Υπάρχουν ακόμα 233.000 εκκρεμότητες. Εκθεση – βόμβα του Ελεγκτικού Συνεδρίου περιγράφει ένα χάος
Εκατοντάδες χιλιάδες εκκρεμότητες, σωρεία ενστάσεων που δεν έχουν εξεταστεί και «αμφισβητήσιμες» ιδιοκτησίες που απειλούν να οδηγήσουν σε μακροχρόνιες και δαπανηρές δικαστικές διαμάχες τους πολίτες αφήνει πίσω του το έργο της κτηματογράφησης.
- Από τον Β. Παπακωνσταντόπουλο
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της ειδικής έκθεσης που εκπόνησε το Ελεγκτικό Συνέδριο για το έργο του Κτηματολογίου, που άρχισε το 1995 και μέχρι σήμερα έχει κοστίσει περισσότερο από 1 δισ. ευρώ.
Αυτή τη στιγμή εκκρεμούν περίπου 233.000 υποθέσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σε περίπου 20.000 πινάκια (12 ενστάσεις ανά πινάκιο). Σύμφωνα με την έκθεση, ο ρυθμός εξέτασής τους καθιστά εξαιρετικά δυσχερή την έγκαιρη εξέταση εντός δύο μηνών από την παράδοση των φακέλων των υποθέσεων στις επιτροπές, με δυνατότητα παράτασης για δύο επιπλέον μήνες.
Οι κίνδυνοι
Την ίδια στιγμή ο αριθμός των ακινήτων αγνώστου ιδιοκτήτη είναι κάτι παραπάνω από ανησυχητικός. Συνολικά για όλη τη χώρα, από τα περίπου 39,15 εκατ. συνολικά δικαιώματα, τα άγνωστου ιδιοκτήτη ανέρχονται σε 3,45 εκατ. (8,82%), χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα αγνώστου ιδιοκτήτη ακίνητα σε έξι συμβάσεις στις οποίες δεν έχει ολοκληρωθεί η ανάρτηση. «Η ύπαρξη μεγάλου αριθμού αδήλωτων ακινήτων συνεπάγεται ουσιώδη κίνδυνο υφαρπαγής περιουσίας, καθόσον είναι πιθανό ορισμένοι να επιδιώξουν την καταχώριση αδήλωτων ακινήτων που δεν τους ανήκουν.
Τα ακίνητα αυτά είναι πολύ πιθανό να συνιστούν περιουσία δημόσιων φορέων που δεν έχει καταγραφεί από αυτούς, σε κάθε δε περίπτωση συνιστούν εν δυνάμει δημόσια περιουσία, καθόσον περιέρχονται στο Δημόσιο με την οριστικοποίηση των πρώτων εγγραφών» αναφέρει χαρακτηριστικά το Ελεγκτικό Συνέδριο. Η έκθεση αναδεικνύει, επίσης, τα προβλήματα που προκαλεί η προσπάθεια της κυβέρνησης να επιταχύνει την κτηματογράφηση, τονίζοντας ότι η πρόωρη περάτωση της διαδικασίας δεν φαίνεται να συνοδεύεται από επαρκή στάθμιση του κόστους και του οφέλους αυτής της επιλογής.
Εξηγεί ότι σε πολλές περιοχές περατώθηκε πρόωρα η κτηματογράφηση χωρίς προηγούμενη ολοκλήρωση της εξέτασης αιτήσεων διόρθωσης και ενστάσεων από τις αρμόδιες επιτροπές ή τον ανάδοχο. Ουσιαστικά οι πρώτες εγγραφές βασίζονται πλέον σε στοιχεία που δεν έχουν ακόμη ελεγχθεί, ενώ οι εκκρεμείς δηλώσεις και αιτήσεις σημειώνονται στα κτηματολογικά φύλλα για μελλοντική εξέταση. Η αβεβαιότητα επεκτείνεται πλέον σε όλα τα ακίνητα για τα οποία έχει υποβληθεί οποιοδήποτε αίτημα διόρθωσης, μέχρι αυτό να αξιολογηθεί.
Επίσης, δεν έχει γίνει μέχρι τώρα χρήση της νομοθετικά προβλεπόμενης δυνατότητας περάτωσης χωρίς προηγούμενη ανάρτηση, προβλέφθηκαν, δε, ιδιαίτερα αυστηρές διαδικαστικές προϋποθέσεις εξέτασης των αιτήσεων διόρθωσης. «Τα μέτρα αυτά, ενώ επιταχύνουν την έναρξη της λειτουργίας του Κτηματολογίου, μπορούν να προκαλέσουν παρατεταμένη αβεβαιότητα ως προς το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ακινήτων και επιβάρυνση του δικαστικού συστήματος, αν δεν επιταχυνθεί η διεκπεραίωση των εκκρεμοτήτων» αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Πέρα από αυτό, τονίζει πως το χρονικό διάστημα που απαιτήθηκε (30 χρόνια) για την κτηματογράφηση της χώρας είναι αντικειμενικά υπέρμετρα εκτεταμένο, ακόμα και για ένα τόσο σύνθετο εγχείρημα, προσθέτοντας ότι την τελευταία δεκαετία σημειώθηκε αξιοσημείωτη πρόοδος. Επισημαίνει πως η καθυστέρηση ολοκλήρωσης της κτηματογράφησης οφείλεται σε εγγενείς παράγοντες αλλά και χρόνιες δυσλειτουργίες, όπως η ελλιπής καταγραφή της δημόσιας περιουσίας και η μη σύνταξη δασικών χαρτών. Ο ρυθμός υλοποίησης επιβραδύνθηκε από συχνές μεταβολές του νομοθετικού πλαισίου και λειτουργικά προβλήματα, όπως καθυστερήσεις στη συλλογή δηλώσεων, δυσχέρειες στη συγκρότηση των επιτροπών ενστάσεων και υποστελέχωση των υπηρεσιών ποιοτικού ελέγχου.