Η τωρινή γεωπολιτική κατάσταση φέρνει την ανθρωπότητα μπροστά σε ένα παράδοξο που η παγκόσμια διπλωματία πασχίζει να διαχειριστεί…
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες ήταν εκ των βασικών αρχιτεκτόνων του δυτικού δικτύου ασφαλείας, μοιάζουν σήμερα πιο απομονωμένες από ποτέ. Η ρήξη με τον υπόλοιπο κόσμο είναι συστηματική και αποδομεί τους δεσμούς εμπιστοσύνης που κράτησαν τον πλανήτη σε ισορροπία επί οκτώ δεκαετίες. Ο Ντόναλντ Τραμπ, υιοθετώντας τον ρόλο του απρόβλεπτου, φαίνεται να παραγνωρίζει πως η ισχύς μιας υπερδύναμης δεν εξαντλείται στο οπλοστάσιό της, αλλά τροφοδοτείται από την ικανότητά της να εμπνέει ασφάλεια στους συμμάχους της.
Στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, η ρητορική της Ουάσινγκτον έχει προκαλέσει έναν πρωτοφανή διπλωματικό σεισμό. Η Γαλλία, μέσω του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεών της, εκφράζει ανοιχτά την έκπληξη και την ανησυχία της για έναν σύμμαχο που ενεργεί χωρίς να ενημερώνει, ενώ η Ισπανία υιοθετεί σκληρή γλώσσα, με τον Πέδρο Σάντσεθ να στηλιτεύει εκείνους που προκαλούν παγκόσμιες πυρκαγιές και στη συνέχεια εμφανίζονται ως πυροσβέστες.
Ίσως όμως το πιο πασιφανές δείγμα αυτής της απομόνωσης είναι η ρήξη με την Τζόρτζια Μελόνι. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός, η οποία αποτελούσε βασικό στήριγμα του Τραμπ στην Ευρώπη, δέχεται πλέον τα πυρά του επειδή επέλεξε να υπερασπιστεί τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄. Η κριτική του Αμερικανού προέδρου, που την κατηγόρησε για έλλειψη θάρρους, δείχνει μια επικίνδυνη σύγχυση μεταξύ προσωπικών πεποιθήσεων και διεθνούς πολιτικής, αναγκάζοντας ακόμα και τους πιο στενούς φίλους των ΗΠΑ να αναζητήσουν εναλλακτικά σενάρια ασφαλείας.
Με αφορμή την κρίση στα Στενά του Ορμούζ, οι Ευρωπαίοι προετοιμάζουν ήδη ένα δικό τους «Plan B», αντιλαμβανόμενοι ότι η αμερικανική ομπρέλα δεν είναι πλέον δεδομένη. Ίσως έφτασε η ώρα για την Ουάσινγκτον να αναλογιστεί, ότι η ηγεμονία χωρίς συναίνεση οδηγεί αναπόφευκτα στον απομονωτισμό. Το να απεμπλέκεσαι από συμμαχικές δεσμεύσεις μπορεί να ικανοποιεί κάποιους ψηφοφόρους, όμως στην παγκόσμια σκακιέρα δημιουργεί κενά ισχύος που δύσκολα αναπληρώνονται.
Η ιστορία διδάσκει πως ένας ηγέτης είναι πραγματικά ισχυρός μόνο όταν η φωνή του παραμένει πυξίδα σταθερότητας και όχι πηγή αβεβαιότητας. Είναι ίσως η ύστατη στιγμή για την αμερικανική ηγεσία να κατανοήσει ότι η μοναξιά στην κορυφή δεν αποτελεί δείγμα ισχύος, αλλά προάγγελος απώλειας της διεθνούς επιρροής.
