγαλύτερα δάνεια κατέληξαν σε μεγάλες επιχειρήσεις. Η Ελλάδα έχει ήδη λάβει 24,6 δισ. ευρώ από το TAA, ποσό που αναλύεται σε 12,9 δισ. ευρώ επιχορηγήσεις και 11,7 δισ. ευρώ δάνεια. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 69% του συνολικού φακέλου των 36 δισ. ευρώ, τοποθετώντας την Ελλάδα κάτω από τον μέσο όρο της Ε.Ε. (71%), έχοντας ολοκληρώσει επιτυχώς το 53% των συνολικών οροσήμων.
Από το σύνολο των δανείων που χορηγήθηκαν μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις κατέληξαν τα 5,85 δισ, ευρώ, απόδειξη πως η κυβέρνηση επέλεξε να δανειοδοτήσει κυρίως τις μεγάλες επιχειρήσεις. Για να καλύψει αυτό το στοιχείο, το οικονομικό επιτελείο διαφημίζει πως τα περισσότερα επενδυτικά προγράμματα, περίπου 6 στα 10 (συνολικά 519), αφορούσαν μικρομεσαίες επιχειρήσεις, δηλαδή ότι συμμετείχαν πολλές μικρές επιχειρήσεις, αλλά με μικρά ποσά δανειοδότησης. Από τα 13,36 δισ. ευρώ που διατέθηκαν συνολικά μέσω χαμηλότοκων επιχειρηματικών δανείων, χρηματοδοτήθηκαν 854 επιχειρήσεις για επενδυτικά σχέδια ύψους 29,25 δισ. ευρώ.
