Ο επίτροπος της Ε.Ε. για την Αμυνα καλεί τα κράτη-μέλη να δημιουργήσουν στρατιωτική δύναμη 100.000 ανδρών
- Παρίσι,
Μαρία Δεναξά
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές εντάσεις κλιμακώνονται, με φόντο τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την προσάρτηση της Γροιλανδίας και την παρατεταμένη κρίση στην Ουκρανία, ο επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ενωσης για την Αμυνα Αντριους Κουμπίλιους έκανε μια τολμηρή πρόταση που αναζωπυρώνει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Σε ομιλία του στη Σουηδία, ο πρώην πρωθυπουργός της Λιθουανίας κάλεσε τα κράτη-μέλη να εξετάσουν τη δημιουργία μιας μόνιμης ευρωπαϊκής στρατιωτικής δύναμης 100.000 ανδρών, η οποία θα μπορούσε να αναπληρώσει την παρουσία των αμερικανικών στρατευμάτων που σταθμεύουν στην Ευρώπη, και υπογράμμισε την ανάγκη για μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία.
Η πρόταση έρχεται σε μια στιγμή που η Ουάσινγκτον πιέζει τους Ευρωπαίους να αναλάβουν το μεγαλύτερο μέρος των συμβατικών αμυντικών υποχρεώσεων του ΝΑΤΟ, καθώς θεωρείται πολύ πιθανό πως θα προχωρήσει σε αναδιάταξη των αμερικανικών στρατευμάτων προς την Ασία.
Οι ανησυχίες των Ευρωπαίων ενισχύονται και από τις προθέσεις του Τραμπ για τη Γροιλανδία, που θεωρούνται από πολλούς απειλή για την αξιοπιστία του ΝΑΤΟ. Η ιδέα σύστασης ευρωστρατού δεν είναι καινούργια. Τονίζοντας την ανάγκη για πιο άμεση και σταθερή ευρωπαϊκή στρατηγική στον τομέα της άμυνας, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θεσμοθέτησε το 2024 το αξίωμα του επιτρόπου Αμυνας. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, δεν έχει καταφέρει να επιβληθεί, καθώς πολλά κράτη διστάζουν να παραχωρήσουν έλεγχο των ενόπλων δυνάμεών τους σε υπερεθνικό επίπεδο.
Ο Αντριους Κουμπίλιους, ωστόσο, επιμένει: «Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, δεν μπορούμε να αποφύγουμε τα πιο κρίσιμα ζητήματα για την αμυντική μας ικανότητα».
Παράλληλα, ο επίτροπος πρότεινε την ίδρυση ενός μόνιμου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας, με 10 έως 12 μέλη, που θα περιλαμβάνει τις μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις και το Ηνωμένο Βασίλειο, προκειμένου να διευκολυνθεί και να επιταχυνθεί η λήψη αποφάσεων στην Ευρώπη σε θέματα άμυνας, με πρώτη προτεραιότητα την αλλαγή της δυναμικής του πολέμου στην Ουκρανία, ώστε να αποφευχθεί η ήττα του Κιέβου.
Η πρόταση του Ευρωπαίου επιτρόπου για την άμυνα προκάλεσε αντιδράσεις. Σε κοινωνικά δίκτυα και πολιτικούς κύκλους, ιδιαίτερα σε Γερμανία και Γαλλία, επικρίνεται έντονα και χαρακτηρίζεται ένα σημαντικό βήμα προς την ολοκλήρωση ενός «ευρωπαϊκού υπερκράτους», όπως είχε ομολογήσει ο Μάριο Ντράγκι, που έχει μιλήσει για βαθύτερη ολοκλήρωση. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι μια τέτοια δύναμη, που τη χαρακτηρίζουν «τερατώδη», σηματοδοτεί το τέλος των κρατών-εθνών, την απώλεια της εθνικής ταυτότητας και πως θα χρησιμοποιηθεί πρώτα εναντίον των ευρωπαϊκών λαών που «επαναστατούν» κατά της Ε.Ε..
Πολεμικές προετοιμασίες
Μέσα σε αυτό το κοινωνικά φορτισμένο κλίμα, άρχισε χθες στη Γαλλία και η εκστρατεία στρατολόγησης για τη νέα εθελοντική στρατιωτική θητεία, που είχε ανακοινώσει ο Εμανουέλ Μακρόν. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε νέους που επιθυμούν να καταταγούν εθελοντικά και προβλέπει έναν μήνα βασικής εκπαίδευσης και εννέα μήνες υπηρεσίας, αποκλειστικά εντός της γαλλικής επικράτειας. Η κυβέρνηση επιμένει ότι δεν πρόκειται για επιστροφή στην υποχρεωτική στράτευση, αλλά για μια προσπάθεια ενίσχυσης του δεσμού στρατού και κοινωνίας, σε μια περίοδο που η Ευρώπη μιλά όλο και περισσότερο για άμυνα και ετοιμότητα.
Η συγκυρία πάντως δεν περνά απαρατήρητη: κοινωνικές κινητοποιήσεις από τη μια, στρατιωτική ενίσχυση από την άλλη μέσα σε ένα σκηνικό αναταραχών και αναβρασμού πανευρωπαϊκά, που δείχνει ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση προετοιμάζεται για δύσκολες καταστάσεις.
