Στην πολιτική πρακτική της… πολυμερούς υποτέλειας επιμένει να δαπανά όποιο διπλωματικό κεφάλαιο της έχει απομείνει η Ευρωπαϊκή Ενωση, καθώς ,αντί να χαράξει τη δική της στρατηγική μέσα σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον, επιβάλλοντας τη δική της ατζέντα επιδιώξεων, προτιμά να εξαντλείται σε επιχειρήσεις κατευνασμού, είτε των πρώην δεδομένων συμμάχων της, όπως οι ΗΠΑ, είτε των νέων ισχυρών ανταγωνιστών της, όπως η Κίνα.
- Από τον Γιώργο Τραπεζιώτη
Η Ουάσινγκτον απειλεί με δασμούς, το Πεκίνο πλημμυρίζει την αγορά με φθηνότερα πλην όμως απολύτως ανταγωνιστικά προϊόντα και οι Βρυξέλλες απαντούν και στους δύο με διαβεβαιώσεις καλών προθέσεων.
Μία στάση που δεν τις βγάζει όμως από τη θέση του κομπάρσου στην οποία οι ίδιες φρόντισαν να αυτοτοποθετηθούν, αντίθετα κινδυνεύουν πλέον να συνθλιβούν από την ασφυκτική μέγγενη Ουάσινγκτον – Πεκίνου. Χθες λοιπόν, αντί να βάλει στη θέση του τον Ντόναλντ Τραμπ για τις απειλές του κατά της πρότασης ο Καναδάς να γίνει η πρώτη χώρα συνδεδεμένο μέλος της Ε.Ε., η Κομισιόν προτίμησε να τον καθησυχάσει.
Κι αυτό ενώ η ίδια η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν νωρίτερα είχε ήδη ενσωματώσει την ίδια διαβεβαίωση στην εξαγγελία της, μιλώντας για εταιρική σχέση όχι εναντίον κάποιου αλλά υπέρ μιας κάποιας «κοινής ισχύος». Πολιτικός πανικός υπό πίεση ή μήπως προληπτική υποταγή; Την ίδια ώρα, σύμφωνα με τους «Financial Times» οι Βρυξέλλες ζητούσαν από το Πεκίνο να περιορίσει εθελοντικά τις εξαγωγές υβριδικών αυτοκινήτων, θέτοντας μάλιστα ένα πλαφόν που αντιστοιχεί γύρω στο 15% της αγοράς, απειλώντας πως, αν η Κίνα δεν το πράξει μόνη της, θα το πράξει η Ε.Ε.
Μια παράκληση ενδεδυμένη ως «απειλή» που έρχεται όμως εκ των υστέρων, πολύ αργά, και για μια «τρύπα» που ήδη άνοιξε πρώτη η Ευρώπη στις σχέσεις της με την Κίνα. Αλλωστε οι δασμοί του 2024 αφορούσαν μόνο τα καθαρά ηλεκτρικά οχήματα, τα υβριδικά έμειναν στο βασικό πλαφόν του 10%, και οι εισαγωγές τους εκτινάχθηκαν από μερικές χιλιάδες οχήματα σε δεκάδες χιλιάδες μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια.
Το νέο επεισόδιο του διαρκούς ευρω-δράματος παίχτηκε στο φόντο της ομιλίας της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την «Κατάσταση της Ενωσης», όπου παρουσία του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ πρότεινε την ανακήρυξη της Οτάβας ως πρώτου «συνδεδεμένου μέλους» της Ε.Ε., προβαίνοντας σε μια θεσμική αλχημεία παντελώς ανύπαρκτη βάσει των ευρωπαϊκών Συνθηκών.
Νέο επεισόδιο
Κι αυτό ενώ οι πιο παρατηρητικοί αναλυτές σημείωναν πως δεν αποκλείεται σε όλη αυτή την κατάσταση το ζητούμενο για τους Ευρωπαίους να είναι κυρίως η καναδική συνεισφορά στο δάνειο των 90 δισ. προς την Ουκρανία (και) των πολλών οικονομικών προβλημάτων, αλλά και στη συμμετοχή-ένταξη της Οτάβας στον πολεμικό παροξυσμό της παροχής αμυντικών προγραμμάτων προς το Κίεβο.
Η απάντηση Τραμπ ήταν σαφής, όσο όμως και αναμενόμενη. Οπως τόνισε, «αν το κάνουν, κι αν θεωρήσω πως πρόκειται για εχθρική ενέργεια, θα επιβάλω βαρύτατους τελωνειακούς δασμούς ή θα τερματίσω το εμπόριο με την Ευρώπη». Αφήνοντας όμως ανοιχτό ένα παράθυρο «ευκαιρίας», πρόσθεσε πως «εάν η πρόθεση είναι καλή, τότε δεν τίθεται θέμα». Η Ουάσινγκτον έδειξε ξανά πως κρατά το δικαίωμα να πιστοποιεί τις προθέσεις των Ευρωπαίων, και οι Βρυξέλλες, αντί να διατηρήσουν την αυτοτέλειά τους, έσπευσαν να προσφέρουν αυθημερόν πιστοποιητικά… νομιμοφροσύνης.
Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής για το εμπόριο, Ολοφ Γκιλ, δήλωσε χαρακτηριστικά πως η σύμπραξη δεν στρέφεται εναντίον κανενός, αν και Ευρωπαίος διπλωμάτης μιλώντας στο Reuters άφηνε αιχμές σημειώνοντας πως η Φον ντερ Λάιεν «υπόσχεται όσα δεν μπορεί να υλοποιήσει». Μοναδική εξαίρεση απόπειρας διατήρησης της ευρωπαϊκής αξιοπρέπειας ήταν η τοποθέτηση του Γάλλου υπουργού Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Μπενζαμέν Χαντάντ, που υπενθύμισε πως δεν εναπόκειται στις ΗΠΑ να επιλέγουν τη γεωπολιτική κατεύθυνση των Ευρωπαίων.
Mέσα σε αυτό το πλαίσιο, είναι μάλλον ειρωνικό το γεγονός πως η επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος δήλωνε πως η Ευρώπη είναι πιο ελκυστική από ποτέ καθώς η αλήθεια είναι διαφορετική. Η Ευρώπη δεν έλκει, απλώς άγεται και φέρεται. Και όσο η υποτέλεια αποτελεί επιλογή, τότε οι απειλές των ισχυρότερων παικτών θα μετατρέπονται συν τω χρόνω και σε ευρωπαϊκή νομοθεσία.
