Αντιμέτωπος με ένα κύμα αμφισβήτησης που διογκώνεται εδώ και έξι εβδομάδες, ο Αλβανός πρωθυπουργός παίζει με τη φωτιά των προκλήσεων.
- Από τη Μαρία Δεναξά
Υποδέχτηκε προσωπικά τον ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο Αμερικανό ράπερ Κάνιε Γουέστ, στον οποίο έχει απαγορευτεί να δώσει συναυλίες στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες εξαιτίας των αντισημιτικών και ισλαμοφοβικών του δηλώσεων, καθώς και του δεδηλωμένου θαυμασμού του για τον Αδόλφο Χίτλερ.
Μάλιστα λίγες ημέρες πριν από τη συναυλία του Γουέστ έγινε γνωστό ότι η αλβανική κυβέρνηση είχε διαθέσει 4,2 εκατομμύρια ευρώ για τη διεξαγωγή της εκδήλωσης, η οποία αρχικά παρουσιαζόταν ως «ιδιωτική συναυλία» και υποτίθεται ότι δεν θα κόστιζε τίποτα στους Αλβανούς φορολογουμένους.
Η επιχορήγηση αυτή προκάλεσε την αγανάκτηση των Αλβανών καλλιτεχνών, οι οποίοι διαδήλωσαν την προηγούμενη Πέμπτη μπροστά από το αρμόδιο υπουργείο, υπενθυμίζοντας ότι τα κονδύλια για τον πολιτισμό αντιπροσωπεύουν μόλις το 0,1% του δημόσιου προϋπολογισμού. Ο υπουργός Μπλέντι Γκονξχά απέρριψε τις επικρίσεις, τις οποίες χαρακτήρισε «δονκιχωτικές».
Στάδιο προκάτ
Για την κυβέρνηση του Εντι Ράμα η συναυλία του Κάνιε Γουέστ είχε σκοπό να τονώσει τον τουρισμό, τοποθετώντας την Αλβανία στον παγκόσμιο χάρτη των μεγάλων καλλιτεχνικών διοργανώσεων. Στην πραγματικότητα ελάχιστα εισιτήρια πουλήθηκαν και για να γεμίσουν οι 60.000 θέσεις του προσωρινού σταδίου Eagle Stadium, που κατασκευάστηκε ειδικά για την περίσταση δίπλα στον αυτοκινητόδρομο προς το Δυρράχιο και το αεροδρόμιο των Τιράνων, η κυβέρνηση μετέφερε με ειδικά λεωφορεία μαθητές λυκείου και δημόσιους υπαλλήλους.
Μέλη του αριστερού κινήματος Bashkë κατάφεραν, επίσης, να μπουν στο στάδιο και να σηκώσουν πανό που έγραφε: «Ράμα, παραιτήσου!» Την ίδια στιγμή 10.000 έως 15.000 άνθρωποι πραγματοποιούσαν πορεία στη λεωφόρο των Μαρτύρων του έθνους, στο κέντρο των Τιράνων, για 42η συνεχή βραδιά. Η συναυλία δεν κατάφερε να δημιουργήσει έναν αντιπερισπασμό ικανό να αποσπάσει την προσοχή από το κύμα οργής που συγκλονίζει την Αλβανία. Από τις 31 Μαΐου καθημερινές διαδηλώσεις καταγγέλλουν την παραχώρηση του νησιού Σαζάν και της γειτονικής χερσονήσου Ζβέρνετς στον κερδοσκοπικό επενδυτικό οργανισμό της οικογένειας Τραμπ, που διευθύνεται από την Ιβάνκα Τραμπ και τον σύζυγό της Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι θέλουν να κατασκευάσουν εκεί ένα πολυτελές θέρετρο, θέτοντας σε κίνδυνο προστατευόμενες φυσικές περιοχές, ιδιαίτερα τη λιμνοθάλασσα της Νάρτας, καταφύγιο των φλαμίνγκο.
«Δεν πωλείται»
Εκτοτε οι διαδηλωτές της «επανάστασης των φλαμίνγκο» καταγγέλλουν την πρόθεση να ξεπουληθεί η χώρα στα συμφέροντα μερικών ολιγαρχών, δηλώνοντας ότι «η Αλβανία δεν πωλείται». Οι διαδηλωτές, συχνά νέοι άνθρωποι, ζητούν την παραίτηση του Εντι Ράμα, αρχηγού του Σοσιαλιστικού Κόμματος, που βρίσκεται στην εξουσία από το 2013. Ωστόσο, δεν έχουν περισσότερη εμπιστοσύνη στην κύρια δύναμη της αντιπολίτευσης, τους συντηρητικούς του Δημοκρατικού Κόμματος του Σαλί Μπερίσα.
Οι διαδηλωτές απαιτούν «μια νέα Αλβανία», καταγγέλλοντας τα ολιγαρχικά δίκτυα που κυριαρχούν στη χώρα από την πτώση του κομμουνισμού. «Κάθε κόμμα κατέχει τα δικά του μέσα ενημέρωσης και έχει δημιουργήσει τα δίκτυά του στους επιχειρηματικούς κύκλους, ακόμα και μέσα στις εγκληματικές οργανώσεις. Αυτό το δίπολο είναι που απορρίπτουν οι διαδηλωτές» εξηγεί ο δοκιμιογράφος Φάτος Λουμπόνια, πρώην πολιτικός κρατούμενος της δικτατορίας και σημαντική μορφή της αντιπολίτευσης.
Χειραγώγηση
Από την έναρξη των διαδηλώσεων ο Εντι Ράμα έχει απαντήσει μόνο με περιφρόνηση, προσπαθώντας να δυσφημήσει τους αντιπάλους του, κατηγορώντας τους ότι «χειραγωγούνται από δυνάμεις εχθρικές προς την Αλβανία και το Ισραήλ», ακόμα και από το Ιράν. Αυτές οι κατηγορίες αντηχούν ειρωνικά, όταν ο πρωθυπουργός φέρνει με μεγάλο κόστος έναν τραγουδιστή γνωστό για τον αντισημιτισμό του, όπως ο Κάνιε Γουέστ, αλλά εξηγούνται από τις στενές σχέσεις που διατηρεί με την κυβέρνηση Νετανιάχου.
«Ο Εντι Ράμα βασίζεται στην υποστήριξη των διεθνών συμμάχων του για να επιβιώσει, των Ευρωπαίων και των Αμερικανών. Αυτή είναι η τελευταία του ασφάλεια ζωής» συνεχίζει ο Φάτος Λουμπόνια. Πράγματι, η αυταρχική και διεφθαρμένη πορεία του αλβανικού καθεστώτος είναι γνωστή στις Βρυξέλλες, αλλά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παραμείνει πάντα πολύ μετριοπαθής στις επικρίσεις της. Ο Εντι Ράμα, ο οποίος έχει ευθυγραμμίσει την εξωτερική του πολιτική με εκείνη της Ευρωπαϊκής Ενωσης, εμφανίζεται ως μια αποδεκτή προσωρινή λύση και ως εγγυητής της περιφερειακής σταθερότητας.
Οι υποψίες της αντιπολίτευσης για υπόγειες χρηματοδοτήσεις
Ο Αλβανός πρωθυπουργός, ο οποίος δεν εγκατέλειψε ποτέ τις φιλοδοξίες του ως καλλιτέχνης, υποστηρίζει επίσης ότι δημιουργεί το «νέο πρόσωπο» της Αλβανίας και επένδυσε πολλά στην έκδοση, πριν από περίπου δεκαπέντε ημέρες, ενός πολυτελούς βιβλίου αρχιτεκτονικής, με τίτλο «The Albanian Files», το οποίο παρουσιάζει τα μεγάλα πολεοδομικά έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη ή σχεδιάζονται. Ωστόσο, η αντιπολίτευση προσέφυγε αμέσως στη SPAK, την Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς, καθώς αυτά τα έργα θέτουν το ζήτημα της ιδιαίτερα αμφίβολης χρηματοδότησής τους.
«Επιστρατεύτηκαν τα μεγαλύτερα διεθνή αρχιτεκτονικά γραφεία για να νομιμοποιήσουν οικονομικά κυκλώματα αντίθετα προς το δημόσιο συμφέρον» εξηγεί ο Φάτος Λουμπόνια. Η κινητοποίηση στην Αλβανία συνεχίζει να μεγαλώνει και ενισχύεται από τη διασπορά που επιστρέφει στη χώρα για τις καλοκαιρινές διακοπές. Ο Φλόριαν Χατσκάι, εκπρόσωπος της ομάδας «Η διασπορά για μια ελεύθερη Αλβανία», ο οποίος έγινε γνωστός από τις δημόσιες αντιπαραθέσεις του μέσω βίντεο με τον πρωθυπουργό Ράμα, ήταν μία από τις μορφές της συγκέντρωσης του περασμένου Σαββάτου. Ο ίδιος εξήγησε στο πλήθος ότι μόλις είχε φτάσει από την Ελβετία με την οικογένειά του και παρότρυνε τους συγκεντρωμένους να μη φοβούνται. «Εσείς είστε οι ήρωές μας, μην αφήσετε κανέναν να σας εκφοβίσει. Η εποχή του φόβου τελείωσε» βροντοφώναξε.
