Ενημέρωση για το θέμα «Μη Διάδοση» πραγματοποίησε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, εξετάζοντας την εφαρμογή της Απόφασης 2231 του 2015, με την οποία εγκρίθηκε το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA) για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Τη συνεδρίαση ζήτησαν το Μπαχρέιν και τα πέντε ευρωπαϊκά μέλη του Συμβουλίου (E5): Δανία, Γαλλία, Ελλάδα, Λετονία και Ηνωμένο Βασίλειο.
Η Ρωσία και η Κίνα υποστηρίζουν ότι η Απόφαση 2231 έχει λήξει από τον Οκτώβριο του 2025 και δεν ισχύει πλέον, ενώ τα περισσότερα μέλη του Συμβουλίου διαφωνούν, τονίζοντας ότι οι κυρώσεις κατά του Ιράν εξακολουθούν να ισχύουν.
Τα ίδια μέλη εξέφρασαν έντονη ανησυχία, καθώς ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) έχει χάσει τη δυνατότητα πλήρους εποπτείας του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η απώλεια πρόσβασης του ΔΟΑΕ εγείρει σοβαρούς κινδύνους διάδοσης πυρηνικών όπλων, ενώ οι βαθιές διαιρέσεις στο Συμβούλιο υπονομεύουν οποιαδήποτε ενιαία αντίδραση.
Η πλειοψηφία των κρατών-μελών τόνισε ότι η διπλωματική οδός παραμένει ανοιχτή μέσω του μνημονίου συνεννόησης ΗΠΑ-Ιράν. Ωστόσο, το Ιράν πρέπει να αποκαταστήσει άμεσα τις επιθεωρήσεις, να περιορίσει την κλιμάκωση και να συμμορφωθεί πλήρως με τις υποχρεώσεις του, διαφορετικά οι πιέσεις και η αστάθεια στην περιοχή θα αυξηθούν.
Η Ελλάδα επανέλαβε την αταλάντευτη δέσμευσή της στην παγκόσμια αρχιτεκτονική μη διάδοσης, υπογραμμίζοντας ότι το Ιράν οφείλει να δεσμευτεί σαφώς και άνευ όρων σε αποκλειστικά ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας.
Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας, πρέσβης κ. Μπαλτά, τόνισε ότι μόνο μια συνολική λύση μέσα από διαπραγματεύσεις μπορεί να οδηγήσει σε αξιόπιστη, επαληθεύσιμη και διαρκή ειρήνη, η οποία θα αντιμετωπίζει τις ανησυχίες για διάδοση πυρηνικών όπλων, θα αποτρέψει νέα κλιμάκωση και θα ενισχύσει την περιφερειακή σταθερότητα.
Παράλληλα, η Αθήνα εξέφρασε πλήρη αλληλεγγύη προς το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και άλλες χώρες της περιοχής που δέχονται επιθέσεις και ζήτησε την πλήρη και άνευ όρων επαναφορά της προηγούμενης κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ.
Η Αναπληρώτρια Μόνιμη Αντιπρόσωπος των ΗΠΑ, πρέσβης Τάμι Μπρους, δήλωσε ότι «οι ηγέτες του Ιράν έχουν μια ιστορική ευκαιρία να μεταμορφώσουν τη χώρα τους». Παρότι «η πόρτα της διπλωματίας παραμένει ανοιχτή», οι ΗΠΑ θα καθιστούν το Ιράν υπόλογο για παραβιάσεις της διεθνούς ειρήνης. «Εάν ανοίξετε πυρ κατά μη στρατιωτικών στόχων ή πλοίων, θα απαντήσουμε», προειδοποίησε.
«Η αιτία αυτής της κρίσης είναι η συμπεριφορά του Ιράν», το οποίο παραβιάζει συστηματικά τις δεσμεύσεις του στο πλαίσιο της JCPOA, ανέφερε ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Γαλλίας, Ζερόμ Μποναφόν. Χαρακτήρισε το μνημόνιο ΗΠΑ-Ιράν «πρώτο θετικό βήμα» που προβλέπει παύση εχθροπραξιών, επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και διαπραγματεύσεις εντός 60 ημερών για συμφωνία μη διάδοσης πυρηνικών όπλων – ουσιώδη προϋπόθεση για την άρση κυρώσεων.
Η Αναπληρώτρια Γενική Γραμματέας του ΟΗΕ, Ρόζμαρι Ντι Κάρλο, παρουσίασε την πρόσφατη έκθεση του Γενικού Γραμματέα για την Απόφαση 2231. Σύμφωνα με αυτήν, ο ΔΟΑΕ δεν έχει πραγματοποιήσει καμία επιτόπια επαλήθευση στο Ιράν μετά τις επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου 2026, με αποτέλεσμα να έχει χάσει τη «συνέχεια της γνώσης» για τις πυρηνικές εγκαταστάσεις, τα αποθέματα φυγοκεντρητών, βαρέος ύδατος και ουρανίου.
Ο Γερμανός Μόνιμος Αντιπρόσωπος Ρίκλεφ Μποϊτίν δήλωσε ότι απαιτείται επαληθεύσιμη συμφωνία για να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες, ενώ το Βερολίνο είναι έτοιμο να στηρίξει την άρση κυρώσεων μόνο μετά από συγκεκριμένα και επαληθεύσιμα βήματα συμμόρφωσης από την Τεχεράνη.
Από την πλευρά του, ο Ιρανός πρέσβης Αμίρ Ιραβανί απέρριψε τη συνεδρίαση ως νομικά αβάσιμη, υποστηρίζοντας ότι η Απόφαση 2231 έληξε τον Οκτώβριο 2025. Εξήρε Ρωσία και Κίνα, κατηγόρησε Ευρωπαίους και ΗΠΑ για παραβιάσεις και επέμεινε ότι το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει ειρηνικό. Καταδίκασε τις νέες αμερικανικές επιθέσεις του Ιουλίου και ξεκαθάρισε ότι το Ιράν θα τηρήσει το Μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ μόνο εφόσον το κάνει και η Ουάσιγκτον.
