«Πόλεμος» στο παρασκήνιο μεταξύ του «σουλτάνου» κατά του «συστήματος Φιντάν»
- Γράφει ο Λάζαρος Καμπουρίδης*
Το τελευταίο διάστημα είναι σε εξέλιξη στην Τουρκία μια έντονη διαδικασία ερευνών, προσαγωγών και συλλήψεων προσωπικοτήτων του μιντιακού και του καλλιτεχνικού χώρου, η οποία έχει τις ρίζες της στη μάχη της διαδοχής Ερντογάν, με κεντρικό πρόσωπο των εξελίξεων τον υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και βασικούς πρωταγωνιστές την οικογένεια του Τούρκου προέδρου.
Η μάχη αυτή, αν και υπόγεια το προηγούμενο διάστημα, πλέον έχει βγει στην επιφάνεια, με αφορμή τα σενάρια διαδοχής του Ερντογάν αλλά και την πολύ μεγάλη προβολή και δημοφιλία του Χ. Φιντάν, η οποία έχει ενοχλήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό τους επίδοξους δελφίνους. Σημειώνεται ότι ο Χ. Φιντάν εισέπραττε στις διάφορες δημοσκοπήσεις το μεγαλύτερο ποσοστό αποδοχής στην Τουρκία σε σχέση με τους άλλους υπουργούς της κυβέρνησης ΑΚΡ του Ερντογάν, ενώ οι οπαδοί του έχουν σελίδα υποστήριξής του με τον τίτλο «Reis Hakan Fidan», που σημαίνει «Αρχηγός Χακάν Φιντάν».
Αν και θεωρείται σίγουρο ότι ο Ερντογάν θα επιδιώξει να είναι και πάλι υποψήφιος στις επόμενες προεδρικές εκλογές μέσα από την αναμενόμενη συνταγματική μεταρρύθμιση, οι γαμπροί αλλά ο υιός Μπιλάλ Ερντογάν έχουν επιδοθεί σε έναν αγώνα αποστέρησης όλων των ερεισμάτων του Φιντάν, οικονομικών, πολιτικών, διπλωματικών, μιντιακών κ.λπ. Η μάχη αυτή εναντίον του Φιντάν αποκαλύφθηκε το περασμένο καλοκαίρι, όταν υπήρξαν αποκαλύψεις από τη φιλοερντογανική εφημερίδα «Sabah» του ομίλου ειδήσεων Albayrak Grubu, ο οποίος ανήκει στην οικογένεια του μεγάλου γαμπρού του Ερντογάν, Μπ. Αλμπαϊράκ.
Τα δημοσιεύματα της «Sabah» αρχικά εστίασαν στη νομιμότητα του διδακτορικού τίτλου του υπουργού Εξωτερικών, καθώς αμφισβητείται η νομιμότητα του πρώτου πτυχίου του από το University of Maryland, το οποίο απέκτησε όταν αυτός υπηρετούσε σε θέση του ΝΑΤΟ ως υπαξιωματικός του τουρκικού στρατού. Πιθανή ακύρωση του πρώτου πτυχίου του Φιντάν ακυρώνει αυτόματα τη δυνατότητά του να είναι υπουργός, σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία στην Τουρκία.
Σχεδόν το ίδιο διάστημα, το περασμένο φθινόπωρο, υπήρξε επέμβαση του εισαγγελέα και διορίστηκε κυβερνητικός επίτροπος στην πολύ μεγάλη τουρκική εταιρία παραγωγής αμυντικού υλικού ASSAN, με τον ιδιοκτήτη της οποίας είχε άριστες σχέσεις ο Φιντάν. Την ίδια περίοδο πολιτικοί κύκλοι ασκούσαν κριτική στον Φιντάν επικαλούμενοι επικίνδυνη και αποτυχημένη εξωτερική πολιτική στη Συρία. Οι επικριτές στα επιχειρήματά τους χρησιμοποιούσαν και τον συνδυασμό με τις μυστικές υπηρεσίες που κάνει ο Φιντάν στην άσκηση της εξωτερικής πολιτικής, μια και υπήρξε για 13 χρόνια αρχηγός της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΜΙΤ).
Θύελλα αντιδράσεων και αρνητικής κριτικής δέχτηκε ο Φιντάν με τη γνωστή δήλωσή του κατά την επίσκεψή του στις ΗΠΑ τον περασμένο Σεπτέμβριο, όταν αποκάλυψε ότι το πρόγραμμα του τουρκικού εθνικού μαχητικού αεροσκάφους ΚΑΑΝ είναι καταδικασμένο σε αποτυχία, αν δεν αρθεί το αμερικανικό εμπάργκο για τους κινητήρες του αεροσκάφους. Από την πλευρά του, ο Χ. Φιντάν δείχνει ανθεκτικός στις επιθέσεις και έστειλε τα δικά του μηνύματα ισχύος προς τον Ερντογάν μιλώντας σε τηλεοπτικό κανάλι, υπαινισσόμενος ότι αυτός γνωρίζει τα «άπλυτα» της οικογένειας του Τούρκου προέδρου, λόγω της μακρόχρονης θητείας του ως αρχηγού της ΜΙΤ.
Το τελευταίο διάστημα τη σκυτάλη των επιθέσεων εναντίον του Φιντάν πήρε ο μικρός γιος του Ερντογάν, ο Μπιλάλ, ο οποίος τον περασμένο Οκτώβριο επανέφερε στην επικαιρότητα το θέμα της νομιμότητας του πτυχίου του Φιντάν, αυτή τη φορά χρησιμοποιώντας τι σχέσεις που έχει με το Ανώτατο Συμβούλιο Εκπαίδευσης της Τουρκίας (YÖK). Θυμίζουμε ότι Μπ. Ερντογάν δραστηριοποιείται στον χώρο της εκπαίδευσης, καθώς είναι πρόεδρος του εκπαιδευτικού Ιδρύματος Τουρκικής Νεολαίας «TÜGVA».
Ο Μπιλάλ Ερντογάν, παρά το γεγονός ότι δεν κατέχει κάποια κυβερνητική θέση, επιχειρεί να δείχνει ότι αυτός θα είναι ο διάδοχος του πατέρα του στον προεδρικό θώκο, σύμφωνα και με την οθωμανική πρακτική. Αυτός παρευρίσκεται συνεχώς μαζί με τον πατέρα Ερντογάν σε επίσημα ταξίδια και επαφές στο εξωτερικό, συνάντησε προσωπικά τον νεοεκλεγέντα ψευδοπρόεδρο στην κατεχόμενη Κύπρο, μετέβη στη Δαμασκό και συναντήθηκε με τον μεταβατικό πρόεδρο της Συρίας Αλ Τζολάνι, ενώ πραγματοποιεί πολιτικές και άλλου είδους συναντήσεις στο προεδρικό μέγαρο. Τέλος, ο Μπιλάλ Ερντογάν παρουσιάζεται και ως ο βασικός υποστηρικτής των Παλαιστινίων και της Χαμάς στην Τουρκία, εμφανιζόμενος ως ο βασικός διοργανωτής συγκεντρώσεων υποστήριξης του παλαιστινιακού αγώνα στη χώρα.
Το μεγάλο μειονέκτημα του Μπιλάλ Ερντογάν είναι ότι οι ενέργειές του έχουν δημιουργήσει αρνητικό κλίμα εντός του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ, με αποτέλεσμα να εισπράττει μεγάλο ποσοστό αντιπάθειας στο εσωτερικό του κόμματος. Η μεγάλη επιχείρηση όμως εναντίον του «συστήματος» Φιντάν φαίνεται ότι είναι αυτή η οποία εκτελείται το τελευταίο διάστημα, καθώς χαρακτηρίζεται από μαζικότητα συλλήψεων στον μιντιακό, δημοσιογραφικό αλλά και καλλιτεχνικό χώρο, ακουμπώντας όμως και τις παρυφές του κυβερνητικού και του πολιτικού χώρου ευρύτερα. Αυτή τελευταία είχε ως επίκεντρο τον όμιλο Can Holding, στοχοποιώντας ιδιαίτερα το τηλεοπτικό κανάλι Habertürk του ομίλου.
Ταυτόχρονα έγινε γνωστό ότι συγκεντρώνονται στοιχεία του αρχείου της Διεύθυνσης Ασφάλειας, της Στρατοχωροφυλακής και της ΜΙΤ προκειμένου να χρησιμοποιηθούν εναντίον του Φιντάν για την περίοδο που αυτός ήταν αρχηγός της ΜΙΤ και ιδιαίτερα κατά την ταραχώδη περίοδο 2014-2015, όταν η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών είχε επαφές με ακραίες ισλαμικές οργανώσεις και ιδιαίτερα με το Ισλαμικό Κράτος (ISIS).
Τέλος, ο Φιντάν δέχεται τα πυρά και του φιλοκουρδικού κόμματος DEM, αφού οι σκληρές του θέσεις για τον αφοπλισμό και τη διάλυση του στρατού των Κούρδων της βόρειας Συρίας έχουν προκαλέσει την αντίδραση και του κουρδικού παράγοντα στην Τουρκία, τον οποίο όμως έχει ανάγκη ο Ερντογάν για τη συνταγματική μεταρρύθμιση. Ομως αυτή η μάχη διαδοχής περιλαμβάνει και μία άλλη ενδοοικογενειακή σύγκρουση, αυτήν του μεγάλου γαμπρού του Ερντογάν, Μπ. Αλμπαϊράκ με τον υιό Μπιλάλ. Σε αυτή την αντιπαλότητα ο εκπρόσωπος του κόμματος ΑΚΡ Ομέρ Τσελίκ, ο οποίος διαθέτει σημαντικό πολιτικό εκτόπισμα στο κυβερνών κόμμα ΑΚΡ, στηρίζει τον γαμπρό του Ερντογάν.
Οι πιέσεις που δέχεται ο Ερντογάν για αντικατάσταση του Φιντάν και τον διορισμό νέου υπουργού Εξωτερικών είναι πολύ μεγάλες. Ηδη συζητούνται ονόματα διαδοχής, με επικρατέστερα αυτά του νυν αρχηγού της ΜΙΤ Ι. Καλίν και του πρώην υπουργού Εξωτερικών Μ. Τσαβούσογλου.
Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν άλλον έναν πονοκέφαλο για τον Ερντογάν, ο οποίος έχει να διαχειριστεί επιπρόσθετα και μια σειρά από πολλά ανοιχτά μέτωπα στο εξωτερικό πεδίο. Η αποπομπή του Χ. Φιντάν από το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας δεν αναμένεται να αλλάξει καθόλου την κατάσταση στις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας, καθώς ο τουρκικός αναθεωρητισμός εναντίον της Ελλάδας δεν αποτελεί θέμα προσώπων αλλά τον βασικό πυρήνα των επιθετικών δογμάτων της Αγκυρας εις βάρος του Ελληνισμού.
* Αντιστράτηγος ε.α.
