Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ετοιμάζεται να ανακοινώσει μια πρόταση για καθολική απαγόρευση της πρόσβασης των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε ολόκληρη την ΕΕ, κατά την ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης στο Στρασβούργο στις 16 Σεπτεμβρίου.
Η συγκεκριμένη κίνηση αποτελεί την πιο σαφή πολιτική δέσμευση των Βρυξελλών έως σήμερα, με στόχο την επιβολή ηλικιακών ορίων σε επίπεδο Ένωσης. Παρά το γεγονός ότι το τελικό νομικό πλαίσιο παραμένει υπό διαμόρφωση, η πρωτοβουλία στοχεύει να υποχρεώσει τις πλατφόρμες να εμποδίζουν την κατοχή λογαριασμών από ανηλίκους κάτω από ένα συγκεκριμένο ηλικιακό όριο.
Προτεραιότητα στη δεύτερη θητεία
Η προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο έχει αναδειχθεί σε βασική προτεραιότητα για την πρόεδρο της Κομισιόν κατά τη δεύτερη θητεία της. Μια ειδική συμβουλευτική ομάδα που έχει συστήσει η φον ντερ Λάιεν αναμένεται να παραδώσει την τελική της έκθεση στις 13 Ιουλίου, η οποία θα καθορίσει και το εύρος των νομοθετικών παρεμβάσεων.
Η πίεση από τα κράτη-μέλη
Η κίνηση αυτή έρχεται ως απάντηση στις έντονες πιέσεις των εθνικών κυβερνήσεων, οι οποίες έχουν ήδη αρχίσει να προωθούν τα δικά τους περιοριστικά μέτρα. Χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία, η Γερμανία, η Δανία και η Ελλάδα κινούνται ήδη προς την υιοθέτηση εθνικών κανονισμών, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για μια ενιαία ευρωπαϊκή προσέγγιση.
Διεθνή πρότυπα και τεχνικές προκλήσεις
Η Αυστραλία εφαρμόζει ήδη από τον Δεκέμβριο του 2025 τον νόμο Online Safety Amendment (Social Media Minimum Age) Act.
Πλαίσιο: Απαγορεύεται η δημιουργία ή διατήρηση λογαριασμών σε πλατφόρμες όπως το Instagram, το TikTok, το YouTube, το X και το Facebook για άτομα κάτω των 16 ετών.
Ευθύνη: Το βάρος της συμμόρφωσης πέφτει αποκλειστικά στις εταιρείες, οι οποίες αντιμετωπίζουν πρόστιμα έως και 50 εκατομμύρια δολάρια αν δεν εφαρμόσουν αποτελεσματικά μέτρα επαλήθευσης (όπως σάρωση προσώπου ή έλεγχο ταυτότητας).
Εξαιρέσεις: Πλατφόρμες εκπαιδευτικού ή εξειδικευμένου περιεχομένου, όπως το Google Classroom ή το YouTube Kids, εξαιρούνται από την απαγόρευση.
Ηνωμένο Βασίλειο: Πιο αυστηροί κανόνες το 2027
Με βάση το Children’s Wellbeing and Schools Act 2026, η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσφατα την απαγόρευση χρήσης social media για κάτω των 16 ετών, με στόχο την άνοιξη του 2027.
Πέραν της απαγόρευσης: Το Ηνωμένο Βασίλειο προχωρά ένα βήμα παραπέρα, μπλοκάροντας αυτόματα λειτουργίες όπως το livestreaming και την επικοινωνία με αγνώστους σε όλα τα online δίκτυα και παιχνίδια για τους ανηλίκους, ακόμη και για εκείνους που είναι άνω των 16 αλλά κάτω των 18.
Ευρωπαϊκή εικόνα: Μονομερείς πρωτοβουλίες
Πολλά κράτη-μέλη έχουν ήδη θεσπίσει ή προωθούν εθνική νομοθεσία, δημιουργώντας ένα ψηφιδωτό κανόνων:
Ελλάδα: Έχει ήδη ανακοινωθεί απαγόρευση για ανηλίκους κάτω των 15 ετών, η οποία προγραμματίζεται να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027. Στα σχέδια της κυβέρνησης είναι η χρήση ψηφιακών εργαλείων τύπου «Kids Wallet» για την επαλήθευση της ηλικίας.
Γαλλία: Η νομοθεσία που ψηφίστηκε στις αρχές του 2026 επιβάλλει στις πλατφόρμες να μπλοκάρουν χρήστες κάτω των 15 ετών και να διαγράφουν υφιστάμενους λογαριασμούς, με εφαρμογή από το φθινόπωρο του 2026.
Δανία: Έχει συμφωνήσει σε απαγόρευση για κάτω των 15 ετών, επιτρέποντας ωστόσο τη γονική συναίνεση για παιδιά 13 και 14 ετών. Η επαλήθευση σχεδιάζεται να βασιστεί στο εθνικό σύστημα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης.
Γερμανία & Αυστρία: Συζητούν ενεργά για όριο ηλικίας στα 14 έτη, με τη Γερμανία να αντιμετωπίζει νομικά εμπόδια που σχετίζονται με το συνταγματικό δικαίωμα των γονέων να αποφασίζουν για την ανατροφή των παιδιών τους.
