Tι μπορεί να συμβεί αν μια μέρα οι γυναίκες αναλάβουν τη διακυβέρνηση της χώρας; Σίγουρα οι πλούσιοι θα χάσουν τα προνόμιά τους και οι ωραίοι άνδρες θα αναγκαστούν να ικανοποιούν ερωτικά και τις πιο άσχημες γυναίκες και τις γηραιότερες, γιατί πάνω από όλα είναι η ισότητα και η ισονομία.
- Από τη Μαρία Ανδρέου
Την ανατρεπτική κωμωδία του Αριστοφάνη σκηνοθετεί το καλοκαίρι του 2026 ο Θέμης Μουμουλίδης με τίτλο «Εκκλησιάζουσες – Γυναίκες στην εξουσία» και η Μαρίνα Ασλάνογλου δίνει ρεσιτάλ ερμηνείας ως Πραξαγόρα, τη γυναίκα που κατεβαίνει στην πολιτική και επιβάλλει στον δήμο τους πιο παράξενους νόμους, που έχουν όμως μέσα τους μια αίσθηση δικαιοσύνης.
Η παράσταση, που είναι μια συμπαραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου και της 5ης Εποχής, που συμπληρώνει 20 χρόνια δυναμικής παρουσίας στον χώρο του σύγχρονου πολιτισμού, έχει ήδη αγκαλιαστεί σε όλη την Ελλάδα για τις ερμηνείες της και τη φαντασία της. Ο Λευτέρης Γιοβανίδης, καλλιτεχνικός διευθυντής του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου, και ο Θέμης Μουμουλίδης, δημιουργός της 5ης Εποχής, ένωσαν τις δυνάμεις τους σε ένα τολμηρό και απαιτητικό καλλιτεχνικό εγχείρημα και το αποτέλεσμα γεμίζει χαρά τους θεατές φέτος το καλοκαίρι.
Η παράσταση έχει κάνει μια μεγάλη περιοδεία σε όλη την Ελλάδα, σε συνεργασία με φεστιβάλ και φορείς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ο κόσμος την έχει αποδεχτεί με μεγάλη αγάπη. Η αριστοφανική κωμωδία σε ελεύθερη απόδοση – διασκευή της Νεφέλης Μαϊστράλη και του Θέμη Μουμουλίδη έχει στοιχεία μιας μουσικής παράστασης που συνδυάζει στην αισθητική της την πολυχρωμία και τον ήχο του τσίρκου, αλλά και το τζαζ ηχόχρωμα και τη σκοτεινιά του καμπαρέ.
Η δουλειά που έχει γίνει -τη μουσική υπογράφει ο Θοδωρής Οικονόμου, την κινησιολογική επεξεργασία – χορογραφία η Πατρίσια Απέργη, τα κοστούμια η Βάνα Γιαννούλα, τους φωτισμούς ο Νίκος Σωτηρόπουλος- είναι πραγματικό κέντημα. Στο ρόλο του Βλέπυρου ο Χρήστος Χατζηπαναγιώτης, στον ρόλο της Πραξαγόρας η Μαρίνα Ασλάνογλου, στον ρόλο του Κομπέρ ο Κωνσταντίνος Ασπιώτης και μαζί τους οι Ιντρα Κέιν, Φοίβος Ριμένας, Δήμητρα Βήττα, Μαρία Κυρώζη, Διονύσια Μπαλαμώτη, Ερωφίλη Παναγιωταρέα, Αναστασία Τζελέπη, θα σας απογειώσουν σε ένα γαϊτανάκι χαράς.
Την αρχοντική Μαρίνα Ασλάνογλου την πετύχαμε στην Αθήνα μεταξύ παραστάσεων και συνομιλήσαμε μαζί της με αφορμή τον Αριστοφάνη. Η ίδια μάς είπε για την παράσταση: «Οι “Εκκλησιάζουσες” είναι ένα πικρό σχόλιο, που στοχεύει μέσα από το σπάσιμο των ορίων να φτάσει στο εκκωφαντικό αδιέξοδο της πολιτικής όταν οι ηγέτες δεν κυβερνούν δίκαια και σωστά. Η παράσταση είναι ταυτόχρονα μια κωμωδία αλλά και μια γιορτή μεταμφίεσης, ελευθερίας. Εστω και για λίγο σ’ αυτό το έργο είμαστε κάποιοι άλλοι και αυτό έχει μια μαγεία».
Φυσικά με τη Μαρίνα Ασλάνογλου μιλήσαμε και για ελληνική μυθοπλασία και την τηλεόραση, στην οποία διαπρέπει τα τελευταία χρόνια με τη συμμετοχή της σε σειρές-διαμάντια όπως «Κάνε ότι κοιμάσαι», «Ψυχοκόρες», «Porto Leone», ενώ η κουβέντα μας πήγε και στη νέα της θεατρική παράσταση, που θα απολαύσουμε τον χειμώνα, με τίτλο «Η συγκάτοικος», σε σκηνοθεσία Βίκυς Βολιώτη, στο θέατρο Πειραιώς. πρόκειται για ένα ταξίδι για δύο, όπου θα συμπρωταγωνιστεί με την καλή συνάδελφό της, την εξαιρετική Γωγώ Μπρέμπου.
Τελικά, κυρία Ασλάνογλου, τι μπορεί να συμβεί όταν οι γυναίκες αναλαμβάνουν τη διακυβέρνηση μιας χώρας και την εξουσία; Τι θέλει να μας πει ο Αριστοφάνης με τις «Εκκλησιάζουσες»; Το έργο γράφτηκε σε μια περίοδο πολιτικής παρακμής στην αρχαία Αθήνα, όταν η ρεμούλα, η διαφθορά, το βόλεμα είχαν φτάσει στο απόγειό τους. Δεν διαφέρει, πάντως, το τότε από το σήμερα, αυτό συνειδητοποίησα βλέποντας την παράσταση. Κάνω λάθος;
Οχι. Το έργο είναι διαχρονικό και επίκαιρο αν κοιτάξουμε τι συμβαίνει και σήμερα παγκοσμίως αλλά και στη χώρα μας με τα διάφορα σκάνδαλα. Το έργο του Αριστοφάνη, η όλη του ιστορία ξεκινά όταν η Πραξαγόρα, η ηρωίδα του έργου, αποφασίζει να μεταμφιεστεί σε άνδρα και να αναλάβει την εξουσία του δήμου, ώστε να την περάσει στα χέρια των γυναικών και να θεσπίσει τους πιο ουτοπικούς νόμους όπως η κοινοκτημοσύνη, να καταργήσει την ατομική ιδιοκτησία για να εξαλειφθεί η αδικία. Φαντάζει δίκαιο αυτό που θέλει να θεσπίσει η Πραξαγόρα, αλλά, όπως αποδείχθηκε και στα κράτη της ανατολικής Ευρώπης, η κοινοκτημοσύνη δεν εδραιώθηκε, καθώς πάντα θα υπάρχουν κάποιοι που θα περνάνε καλύτερα από τους άλλους, θα είναι σε θέσεις-κλειδιά και θα έχουν τη δύναμη και την εξουσία. Η θεωρία είναι πάντα ιδανική, αλλά στην πράξη η κοινοκτημοσύνη είναι ανέφικτη σε μια χώρα, δεν μιλάμε στο πλαίσιο ενός συλλόγου… Η φύση του ανθρώπου κυνηγά τον πλούτο και αυτό είναι το αριστοφανικό σχόλιο.
Οι «Εκκλησιάζουσες» για εσάς είναι ένα φεμινιστικό έργο;
Δεν θα το έλεγα αυτό, αν και οι γυναίκες στο έργο αναλαμβάνουν με έναν περίτεχνο τρόπο την εξουσία. Για μένα ο Αριστοφάνης σατιρίζει σε αυτό το έργο τις ουτοπίες όπως αυτή της κοινοκτημοσύνης ή την ιδέα της Πραξαγόρας περί ισότητας ακόμα και στον έρωτα. Η Πραξαγόρα, με το που αναλαμβάνει την εξουσία, θεσπίζει έναν νόμο, όπου οι όμορφοι και νεαροί άνδρες δεν θα ικανοποιούν ερωτικά μόνο τις νέες γυναίκες αλλά και τις γηραιότερες και τις άσχημες. Φυσικά ο Αριστοφάνης σατιρίζει και αυτήν τη θέση της Πραξαγόρας, ότι, δηλαδή, ακόμα και στον έρωτα ο νέος και ο ωραίος θα επιλέξει κάτι ανάλογο και δεν θα μπορεί να ικανοποιήσει με βάση τη θεωρία της ισότητας όλο το γυναικείο σύνολο.
Πού στοχεύει ο Αριστοφάνης;
Στο να αναδείξει ότι όταν υπάρχει ένα εκκωφαντικό κενό στη διακυβέρνηση της χώρας, όταν δεν υπάρχουν πολιτικοί άνδρες άξιοι, με ιδανικά και όραμα μπορεί να έρθει μια Πραξαγόρα και να θεσπίσει την κάθε πολιτική ουτοπία. Η Πραξαγόρα έχει ριζοσπαστικές ιδέες για την κατανομή του πλούτου, την κοινοκτημοσύνη των αγαθών και της γης, αλλά στην πράξη μη εφαρμόσιμες. Για μένα, ο Αριστοφάνης δεν θέλει με αυτό το έργο να αποδείξει ότι οι γυναίκες είναι καλύτερες ή χειρότερες αν πάρουν στα χέρια τους την εξουσία. Μην ξεχνάμε ότι στην Αθήνα οι γυναίκες δεν είχαν πολιτικά δικαιώματα, άρα δεν θα μπορούσαν να έρθουν στην εξουσία. Η Πραξαγόρα μεταμφιέζεται σε άνδρα για να πάρει την εξουσία, ενδύεται την ανδρική όψη. Ο Αριστοφάνης καταπιάνεται με αυτούς που έχουν την εξουσία, με το ποιος είναι, τι νόμους θεσπίζει, τι την κάνει την εξουσία όταν την κατέχει, όταν περνά η δύναμη στα χέρια του. Στην προκειμένη περίπτωση, η Πραξαγόρα μεταμφιεσμένη ως άνδρας περνά επαναστατικές ιδέες κατά τη διάρκεια της εξουσίας της, με σκοπό να αλλάξει τον κόσμο. Θέλει όλοι να είναι ίσοι στον πλούτο, στην ύλη, στον έρωτα, να μην υπάρχουν διαφορές. Η Πραξαγόρα, θα έλεγα, έχει πολύ αριστερές ιδέες, οι οποίες είναι ωραίες, αλλά στην πράξη, όπως μας απέδειξε και η Ιστορία, δεν εφαρμόζονται.
Για να ασκήσει μια γυναίκα πολιτική, να πάρει την εξουσία, ακόμη και σήμερα, πρέπει να μεταμφιεστεί σε άνδρα, να φορέσει κοστούμι, να έχει αυστηρές γραμμές, να αποποιηθεί τη θηλυκότητά της; Γιατί η εξουσία έχει ανδρικά, σοβαρά χαρακτηριστικά, σιδερένια, ξύλινα;
Ωραία παρατήρηση, δεν το είχα σκεφτεί αυτό ακόμα και ενδυματολογικά. Είναι η γραμμή αυτή ίσως του δυτικού τρόπου εξουσίας. Του σοβαρού. Αλλά και πάλι σας λέω ότι η Πραξαγόρα τότε, στην αρχαία Ελλάδα, ως γυναίκα δεν είχε πολιτικά δικαιώματα. Μεταμφιέζεται σε άνδρα και ως άνδρας ασκεί πολιτική. Μια ουτοπική πολιτική, την οποία σατιρίζει ο Αριστοφάνης. Πάντως, στο σήμερα βλέπουμε τις γυναίκες στην εξουσία, στη Βουλή, να μου πείτε δεν είναι πολλές, πρέπει να γίνουν περισσότερες, ωστόσο έχουμε δώσει τους αγώνες μας πολιτικά και υπάρχει η φωνή μας εδώ και χρόνια. Πάντως, πάνω στην παρατήρησή σας, ίσως, ναι, τώρα που το σκέφτομαι η Μέρκελ, η Κλίντον, η Θάτσερ όλες είχαν μια αυστηρή ενδυματολογική γραμμή, σαν να ήθελαν να απολέσουν τη θηλυκότητά τους. Κακά τα ψέματα, η εξουσία έχει μια επιθετικότητα, μια δύναμη, έναν εγωισμό και αυτό το πρότυπο της εξουσίας έχει και ενδυματολογικά μια αυστηρότητα, ένα στερεότυπο. Αυτό θέλει πολλή δουλειά για να το αποβάλουμε. Πάντως, καθώς περνούν τα χρόνια, βλέπεις γυναίκες στην εξουσία πιο θηλυκές και ας κατέχουν ηγετικές θέσεις. Βήμα βήμα κάτι γίνεται πιο θετικό. Οι γυναίκες είναι φύση και θέση πιο αισιόδοξες, γίνονται μάνες, αντέχουν και ελπίζουν πολλά, αγαπάνε την ειρήνη και όχι τον πόλεμο, είναι από τη φύση τους προστατευτικές και μια αγκαλιά. Οι γυναίκες έχουν πάντα ενδιαφέρον.
Γιατί ο κόσμος έχει αγκαλιάσει τόσο πολύ την καλοκαιρινή σας περιοδεία; Αγαπά τον Αριστοφάνη, την κωμωδία;
Είναι η σκηνοθεσία που έχει κάτι από τσίρκο, από καμπαρέ, έχει μουσική, χρώμα, μια σύγχρονη ματιά. Δεν είναι απλώς η πολιτική σάτιρα του Αριστοφάνη. Ο Θέμης Μουμουλίδης προσφέρει μια μουσική παράσταση, με στοιχεία από τη σκοτεινιά του καμπαρέ και του τσίρκου. Και τα δύο έχουν στην όψη, κάτι το γιορτινό, αλλά ο θεατής μέσα σε αυτά νιώθει κάτι πιο βαρύ, πιο σκοτεινό, πιο λυπηρό. Και αυτό ταιριάζει με τη σάτιρα του Αριστοφάνη, που έχει κάτω από το γέλιο κάτι πιο βαθύ και στενάχωρο. Ο Αριστοφάνης ναι μεν γράφει κωμωδία, αλλά λέει αλήθειες με σκωπτικό τρόπο, δεν χάνει ποτέ τη σοβαρότητά του, τον σεβασμό των θεατών. Ο Βλέπυρος στις «Εκκλησιάζουσες» είναι αστείος αλλά έχει βάθος. Οπως και ο κομπέρ που προλογίζει τις καταστάσεις είναι πάντα εύστοχος.
Περιδιαβαίνετε όλη την ελληνική επαρχία με την παράσταση «Εκκλησιάζουσες», τι βλέπετε να έχει ανάγκη σήμερα ο Ελληνας;
Εχει μεγάλη ανάγκη από γέλιο και χαρά, από ψυχική ανακούφιση. Και το θέατρο αυτήν τη φυγή την προσφέρει. Στην επαρχία δε, που οι θίασοι δεν ταξιδεύουν τον χειμώνα με παραστάσεις, το καλοκαίρι γι’ αυτούς είναι μια θεατρική όαση. Ο κόσμος παρακολουθεί θέατρο στην επαρχία, του αρέσει και ο Αριστοφάνης, έχει πάντα κάτι να του πει για το πολιτικό σύστημα και την εξουσία και δη αυτό σε προεκλογική περίοδο είναι πάντα χρήσιμο και ωφέλιμο. Οι «Εκκλησιάζουσες» είναι μια παράσταση με πολλή μουσική, τραγούδι, με χιούμορ, σάτιρα, ωραία κοστούμια, σκηνικά, έχει γίνει πολλή δουλειά. Είναι μια παράσταση επίκαιρη, εξαγγελτική, που χειροκροτείται από τον θεατή γιατί γίνεται η φωνή του και λέει πράγματα που και ο ίδιος θέλει να ακούσει.
Πώς βλέπετε σήμερα την κοινωνία μας;
Δυστοπική. Τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα για τους νέους και τις νέες μας, για τη νέα γενιά που τώρα ξεκινά τα όνειρά της για καριέρα και οικογένεια. Εχει έρθει η σειρά της, αλλά με τους μισθούς που παίρνει μόνο επιβιώνει και δεν μπορεί να δημιουργήσει, να συντηρήσει ακόμα και αυτά που βρήκε από τους παππούδες, ούτε και να ονειρευτεί. Δύσκολες καταστάσεις ζούμε. Ολα είναι πανάκριβα, ενοίκια, φαγητό, ενέργεια και οι μισθοί στα χίλια ευρώ. Πώς θα αλλάξει αυτό; Τα παιδιά έχουν γίνει πολύ οξύθυμα, υπάρχουν νεύρα, βία… Για μένα δεν φταίει μόνο το περιβάλλον. Φταίει πρώτα από όλα η οικογένεια. Αυτός είναι ο βασικός πυρήνας, εκεί πρέπει να γίνει η βασική δουλειά. Για μένα προτεραιότητα είναι ο γιος μου, ο Κωνσταντίνος, το πώς θα γίνει καλός άνθρωπος, πώς θα του μάθω να σέβεται, να είναι ευγενικός, να μη χρησιμοποιεί τους ανθρώπους, να έχει αξίες, να έχει θάρρος στη ζωή και δύναμη, να μην τα περιμένει όλα έτοιμα, αλλά να αγωνίζεται γι’ αυτά, να διεκδικεί. Για να γίνει ένα παιδί καλός άνθρωπος θέλει δουλειά, αυτό δεν γίνεται από μόνο του, θέλει σπίτι με βάσεις, σωστή οικογένεια από πίσω. Δεν λέμε να βάλουμε τα παιδιά σε μια γυάλα, να μη μάθουν να αντιμετωπίζουν τον έξω κόσμο, τη ζούγκλα της ζωής, να μη σκληραγωγηθούν. Πρέπει να μάθουν τις κακοτοπιές, να αγωνίζονται στα δύσκολα, να πέφτουν και να ξανασηκώνονται, να διαχειρίζονται με σοφία τη χαρά και την πίκρα, να έχουν μέτρο. Στη ζωή χρειάζεται ψυχραιμία και να μην τον βάζεις ποτέ κάτω. Για μένα, πέρα από τη σχολική κοινότητα και τους καλούς δασκάλους που γίνονται πρότυπα και δίνουν γνώση, η οικογένεια και οι γονείς είναι αυτοί που δίνουν αρχές στο παιδί για το πώς θα μεγαλώσει σωστά. Φυσικά και οι παρέες παίζουν μεγάλο ρόλο, γιατί αυτές μπορεί να σε οδηγήσουν σε λάθος δρόμο.
Οι προσωπικές σχέσεις τι χρειάζονται;
Πολλή δουλειά. Τόσο οι ερωτικές σχέσεις όσο και οι φιλικές, οι οικογενειακές, οι συγγενικές, όλες θέλουν πολλή δουλειά, φροντίδα, φυσική παρουσία. Ναι, η καθημερινότητα έχει πολλές υποχρεώσεις, δυσκολίες, τρέξιμο. Αλλά για να κρατηθεί μια σχέση, θέλει ένα τηλέφωνο κάθε μέρα, να πεις τα νέα σου, να ακούσεις τη φωνή του άλλου, όχι μηνύματα, να προσπαθείς να βρεθείς με τον άλλον μέσα στην εβδομάδα, να του μιλήσεις με αγάπη, να πάρεις και να δώσεις αγάπη, μόνο έτσι αλλάζει η ζωή. Χρειάζονται ζωντανή παρουσία, αναφορά, στήριξη, έτσι έχει χαρά και νόημα η ζωή.
Με το φλερτ από το διαδίκτυο και τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης τι έχει χαθεί;
Η μαγεία. Κρύβεται ο καθένας πίσω από μια οθόνη και δεν εκφράζονται. Τους καλύπτει αυτό; Η εικόνα; Για μένα το φλερτ έχει βλέμματα, εκφράσεις. Ολο αυτό είναι λάθος με τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης. Αν δεν δεις πώς συμπεριφέρεται ο άλλος, τι θα καταλάβεις από μια εικόνα και κάποια μηνύματα; Τα social media δεν μου αρέσουν καθόλου. Είναι σχεδόν όλα ψεύτικα. Φίλτρα, ζωές, ευτυχίες σε στιγμές. Σαν σενάρια είναι από σειρές οι ζωές των άλλων από τα social. Σαν να είμαστε ηθοποιοί. Δεν έχει αλήθεια. Βλέπουμε πρόσωπα φτιαγμένα, με φίλτρα, ψεύτικα σώματα, δεν υπάρχει αλήθεια. Δεν υπάρχει πραγματικότητα σ’ αυτό. Τα κορίτσια όλα αλλοιώνονται. Αλλά και στην πραγματικότητα αυτό το κυνήγι ομορφιάς με τις πλαστικές, τα ίδια πρότυπα ομορφιάς, μάταιο. Ο χρόνος είναι αδυσώπητος, όλοι μεγαλώνουν, η ηλικία λέει την αλήθεια. Δεν λέω όχι στην περιποίηση να είσαι προσεγμένος, χτενισμένος, καθαρός, αλλά όχι στην υπερβολή, στο πολύ μακιγιάζ, στα πολλά μπότοξ. Στον χώρο του θεάματος υπάρχει ηλικιακός ρατσισμός και αυτός σε κάνει να κάνεις υπερβολές στην εμφάνιση.
Τι φοβάστε;
Τον πόλεμο. Η ειρήνη είναι το μεγάλο αγαθό για την ανθρωπότητα. Γύρω μας υπάρχουν πολλές τραγωδίες από τους πολέμους και την ανθρώπινη απληστία.
Είστε κατά βάση μια θεατρική ηθοποιός, αν και τα τελευταία χρόνια μάς έχετε δώσει πολύ καλές ερμηνείες και στην τηλεόραση μέσα από τις σειρές «Κάνε ότι κοιμάσαι», «Ψυχοκόρες», «Porto Leone». Σειρές και ρόλοι που συζητιούνται ακόμη και σήμερα…
Την αγαπάω την τηλεόραση, όταν έχει να μου δώσει καλούς ρόλους που έχω κάτι να πω, να επικοινωνήσω, την επιλέγω. Θα επανέλθω σε εκείνη από το 2027. Στο προσκήνιο για μένα είναι το θέατρο τον χειμώνα, θα εμφανιστώ στο θέατρο Πειραιώς 131, με την παράσταση «Η συγκάτοικος», σε σκηνοθεσία Βίκυς Βολιώτη, μαζί με τη Γωγώ Μπρέμπου. Γυναικεία υπόθεση. «Η συγκάτοικος», το ανατρεπτικό έργο της Αμερικανίδας συγγραφέως και ποιήτριας Jen Silverman, είναι μια απρόβλεπτη περιπέτεια συγκατοίκησης δύο γυναικών κάπου στις μεσοδυτικές πολιτείες της Αμερικής. Είναι η πρώτη φορά που παρουσιάζεται στην Ελλάδα και βάζει στο μικροσκόπιό του την εμμονή.
