Η κορύφωση της τουριστικής περιόδου αυξάνει κατακόρυφα τις ανάγκες σε προσωπικό σε ξενοδοχεία, εστιατόρια, καφέ, μπαρ, επιχειρήσεις catering και τουριστικά γραφεία, οδηγώντας σε μεγαλύτερη διάρκεια βαρδιών και συχνότερη υπερωριακή απασχόληση.
Ωστόσο, η αυξημένη κίνηση δεν αλλάζει τις υποχρεώσεις των εργοδοτών ούτε περιορίζει τα δικαιώματα των εργαζομένων, καθώς κάθε επιπλέον ώρα εργασίας πρέπει να δηλώνεται και να αμείβεται σύμφωνα με την εργατική νομοθεσία.
Στην πράξη, μία από τις συχνότερες παραβάσεις αφορά την απόκλιση ανάμεσα στο δηλωμένο και στο πραγματικό ωράριο εργασίας. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου εργαζόμενοι παραμένουν στον χώρο εργασίας μετά τη λήξη της βάρδιάς τους για να εξυπηρετήσουν πελάτες, να κλείσουν το ταμείο, να καθαρίσουν τον χώρο, να προετοιμάσουν την επόμενη ημέρα ή να παραδώσουν τη βάρδια στον επόμενο εργαζόμενο.
Ο χρόνος αυτός, όταν παρέχεται για τις ανάγκες της επιχείρησης, θεωρείται κανονικός χρόνος εργασίας και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως άτυπη ή εθελοντική απασχόληση.
Τι προβλέπει η νομοθεσία για υπερεργασία και υπερωρίες
Η εργατική νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένες προσαυξήσεις στις αποδοχές για κάθε επιπλέον ώρα εργασίας. Στις επιχειρήσεις που εφαρμόζουν πενθήμερη εργασία, η απασχόληση από την 41η έως και την 45η ώρα εβδομαδιαίως χαρακτηρίζεται, κατά κανόνα, υπερεργασία και αμείβεται με προσαύξηση 20%.
Από εκεί και πέρα, κάθε επιπλέον ώρα θεωρείται υπερωρία και, εφόσον έχουν τηρηθεί οι προβλεπόμενες διαδικασίες, αμείβεται με προσαύξηση 40%.
Στις εξαήμερες επιχειρήσεις, το όριο της υπερεργασίας εκτείνεται έως τις 48 ώρες εβδομαδιαίως, ενώ πέραν αυτού εφαρμόζεται το καθεστώς των υπερωριών.
Το ίδιο πλαίσιο ισχύει και για τους εποχικούς εργαζόμενους ή όσους απασχολούνται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου στον τουρισμό και την εστίαση. Η μορφή της σύμβασης δεν απαλλάσσει τον εργοδότη από την υποχρέωση να δηλώνει το πραγματικό ωράριο και να καταβάλλει τις νόμιμες προσαυξήσεις.
Ο ρόλος της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας
Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας αποτελεί το βασικό εργαλείο καταγραφής του πραγματικού χρόνου απασχόλησης στις επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στο σύστημα.
Η ώρα προσέλευσης και αποχώρησης πρέπει να ανταποκρίνεται στον πραγματικό χρόνο εργασίας, χωρίς αποκλίσεις ανάμεσα στην καταγραφή και στην πραγματική παρουσία του εργαζομένου στον χώρο εργασίας.
Για τον λόγο αυτό, οι εργαζόμενοι καλούνται να ελέγχουν ότι οι ώρες που εμφανίζονται στην Ψηφιακή Κάρτα, στο πρόγραμμα εργασίας και στη μισθοδοσία ταυτίζονται με τον πραγματικό χρόνο που εργάστηκαν.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις οφείλουν να δηλώνουν εγκαίρως κάθε μεταβολή του ωραρίου και να καταβάλλουν όλες τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις για υπερεργασία, υπερωρίες, νυχτερινή εργασία, καθώς και για απασχόληση κατά τις Κυριακές και τις αργίες.
Τα δικαιώματα δεν αναστέλλονται λόγω τουριστικής κίνησης
Η αυξημένη ζήτηση που καταγράφεται τους θερινούς μήνες δεν μεταβάλλει τις βασικές διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας. Οι εργαζόμενοι εξακολουθούν να δικαιούνται τις προβλεπόμενες ώρες ημερήσιας και εβδομαδιαίας ανάπαυσης, τα νόμιμα διαλείμματα και τα ρεπό τους.
Η συνεχόμενη εργασία χωρίς τις προβλεπόμενες περιόδους ανάπαυσης δεν προβλέπεται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, ακόμη και κατά τη διάρκεια της κορύφωσης της τουριστικής περιόδου.
