Το Κρεμλίνο ακυρώνει συμφωνίες δεκαετιών με χώρες που στηρίζουν τη δέσμευση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας
Η απόφαση της Μόσχας
Η Ρωσία ανακοίνωσε την καταγγελία των στρατιωτικών συμφωνιών συνεργασίας με την Πορτογαλία, τη Γαλλία και τον Καναδά, σύμφωνα με διάταγμα που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή στα ρωσικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Οι συμφωνίες, που υπογράφηκαν μεταξύ 1989 και 2000, “δεν έχουν πλέον στρατηγική σημασία”, δήλωσαν οι ρωσικές αρχές, τονίζοντας ότι αντανακλούσαν μια διαφορετική εποχή στις σχέσεις της Μόσχας με τη Δύση.
Οι συμφωνίες είχαν υπογραφεί σε περίοδο βελτιωμένων σχέσεων μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, με στόχο την οικοδόμηση εμπιστοσύνης ανάμεσα στη Ρωσία και τις χώρες του ΝΑΤΟ.
Από την εποχή Γκορμπατσόφ και Γέλτσιν στη ρήξη Πούτιν
Η συμφωνία με τον Καναδά υπογράφηκε το 1989, λίγο μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, όταν ο Σοβιετικός ηγέτης Μιχαήλ Γκορμπατσόφ προσπαθούσε να αποκαταστήσει τις σχέσεις με τα δυτικά κράτη.
Η συμφωνία με τη Γαλλία το 1994 ήταν μέρος της στρατηγικής του Μπόρις Γέλτσιν να φέρει τη Ρωσία πιο κοντά στην Ευρώπη και ενδεχομένως στο ΝΑΤΟ.
Όπως ανέφερε τότε ο Ρώσος πρόεδρος, στόχος ήταν η δημιουργία «ενός δικτύου ειρήνης και αλληλεγγύης στην Ευρώπη».
Η συμφωνία με την Πορτογαλία το 2000 ήρθε σε μια περίοδο διπλωματικής ζεστασιάς, με συχνές επαφές και συνεργασία υψηλού επιπέδου μεταξύ των δύο χωρών.
Ωστόσο, με την άνοδο του Βλαντίμιρ Πούτιν, η Μόσχα υιοθέτησε πιο επιθετική στάση απέναντι στο ΝΑΤΟ και τη Δύση, κατηγορώντας τα δυτικά κράτη για «προκλητική περικύκλωση» της Ρωσίας και για υποστήριξη του Κιέβου στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Η ρήξη και το μήνυμα του Κρεμλίνου
Η ακύρωση των συμφωνιών έρχεται λίγους μήνες μετά τη διακοπή της στρατιωτικής συνεργασίας Ρωσίας-Γερμανίας, που αποφασίστηκε τον Ιούλιο.
Το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών είχε κατηγορήσει τότε το Βερολίνο ότι ακολουθεί «ανοιχτά εχθρική πολιτική» και επιδεικνύει «επιθετικές μιλιταριστικές φιλοδοξίες».
Η νέα απόφαση θεωρείται άμεση απάντηση στη στάση της Γαλλίας και της Πορτογαλίας, οι οποίες υποστηρίζουν την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να χρησιμοποιηθούν τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για την παροχή δανείων προς την Ουκρανία.
Η οικονομική διάσταση της αντιπαράθεσης
Περίπου 210 δισεκατομμύρια ευρώ ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων έχουν «παγώσει» στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κυρίως στο Euroclear του Βελγίου.
Η Ε.Ε. συζητά τρόπους αξιοποίησης αυτών των ποσών για να ενισχύσει την Ουκρανία, η οποία αντιμετωπίζει δημοσιονομικό έλλειμμα 65 δισεκατομμυρίων δολαρίων τα επόμενα δύο χρόνια, σύμφωνα με το ΔΝΤ.
Το Κίεβο παραμένει εξαρτημένο από τη δυτική βοήθεια, ενώ η Ρωσία επιλέγει την οδό της πλήρους αποστασιοποίησης, αποκόπτοντας δεσμούς ακόμη και με πρώην στρατηγικούς εταίρους.
