Όταν ο άνθρωπος του Νταβός αποφασίζει ότι οι εργαζόμενοι… δεν δικαιούνται να βγουν ποτέ στη σύνταξη
Ο Κλάους Σβαμπ, ο ιδρυτής Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (World Economic Forum WEF) και σύμβολο της πιο ελιτίστικης παγκόσμιας σκέψης, έγραψε ξανά αυτό που φοβούνται εκατομμύρια εργαζόμενοι: ότι το δικαίωμα στη σύνταξη πρέπει να τελειώσει.
Με ύφος σχεδόν διδακτικό, εξηγεί πως στα 87 του «παραμένει ενεργός» και πως αυτό θα έπρεπε να είναι «η νέα κανονικότητα» για την κοινωνία.
Με άλλα λόγια, ο άνθρωπος που ζει σε συνθήκες προνομίων, με άνεση, προσωπικό και μηδενική εργασιακή πίεση, θεωρεί πως οι απλοί εργαζόμενοι πρέπει να συνεχίζουν να δουλεύουν μέχρι τα βαθιά γεράματα, γιατί η σύνταξη προκαλεί «στασιμότητα». Είναι η γνωστή λογική του WEF: αν η πραγματικότητα δεν ταιριάζει με το αφήγημα, τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα.
Ο Σβαμπ περιγράφει τη δική του ζωή ως παράδειγμα, ενεργός, ταξιδεύει, γράφει βιβλία, έχει μια ολόκληρη μηχανή πίσω του που τον στηρίζει, και τη σερβίρει ως «μοντέλο» για τον 70χρονο εργαζόμενο που έχει φτύσει αίμα σε οικοδομές, φορτηγά, γραμμές παραγωγής και βάρδιες. Το WEF «προτείνει» να μην σταματήσουν ποτέ. Ούτε να ξεκουραστούν. Ούτε να ζήσουν την τρίτη ηλικία τους χωρίς εργασιακό άγχος. Όχι. Η σύνταξη πρέπει να γίνει «ξεπερασμένη έννοια».
Με τα λόγια του Σβαμπ
«Κατά τη διάρκεια αυτής της παρατεταμένης φάσης της καριέρας και της ζωής μου, συνάντησα αμέτρητα άτομα που αποκαλούνται «συνταξιούχοι» και τα οποία δυσκολεύονταν να διαχειριστούν την απώλεια κατεύθυνσης, σκοπού και, συχνά, υγείας. Ο ενθουσιασμός, οι προκλήσεις και η αίσθηση κοινότητας που κάποτε τους πρόσφερε η εργασία εξαφανίστηκαν απότομα, αφήνοντάς τους να νιώθουν αποκομμένοι και ανικανοποίητοι.
Έγινε σαφές για μένα ότι η κοινωνική μας προσέγγιση στη συνταξιοδότηση είναι παρωχημένη: τη θεωρεί ως μια περίοδο «χαμηλών ρυθμών» αντί ως ένα νέο κεφάλαιο με δυνατότητες ανάπτυξης, δημιουργικότητας και προσφοράς.
Αυτή η διαπίστωση ήταν που με ενέπνευσε να γράψω το βιβλίο Longevity and Retirement in the Intelligent Age και να καλέσω σε ένα νέο αφήγημα για τη γήρανση και τη συνταξιοδότηση. Αυτό που είχα την τύχη να βιώσω προσωπικά – να παραμένω ενεργός στην εργασία, στη μάθηση και στη συμβολή στην κοινωνία μέχρι και τα 80 μου – θα έπρεπε να είναι ο κανόνας, όχι η εξαίρεση».
Κι όλα αυτά ο Σβαμπ τα λέει την ώρα που παντού στον κόσμο ανεβαίνουν τα όρια ηλικίας, οι συντάξεις μειώνονται, και οι άνθρωποι φτάνουν εξουθενωμένοι στα 65, αν φτάσουν. Η ανάρτηση του Σβαμπ δεν είναι αφελής. Είναι πολιτική γραμμή. Είναι το μήνυμα του WEF προς κυβερνήσεις: κόψτε τις συντάξεις, «επαναπροσδιορίστε» τη γήρανση, ανοίξτε τον δρόμο για εργασία μέχρι θανάτου.
Όταν όμως όλη σου η ζωή είναι συνέδρια στο Νταβός, ιδιωτικά τζετ και συζητήσεις για «τον κόσμο του αύριο», είναι εύκολο να λες στους υπόλοιπους ότι η σύνταξη είναι περιττή. Για όσους όμως ζουν στον πραγματικό κόσμο, η δήλωση του Σβαμπ είναι απλώς αυτό που φαίνεται: προκλητική, κυνική και εντελώς αποκομμένη από την κοινωνία.
