Η δημοσιονομική υπεραπόδοση άμυνα στην κρίση
Αναμένονται θετικές εξελίξεις για την Ελλάδα την ερχόμενη Τετάρτη σχετικά με το ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος του 2025, το οποίο θα αποτελέσει τη βάση για τη διαμόρφωση νέων μέτρων στήριξης των πολιτών απέναντι στις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Στις 22 Απριλίου, η Eurostat και η ΕΛΣΤΑΤ αναμένεται να δημοσιοποιήσουν τα οριστικά στοιχεία για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025, το οποίο εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει σημαντικά τους στόχους για τέταρτη διαδοχική χρονιά.
Την ανοδική αναθεώρηση των στοιχείων έχει ήδη προαναγγείλει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να διαμορφωθεί μεταξύ 4,8% και 4,9% του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας τον αρχικό στόχο του 3,7%.
Το ίδιο δημοσίευμα προβλέπει ότι η δημοσιονομική υπεραπόδοση θα συνεχιστεί και το 2026, ξεπερνώντας και τον στόχο του 2,8% του ΑΕΠ.
Στο ίδιο πλαίσιο, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, μέσω της έκθεσης Fiscal Monitor, εκτιμά ότι η Ελλάδα θα διατηρήσει υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα τα επόμενα χρόνια, ενώ προβλέπει σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους στο 110,9% του ΑΕΠ έως το τέλος του 2031, από 145,7% το 2025.
Ειδικότερα, το Ταμείο προβλέπει πλεόνασμα 4,4% για το 2025, 3,8% για το 2026 και 3,1% για το 2027 και το 2028.
Οι ισχυρές επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας, παρά τις επιπτώσεις από την κρίση στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με την αύξηση των εσόδων λόγω της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, ενισχύουν τα δημόσια οικονομικά.
Αυτά τα δεδομένα αποτελούν τη βάση για τη χάραξη πολιτικών στήριξης απέναντι στην άνοδο των τιμών ενέργειας και τον πληθωρισμό. Ωστόσο, για τον ακριβή προσδιορισμό του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και ο ευρωπαϊκός κανόνας για το ύψος των ετήσιων δαπανών κάθε κράτους-μέλους.
Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, η κυβέρνηση έχει ήδη ενεργοποιήσει δύο πακέτα μέτρων με στόχο κυρίως την ενίσχυση των πιο ευάλωτων ομάδων. Σε αυτά περιλαμβάνονται το πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους στην αλυσίδα καυσίμων και σε βασικά αγαθά, καθώς και επιδοτήσεις όπως το fuel pass, η ενίσχυση για αγορές ντίζελ και η στήριξη για τα λιπάσματα.
Στο εξής, η πολιτική στήριξης θα εξαρτηθεί από δύο βασικούς παράγοντες: το διαθέσιμο δημοσιονομικό περιθώριο και τη διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Όπως ανέφερε ο Κυριάκος Πιερρακάκης σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ, οι αποφάσεις θα ληφθούν αφού αξιολογηθούν τα τελικά στοιχεία, ο δημοσιονομικός χώρος και οι εξελίξεις σε κρίσιμα σημεία όπως τα Στενά του Ορμούζ, που επηρεάζουν την ενεργειακή κρίση.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσει η διάρκεια της κρίσης, σημειώνοντας πως τα δεδομένα διαφοροποιούνται σημαντικά ανάλογα με το αν αυτή διαρκέσει λίγες εβδομάδες ή αρκετούς μήνες.
