Ενημερώθηκε – Την απόφαση να μην ξανανοίξουν τον φάκελο της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση έλαβαν οι πολίτες της Ισλανδίας, απορρίπτοντας τη σχετική κυβερνητική πρόταση σε μια αναμέτρηση που εξελίχθηκε σε ντέρμπι για ισχυρά νεύρα.
Σύμφωνα με τα τελικά αποτελέσματα του δημοψηφίσματος που διεξήχθη χθες, Σάββατο και τα οποία μετέδωσε η δημόσια τηλεόραση RUV, στο ερώτημα αν «Πρέπει η Ισλανδία να επαναλάβει τις διαπραγματεύσεις ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση;», το 52,8% των Ισλανδών απάντησε «όχι» και το 47,2% «ναι». Το ποσοστό συμμετοχής στο δημοψήφισμα ανήλθε σε 82,5%, το υψηλότερο από τις βουλευτικές εκλογές του 2009, που διεξήχθησαν εν μέσω οικονομικής κρίσης.
Η πρωθυπουργός της χώρας Κριστρούν Φροσταντότιρ δήλωσε ότι η απόρριψη της επανέναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση από τους συμπολίτες της «δεν είναι μια οπισθοδρόμηση» αλλά «μια νίκη για τη δημοκρατία». «Θέλω να είμαι απολύτως σαφής: αυτή η κυβέρνηση δεν θα επαναλάβει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις στη διάρκεια αυτής της κοινοβουλευτικής περιόδου», η οποία διαρκεί έως το 2028, τόνισε σε συνέντευξη Τύπου η ηγέτις των Σοσιαλδημοκρατών, υπέρμαχος και η ίδια του «ναι» στο δημοψήφισμα.
Απογοήτευση στην ΕΕ, ικανοποίηση στους ευρωσκεπτικιστές
Αν και επίσημα αποφεύχθηκαν τα σχόλια για το αποτέλεσμα, αναλυτές σε ευρωπαϊκά ΜΜΕ, επικαλούμενοι αξιωματούχους της ΕΕ επισημαίνουν την απογοήτευση που προκάλεσε το αρνητικό αποτέλεσμα. Αντίθετα με ικανοποίηση το δέχτηκαν οι ευρωσκεπτικιστές. Το αποτέλεσμα απειλεί πάντως να επιβραδύνει τη δυναμική της διεύρυνσης. Αξιωματούχοι και διπλωμάτες στις Βρυξέλλες έβλεπαν στην Ισλανδία έναν υποψήφιο, με υψηλό βαθμό ενσωμάτωσης με την Ένωση, ο οποίος θα μπορούσε να διαψεύσει τους σκεπτικιστές της διεύρυνσης.
Σε μηνύματα που αντάλλαξαν ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η πρωθυπουργός της Ισλανδίας Κριστρούν Φροστραντότιρ, εξέφρασαν την επιθυμία τους να συνεχίσουν να ενισχύουν τις σχέσεις μεταξύ των δυο πλευρών. Σύμφωνα με εκπρόσωπο του Αντόνιο Κόστα, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τόνισε ότι «η ΕΕ σέβεται πλήρως τη δημοκρατική επιλογή του ισλανδικού λαού στο σημερινό δημοψήφισμα», προσθέτοντας ότι «η Ισλανδία παραμένει ένας από τους στενότερους και πιο έμπιστους εταίρους της ΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ)».
Συγκρατημένη η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λαμβάνει υπό σημείωση το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στην Ισλανδία. Η Επιτροπή σέβεται την επιλογή του ισλανδικού λαού. Η Ισλανδία παραμένει στενός εταίρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης» ανέφερε εκπρόσωπος της Επιτροπής.
Η αλιεία και η κυριαρχία στο επίκεντρο
Η διαμάχη γύρω από το δημοψήφισμα διχάσε την τοπική κοινωνία, με το ζήτημα της αλιευτικής πολιτικής να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην επικράτηση του «Όχι». Η προοπτική ένταξης στην ΕΕ συνεπαγόταν την υιοθέτηση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, εξέλιξη που θα επέτρεπε σε αλιευτικά σκάφη από χώρες όπως η Ισπανία και η Ολλανδία να δραστηριοποιούνται στα ισλανδικά ύδατα — μια κόκκινη γραμμή για την τοπική οικονομία.
Υπενθυμίζεται ότι η Ισλανδία παραμένει ήδη ενσωματωμένη στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω της Ενιαίας Αγοράς και της ζώνης Σένγκεν. Η πρώτη αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ είχε υποβληθεί το 2009, στον απόηχο της σοβαρής χρηματοπιστωτικής κρίσης που είχε πλήξει τη χώρα, ωστόσο η διαδικασία πάγωσε οριστικά το 2013 από την τότε ευρωσκεπτικιστική κυβέρνηση. Με το σημερινό αποτέλεσμα, οι πολίτες επιβεβαίωσαν την επιλογή τους να διατηρήσουν το ειδικό καθεστώς σχέσεων με τις Βρυξέλλες, χωρίς την πλήρη ενσωμάτωση.
