Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι η πολυαναμενόμενη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν αναμένεται να υπογραφεί την Κυριακή, ανοίγοντας τον δρόμο για την επαναλειτουργία των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ. «Η συμφωνία έχει προγραμματιστεί να υπογραφεί αύριο και αμέσως μετά την υπογραφή της τα Στενά του Ορμούζ θα είναι ανοιχτά για όλους», ανέφερε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social.
Τι περιλαμβάνει το σχέδιο συμφωνίας
Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα περάσματα για τη διεθνή διακίνηση πετρελαίου και η άρση του ναυτικού αποκλεισμού που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ για τον περιορισμό των ιρανικών εξαγωγών, αποτελούν τα κεντρικά σημεία του προτεινόμενου μνημόνιου συμφωνίας, σύμφωνα με πηγές που συμμετέχουν στις συνομιλίες. Οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν —το οποίο αποτέλεσε τον βασικό λόγο που επικαλέστηκε ο Τραμπ για την έναρξη του πολέμου— θα πραγματοποιηθούν σε μεταγενέστερο στάδιο.
«Το Ιράν θα ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ, αυτό είναι προϋπόθεση. Θα μπορούσαν να ανοίξουν χωρίς τέλη. Καθώς αυτό συμβαίνει, εμείς θα άρουμε τον αποκλεισμό μας. Αυτά θα γίνουν ταυτόχρονα» δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος, σημειώνοντας ότι «το επόμενο βήμα, στη φάση που ακολουθεί, θα είναι η αποναρκοθέτηση των Στενών». Πρόσθεσε δε ότι χώρες της Ομάδας των G7 ενδέχεται να έχουν ρόλο στη διαδικασία.
Σύμφωνα με προσχέδια όρων που περιγράφονται από πηγές, οι ΗΠΑ θα ξεκινήσουν τη σταδιακή αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών δεσμευμένων κεφαλαίων και τη σταδιακή άρση των κυρώσεων στις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, με αντάλλαγμα την αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας στο στρατηγικό πέρασμα. Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Fars η απελευθέρωση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων αποτελεί βασικό μέρος της συμφωνίας, ενώ το Ιράν θα μπορούσε να επιβάλει τέλη για υπηρεσίες στα Στενά του Ορμούζ. Αναφέρεται επίσης ότι οι ξένες στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή θα πρέπει να τερματιστούν, χωρίς να δίνονται περαιτέρω λεπτομέρειες.
Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα συζητηθεί σε περίοδο διαπραγματεύσεων 60 ημερών. Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η συμφωνία θα οδηγούσε τελικά στην αποδόμηση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, με την καταστροφή και απομάκρυνση των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Ωστόσο, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αραγτσί δήλωσε ότι το Ιράν δεν έχει αποδεχθεί την πλήρη διάλυση του προγράμματος και επιθυμεί να διατηρήσει το ουράνιο σε αραιωμένη μορφή.
Οι προτάσεις περιλαμβάνουν επίσης πιθανές πολεμικές αποζημιώσεις προς την Τεχεράνη και την εγκατάλειψη των μακροχρόνιων αμερικανικών απαιτήσεων για περιορισμούς στο πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, κάτι που αμφισβητεί η αμερικανική πλευρά.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η συμφωνία θα μπορούσε να επηρεάσει και τις περιφερειακές ισορροπίες, συμπεριλαμβανομένων εξελίξεων στον Λίβανο. Το Ισραήλ ωστόσο δια του πρωθυπουργού Νετανιάχου δήλωσε ότι η χώρα του δεν θα αποτελέσει μέρος της συμφωνίας. Το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας δήλωσε ότι δεν πρόκειται να αποσυρθεί, ενώ ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος τόνισε ότι η χώρα θα διατηρήσει την ελευθερία δράσης της απέναντι σε απειλές.
Το Ιράν δεν επιβεβαιώνει υπογραφή συμφωνίας την Κυριακή
Η Τεχεράνη δεν φαίνεται να επιβεβαιώνει την προοπτική υπογραφής της συμφωνίας την Κυριακή, σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης τα οποία ωστόσο αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να απαιτηθεί περισσότερος χρόνος για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών, το υπό συζήτηση μνημόνιο επικεντρώνεται αποκλειστικά στον τερματισμό του πολέμου και δεν περιλαμβάνει προς το παρόν το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Νωρίτερα, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, ο οποίος έχει παίξει ρόλο μεσολαβητή στις συνομιλίες Ιράν – ΗΠΑ, δήλωσε ότι μια συμφωνία ενδέχεται να οριστικοποιηθεί εντός των επόμενων 24 ωρών, ενώ προετοιμάζεται ήδη η ηλεκτρονική υπογραφή της και η διεξαγωγή τεχνικών συνομιλιών την επόμενη εβδομάδα.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε σήμερα με ανάρτησή του στο Truth Social πως η υπογραφή μιας συμφωνίας με το Ιράν «έχει προγραμματιστεί» για αύριο Κυριακή, με τον Αμερικανό πρόεδρο να λέει πως τα Στενά του Ορμούζ θα είναι «ανοιχτά για όλους» αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, η Τεχεράνη αρνήθηκε ότι η υπογραφή μιας συμφωνίας θα γίνει τόσο σύντομα.
Νωρίτερα σήμερα ο Σεχμπάζ Σαρίφ, πρωθυπουργός του Πακιστάν, χώρα που έχει ρόλο μεσολαβητή στον πόλεμο, δήλωσε πως οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε ένα πλαίσιο για μια ειρηνευτική συμφωνία και ότι το Ισλαμαμπάντ προετοιμάζεται για μια ηλεκτρονική υπογραφή για την Κυριακή. Θα ακολουθήσουν συνομιλίες σε τεχνικό επίπεδο την επόμενη εβδομάδα, τόνισε ο Πακιστανός πρωθυπουργός.
Εντούτοις, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ τόνισε πως «θα πρέπει να περιμένουμε και να δούμε την ακριβή ημερομηνία υπογραφής του μνημονίου συνεννόησης, ωστόσο η υπογραφή δεν θα γίνει αύριο».
