«Διαμέρισμα 33 τ.μ., πλησίον των πανεπιστημίων, νοικιάζεται 600 ευρώ». «Διαμέρισμα 45 τ.μ. στην περιοχή της Αγίου Δημητρίου, νοικιάζεται 800 ευρώ». «Διαμέρισμα 40 τμ στον Βαρδάρη νοικιάζεται 780 ευρώ». «Διαμέρισμα 31 τμ στην Άνω Πόλη νοικιάζεται 500 ευρώ». Τα παραπάνω αποτελούν κάποιες από τις αγγελίες για φοιτητική στέγη, που αλίευσε η «Θ» από ιστοσελίδες μεγάλων μεσιτικών πλατφορμών εύρεσης ακινήτων και είναι ενδεικτικές των (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων) πολύ υψηλών ενοικίων, που θα κληθούν να καταβάλουν οι γονείς για τη στέγαση των παιδιών τους.
Η αναζήτηση φοιτητικής κατοικίας αναμφίβολα αποτελεί κάθε χρόνο μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για χιλιάδες οικογένειες σε όλη τη χώρα. Φέτος, όμως, η εικόνα της αγοράς, και ειδικά της Θεσσαλονίκης, επιβεβαιώνει ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την αύξηση των ενοικίων, αλλά κυρίως τη δραματική συρρίκνωση των οικονομικών επιλογών.
«Τα τηλέφωνα χτυπούν συνεχώς στα μεσιτικά γραφεία με γονείς και υποψήφιους φοιτητές να αναζητούν κατοικία, ωστόσο περίπου το 10% κλείνει διαμέρισμα. Όπως και τα προηγούμενα, χρόνια εκτιμώ ότι οι περισσότερες ενοικιάσεις για φοιτητές, θα γίνουν προς το τέλος Αυγούστου – αρχές Σεπτεμβρίου», αναφέρει ο πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Θεσσαλονίκης (ΣΜΑΣΘ), Θάνος Τσουλκανάκης. Ο ίδιος τονίζει πως εδώ και χρόνια έχει βγει από το… κάδρο των φοιτητών και των γονιών τους, η πάλαι ποτέ δημοφιλής συγκατοίκηση. Εκτιμάται πως μόλις το 10% των φοιτητικών κατοικιών στη Θεσσαλονίκη, αφορά συγκατοίκηση και αποκλειστικά όταν πρόκειται για αδέρφια.
Εκτός κέντρου
«Οι τιμές ενοικίασης έχουν πάει στα ύψη, οι οικογένειες δυσκολεύονται. Μέσα σε έναν χρόνο η αύξηση που καταγράφεται στις τιμές των φοιτητικών κατοικιών είναι της τάξης του 5%. Υπάρχουν περιπτώσεις ακινήτων που έχουν εκτοξευτεί κατά 10%. Για ένα μονόχωρο διαμέρισμα 25 – 35 τ.μ. σε καλή κατάσταση μια μέση τιμή είναι τα 400 ευρώ, ενώ για ένα διαμέρισμα 35 έως 50 τ.μ. η τιμή διαμορφώνεται στα 500 – 600 ευρώ. Τα εν λόγω ακίνητα συνήθως παραδίδονται με 1-2 ηλεκτρικές συσκευές», σχολιάζει ο κ. Τσουλκανάκης και υπογραμμίζει πως οι ενδιαφερόμενοι αναζητούν, πλέον, περισσότερο κατοικείς σε περιοχές με εύκολη πρόσβαση στο κέντρο, αλλά όχι στο ίδιο το κέντρο. Αυτό δεν έχει να κάνει τόσο με το ύψος των ενοικίων, αλλά με το γεγονός ότι στις στις εν λόγω περιοχές συνήθως οι οικοδομές είναι νεότερης ηλικίας και τα σπίτια ανακαινισμένα. Επίσης, λαμβάνεται υπόψη και η ασφάλεια της κάθε περιοχής.
Κοντά στο μετρό
Σύμφωνα με μεσίτες, είναι πλέον σύνηθες να αναζητούν οι ενδιαφερόμενοι κατοικία σε περιοχές που βρίσκονται κοντά σε στάση του μετρό. Το αποτέλεσμα είναι να έχουν εκτοξευτεί οι τιμές σε περιοχές όπως ο Βαρδάρης. Κάθε άλλο παρά τυχαίο μπορεί να χαρακτηριστεί πως η περιοχή Βαρδάρης – Λαχανόκηποι «συναγωνίζεται» με το κέντρο της πόλης, καθώς και στις δυο περιπτώσεις η μέση τιμή ενοικίασης του τ.μ. αγγίζει τα 12 ευρώ. Τα στοιχεία αφορούν το Β´ τρίμηνο του έτους, όπως προκύπτουν από τον δείκτη τιμών SPI, ο οποίος αποτυπώνει τις τάσεις τιμών στην εγχώρια αγορά ακινήτων μέσα από εκατομμύρια πραγματικά δεδομένα αγγελιών στην πλατφόρμα Spitogatos.
Την ίδια ώρα η μέση τιμή ενοικίασης του τ.μ. στις 40 Εκκλησίες, την οποία επιλέγουν αρκετοί φοιτητές, αγγίζει τα 11,8 ευρώ το τ.μ., στην Ξηροκρήνη τα 10,8 ευρώ, και στην Τριανδρία τα 10,2 ευρώ το τ.μ.
Όπως αναφέρει ο πρόεδρος του ΣΜΑΣΘ, «υπάρχει μεγάλο πρόβλημα με τη φοιτητική στέγη, ειδικά για την ελληνική οικογένεια με μεσαίο και μεσαίο προς χαμηλότερο, εισόδημα. Απαιτούνται πιο δραστικά μέτρα από την Πολιτεία, τα οποία πιθανώς θα προστατεύουν τη φοιτητική στέγη, ενδεχομένως με πλαφόν στα ενοίκια που όμως θα συνδυάζεται, επί παραδείγματι, με ειδικά φορολογικά μέτρα για τους ιδιοκτήτες».
Το μεγάλο έλλειμμα των φοιτητικών εστιών
Η στεγαστική πίεση, όπως λένε οι καλά γνωρίζοντες την εν λόγω αγορά, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο μέσω της ιδιωτικής αγοράς κατοικίας.
Η Ελλάδα διαθέτει σήμερα περίπου 9.200 δημόσιες κλίνες σε φοιτητικές εστίες, ενώ περίπου 200.000 φοιτητές σπουδάζουν μακριά από την οικογενειακή τους κατοικία. Αυτό σημαίνει ότι οι δημόσιες φοιτητικές εστίες καλύπτουν μόλις το 4,6% των πραγματικών αναγκών και μόλις το 2,6% του συνόλου των περίπου 351.000 φοιτητών της χώρας. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος κυμαίνεται μεταξύ 15% και 18%, κάτι που σημαίνει ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να διαθέτει τουλάχιστον 30.000 – 36.000 κλίνες προκειμένου να προσεγγίσει τα ευρωπαϊκά δεδομένα.
Σύμφωνα με ανθρώπους της αγοράς, η ανάπτυξη νέων φοιτητικών εστιών δεν αποτελεί μόνο εκπαιδευτική πολιτική. Αποτελεί ταυτόχρονα στεγαστική και κοινωνική πολιτική, καθώς κάθε νέα κλίνη μειώνει την πίεση που ασκείται στη ζήτηση μικρών κατοικιών και συμβάλλει στη σταθεροποίηση της αγοράς ενοικίων.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»