Βαριά εκτεθειμένη αφήνουν την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας και τη Σοφία Ζαχαράκη τα νέα αποτελέσματα της διεθνούς έρευνας PISA (Πρόγραμμα Διεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών), που πραγματοποιεί ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), τα οποία αποτυπώνουν μια αποκαρδιωτική πραγματικότητα για το ελληνικό σχολείο. Σχεδόν ένας στους δύο 15χρονους δεν κατακτά ούτε το βασικό επίπεδο επάρκειας στα μαθηματικά, ενώ η Ελλάδα καταγράφει τη χαμηλότερη επίδοση μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ στον δείκτη υποστήριξης των μαθητών για τη μάθηση.
Στην Ελλάδα συμμετείχαν 6.858 μαθητές από 229 σχολεία, με το δείγμα να καλύπτει περίπου το 95% του πληθυσμού των 15χρονων – το υψηλότερο ποσοστό από τότε που η χώρα άρχισε να συμμετέχει στην PISA, το 2000. Εντούτοις, η ακτινογραφία μόνο κολακευτική δεν είναι. Οι Ελληνες μαθητές συγκέντρωσαν 423 μονάδες στην κατανόηση κειμένου, έναντι 461 στον ΟΟΣΑ, και 424 στα μαθηματικά, έναντι 463.
Στην υπολογιστική επίλυση προβλημάτων η Ελλάδα έφτασε τις 461 μονάδες, έναντι 500 στον διεθνή μέσο όρο, καταλαμβάνοντας μόλις την 47η θέση μεταξύ 91 χωρών. Στα αποτελέσματα αυτά κρύβονται το πραγματικό ναυάγιο και η αδυναμία του υπουργείου να δημιουργήσει τις συνθήκες εκείνες μέσα στις οποίες τα παιδιά θα καλλιεργήσουν τις δεξιότητές τους και θα αξιοποιήσουν σωστά τις γνώσεις τους. Είναι χαρακτηριστικό πως το 40,9% των μαθητών δεν φτάνει το βασικό επίπεδο επάρκειας στην επιστήμη, το 43,8% στην κατανόηση κειμένου και το σοκαριστικό 49,5% στα μαθηματικά.
Εντονες είναι και οι διαφορές μεταξύ των φύλων. Τα κορίτσια προηγούνται κατά 46 μονάδες στην κατανόηση κειμένου, έναντι 31 στον ΟΟΣΑ, και κατά 12 στην επιστήμη, όταν η διεθνής διαφορά είναι μόλις μία μονάδα. Αντίθετα, τα αγόρια προηγούνται κατά έξι μονάδες στα μαθηματικά.
Το μεγαλύτερο «χαστούκι», όμως, για το υπουργείο Παιδείας έρχεται από το ίδιο το σχολικό περιβάλλον. Η Ελλάδα βρίσκεται τελευταία μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ στον δείκτη υποστήριξης για τη μάθηση, με την κατάσταση μάλιστα να έχει επιδεινωθεί τελευταία. Οι μαθητές αναφέρουν λιγότερες πρακτικές που ενθαρρύνουν την κριτική σκέψη και τη βαθύτερη κατανόηση, διαψεύδοντας με τον πιο πανηγυρικό τρόπο τις μεγαλόστομες διακηρύξεις της Σοφίας Ζαχαράκη.
Και ο αριθμός-καταπέλτης έρχεται στο τέλος, αφού το 64,7% των Ελλήνων μαθητών δηλώνει ότι το σχολείο έκανε λίγα για να τους προετοιμάσει για την ενήλικη ζωή. Αυτή είναι η Παιδεία πίσω από τα κυβερνητικά χαμόγελα. Κι όσο η υπουργός Παιδείας κάνει λόγο για εκσυγχρονισμό, οι ίδιοι οι μαθητές παραδίδουν τον βαθμό κι αυτός είναι… κάτω από τη βάση.
