Σε τροχιά ανοιχτής εσωκομματικής κρίσης έχει εισέλθει οι Εργατικό Κόμμα, καθώς η πολιτική πίεση προς τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ εντείνεται καθημερινά, μετά τις παραιτήσεις υπουργών, τις δημόσιες διαφοροποιήσεις βουλευτών και τις αυξανόμενες αμφισβητήσεις για την ικανότητά του να οδηγήσει το κόμμα στις επόμενες εκλογές.
Παρά το γεγονός ότι παραμένει -τουλάχιστον προς το παρόν- στο Νο10 της Ντάουνινγκ Στριτ και στην ηγεσία των Εργατικών, το πολιτικό του κεφάλαιο εμφανίζεται σοβαρά τραυματισμένο, με τον βρετανικό Τύπο να συζητά πλέον ανοιχτά τα πιθανά σενάρια απομάκρυνσής του.
Σύμφωνα με ανάλυση του Guardian, η κρίση στο εσωτερικό των Εργατικών έχει λάβει πλέον χαρακτηριστικά μάχης διαδοχής, με το όνομα του δημάρχου του Μάντσεστερ Άντι Μπέρναμ να κυριαρχεί στις συζητήσεις ως πιθανός διάδοχος.
Το σενάριο της άμεσης αμφισβήτησης
Το πρώτο και πιο άμεσο ενδεχόμενο αφορά την εκκίνηση επίσημης εσωκομματικής αναμέτρησης από εν ενεργεία βουλευτή των Εργατικών. Ωστόσο, η διαδικασία μόνο εύκολη δεν θεωρείται, καθώς απαιτείται σημαντική στήριξη μέσα στην κοινοβουλευτική ομάδα.
Το πρόβλημα για τους επίδοξους αμφισβητίες είναι ότι ο Άντι Μπέρναμ δεν είναι σήμερα βουλευτής, γεγονός που περιορίζει δραστικά τις δυνατότητές του να κινηθεί άμεσα απέναντι στον Στάρμερ.
Στο παρασκήνιο, πάντως, οι πιέσεις κλιμακώνονται. Ο βουλευτής του Makerfield Τζος Σίμονς ανακοίνωσε την παραίτησή του από την έδρα, ανοίγοντας ουσιαστικά τον δρόμο για πιθανή επιστροφή του Μπέρναμ στη Βουλή των Κοινοτήτων.
Την ίδια ώρα, ο πρώην υπουργός Υγείας Γουές Στρίτινγκ φέρεται να επιχείρησε να συγκεντρώσει στήριξη για εσωκομματική αναμέτρηση, χωρίς όμως – μέχρι στιγμής – να καταφέρει να εξασφαλίσει την απαιτούμενη δυναμική.
Η «σκιά» του Μάντελσον και οι νέες αποκαλύψεις
Το ήδη βαρύ κλίμα στο στρατόπεδο του Στάρμερ επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο από τις συζητήσεις γύρω από τον διορισμό του Πίτερ Μάντελσον ως πρέσβη στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με τα βρετανικά δημοσιεύματα, στο Λονδίνο επικρατεί έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο νέων αποκαλύψεων μέσα από επίσημα έγγραφα που αναμένεται να δοθούν στη δημοσιότητα και τα οποία ενδέχεται να επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τη θέση του πρωθυπουργού.
Το στοιχείο αυτό λειτουργεί ήδη ως καταλύτης για τις εσωκομματικές διεργασίες, με αρκετούς βουλευτές να θεωρούν ότι η κρίση ηγεσίας δεν θα αποκλιμακωθεί αλλά αντίθετα θα βαθύνει το επόμενο διάστημα.
Το σενάριο επιστροφής του Μπέρναμ
Το δεύτερο μεγάλο σενάριο αφορά την οργανωμένη επιστροφή του Άντι Μπέρναμ στο κοινοβούλιο μέσω ενδιάμεσων εκλογών.
Εάν η Ντάουνινγκ Στριτ δεν μπλοκάρει την υποψηφιότητά του στο Makerfield και ο ίδιος εκλεγεί, τότε το πολιτικό σκηνικό θα αλλάξει δραματικά για τον Στάρμερ.
Ο δήμαρχος του Μάντσεστερ θεωρείται από πολλούς βουλευτές πρόσωπο με ισχυρότερη λαϊκή απήχηση και μεγαλύτερη πολιτική ευελιξία, σε μια περίοδο όπου οι Εργατικοί εμφανίζουν σημάδια πολιτικής φθοράς παρά την παραμονή τους στην εξουσία.
Ωστόσο, ακόμη και σε αυτό το σενάριο, ο Στάρμερ θα μπορούσε να επιλέξει να δώσει μάχη για την ηγεσία, ποντάροντας στις ισορροπίες του εσωκομματικού συστήματος ψηφοφορίας και στις ψήφους δεύτερης προτίμησης.
Το σενάριο της «κουτσής» πρωθυπουργίας
Υπάρχει όμως και ένα τρίτο – πιο αργό αλλά ιδιαίτερα επικίνδυνο – σενάριο για τον Βρετανό πρωθυπουργό: να παραμείνει στην εξουσία αποδυναμωμένος μέχρι το 2028.
Σε αυτή την περίπτωση, ο Στάρμερ θα συνέχιζε να κυβερνά υπό καθεστώς διαρκούς αμφισβήτησης, με ένα κόμμα βαθιά διχασμένο και τις δημοσκοπήσεις να επιβαρύνουν συνεχώς το πολιτικό κλίμα.
Πολλοί βουλευτές θεωρούν ότι μια αλλαγή ηγεσίας πιο κοντά στις εκλογές ίσως προσφέρει στους Εργατικούς ένα αίσθημα «επανεκκίνησης» και πολιτικής ανανέωσης.
Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι μέχρι τότε ο Στάρμερ κινδυνεύει να εξελιχθεί σε έναν πολιτικά «κουτσό» πρωθυπουργό, χωρίς ουσιαστική δυνατότητα να επιβάλει ατζέντα ή να συσπειρώσει το κόμμα του.
Μπορεί να επιβιώσει πολιτικά;
Παρά το ασφυκτικό κλίμα, υπάρχει ακόμη – έστω θεωρητικά – το ενδεχόμενο πολιτικής επιβίωσης του Κιρ Στάρμερ.
Ο ίδιος, μέχρι στιγμής, δεν δείχνει πρόθεση παραίτησης, ενώ εξακολουθεί να διατηρεί θεσμικό έλεγχο στον κομματικό μηχανισμό.
Ωστόσο, η εικόνα που διαμορφώνεται στο εσωτερικό των Εργατικών παραπέμπει περισσότερο σε παρατεταμένη πολιτική φθορά παρά σε σταθερή διακυβέρνηση.
Και όσο οι παραιτήσεις, οι δημόσιες διαφοροποιήσεις και τα σενάρια διαδοχής πληθαίνουν, τόσο περισσότερο ενισχύεται η αίσθηση ότι η μάχη για τη «μετά Στάρμερ» εποχή έχει ήδη ξεκινήσει στο βρετανικό πολιτικό παρασκήνιο.
