Σε μια σπάνια στιγμή «εξέγερσης», Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές εμφανίστηκαν οργισμένοι με το πρωτόκολλο που υπέγραψε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ με το Ιράν, το οποίο θεωρούν ότι είναι επωφελές για την Τεχεράνη και απέχει πολύ από τη «συντριπτική νίκη» που τους είχε υποσχεθεί ο Λευκός Οίκος.
Με τη συμφωνία μπαίνει τέλος στον πόλεμο που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν, ανοίγουν και πάλι τα Στενά του Ορμούζ και θα σταθεροποιηθούν οι τιμές των καυσίμων, που είχαν εκτοξευτεί τους τελευταίους μήνες.
Όμως, οι όροι που περιγράφονται σε αυτό το μνημόνιο συνεννόησης ανησυχούν ορισμένους Ρεπουμπλικάνους, οι οποίοι είχαν θεωρήσει «υπερβολικά χαλαρή» την πυρηνική συμφωνία στην οποία είχε καταλήξει η κυβέρνηση του Μπαράκ Ομπάμα με το Ιράν το 2015 και από την οποία αποχώρησε στη συνέχεια ο Τραμπ, θεωρώντας την ανεπαρκή.
Αυτή τη φορά, η προοπτική της χαλάρωσης των κυρώσεων σε βάρος της Τεχεράνης και η δημιουργία ενός ταμείου ανοικοδόμησης, ύψους εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, προκαλεί ανησυχίες, δεδομένου ότι οι Αμερικανοί δεν έχουν λάβει και καμία ρητή δέσμευση σε ό,τι αφορά τον εμπλουτισμό ουρανίου ή τη στήριξη του Ιράν στους ένοπλους συμμάχους του στην ευρύτερη περιοχή (Χούθι, Χεζμπολάχ…).
Και, μολονότι η ναυσιπλοΐα θα ξαναρχίσει, χωρίς διόδια, στα Στενά του Ορμούζ, το Ιράν θα μπορούσε να εφαρμόσει «δικαιώματα εκμετάλλευσης» για τις υπηρεσίες που θα παρέχει στα πλοία μετά την πάροδο 60 ημερών.
«Το χειρότερο φιάσκο»
Ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι χαρακτήρισε τη συμφωνία «το χειρότερο φιάσκο της εξωτερικής πολιτικής εδώ και δεκαετίες».
«Πριν από τον πόλεμο, τα Στενά ήταν ανοιχτά, το Ιράν είχε συντριβεί από τις κυρώσεις και οι 13 στρατιώτες μας ήταν ακόμη εν ζωή. Σήμερα, 13 Αμερικανοί είναι νεκροί, οι οικογένειες ξόδεψαν δισεκατομμύρια στις αντλίες, οι κυρώσεις θα αρθούν και οι βομβαρδισμοί σταμάτησαν», έγραψε στην πλατφόρμα Χ ο γερουσιαστής από τη Λουιζιάνα, αναφερόμενος στους 13 Αμερικανούς στρατιώτες που σκοτώθηκαν σε αυτόν τον πόλεμο.
Ο Τραμπ απέκρουσε τις επικρίσεις, παρουσιάζοντας το μνημόνιο αυτό ως το μοναδικό μέσο για να ξανανοίξει το Ορμούζ, απ’ όπου περνούσε το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου πριν από τον πόλεμο. «Αυτοί οι ηλίθιοι, που νομίζουν ότι δεν ήμουν αρκετά σκληρός με το Ιράν, ενώ το Χρηματιστήριο έφτασε σε ιστορικό ρεκόρ και η τιμή του πετρελαίου πέφτει, είναι ζηλιάρηδες, είναι ανέντιμοι, είναι βλάκες», έγραψε στην πλατφόρμα του, την Truth Social, σήμερα.
«Λάθος»
Ο επίσης Ρεπουμπλικάνος Τεντ Κρουζ κάλεσε τον Τραμπ «να μην δώσει βουνά μετρητών» στους Ιρανούς που θα τους επιτρέψουν να ανοικοδομήσουν τη χώρα και «να ξαναγίνουν απειλή για τις ΗΠΑ», αναφερόμενος στο σχέδιο δημιουργίας ενός ταμείου ύψους 300 δισεκ. δολαρίων για την «οικονομική ανάπτυξη» του Ιράν.
«Δεν θέλω να δω να ισχυροποιούνται οι ισλαμιστές που θέλουν να μας σκοτώσουν. Αν αυτή η συμφωνία τους δώσει 300 δισεκ. δολάρια, είναι λάθος», είπε στο podcast του.
Όσο για τον Τζον Κόρνιν, γερουσιαστή από το Τέξας, φοβάται ότι η συμφωνία δεν θα είναι παρά μόνο ένα «ιντερμέδιο» που θα επιτρέψει στο Ιράν να ανασυγκροτήσει το οπλοστάσιό του και να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου.
Ο επικεφαλής της πλειοψηφίας των Ρεπουμπλικάνων στη Γερουσία Τζον Θουν εμφανίστηκε πιο συγκρατημένος, ωστόσο είπε ότι χρειάζεται απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα, κυρίως αν η συμφωνία αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα τους Ιράν, τους βαλλιστικούς πυραύλους του και τη στήριξή του στους περιφερειακούς συμμάχους του.
Άλλοι σύμμαχοι του Τραμπ ζήτησαν από τους επικριτές του «υπομονή». Όσο για τους Δημοκρατικούς, που όλοι τους καταδίκασαν τη συμφωνία, λένε ότι ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος ξεκίνησε έναν δαπανηρό πόλεμο για να δεχτεί εντέλει ένα κείμενο που ενισχύει την Τεχεράνη.
ΑΠΕ ΜΠΕ
