Οριζόντια απαγόρευση εγκατάστασης νέων αιολικών πάρκων στα περισσότερα νησιά του Αιγαίου προβλέπει το νέο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση. Απαγόρευση που έρχεται με αρκετά χρόνια καθυστέρηση και αφού έχει γεμίσει η νησιωτική -και όχι μόνο- χώρα με ανεμογεννήτριες.
- Β. Παπακωνσταντόπουλος
Μετά τη διάχυτη και άνευ περιορισμούς δεκαετή ανάπτυξη αιολικών πάρκων, ακόμα και σε μικρά, τουριστικά ή περιβαλλοντικά ευαίσθητα νησιά, η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας αποφάσισε επιτέλους να βάλει «κόφτες» στη χωροθέτηση και την εγκατάσταση ανεμογεννητριών.
«Κόφτες» που δεν ισχύουν για τα έργα που λειτουργούν ήδη, καθώς και για όσα βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης. Η εξαίρεση αυτή αφορά έργα που είτε έχουν ήδη λάβει άδεια είτε έχουν ήδη λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας του φακέλου περιβαλλοντικής αδειοδότησής τους πριν από την ημερομηνία έναρξης της δημόσιας διαβούλευσης του νέου πλαισίου (20 Μαΐου). Τα έργα αυτά θα εξακολουθούν να διέπονται από το ισχύον χωροταξικό πλαίσιο. Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, με αυτόν τον τρόπο προστατεύεται η ασφάλεια των επενδύσεων και αποφεύγονται αιφνίδιες αλλαγές κανόνων.
Ουσιαστικά οι κανόνες του νέου Ειδικού Χωροταξικού θα επηρεάσουν έργα ΑΠΕ ισχύος 32 GW (12GW αιολικά και 20GW φωτοβολταϊκά) από τα 110 GW, που είναι σήμερα η συνολική ισχύς των έργων ΑΠΕ στην Ελλάδα. Τα υπόλοιπα 78 GW θα συνεχίσουν να λειτουργούν και να κατασκευάζονται με το ισχύον πλαίσιο. Από αυτά τα 18 GW αφορούν έργα σε λειτουργία, τα 15 GW έχουν ήδη λάβει εγκεκριμένους όρους σύνδεσης και τα 45 GW έχουν εξασφαλίσει Απόφαση Εγκρισης Περιβαλλοντικών Ορων (ΑΕΠΟ).
Η απαγόρευση, λοιπόν, περιλαμβάνει όλα τα νησιά των Κυκλάδων εκτός από την Ανδρο και τη Νάξο και σχεδόν όλα τα Δωδεκάνησα, με εξαίρεση τη Ρόδο και την Κάρπαθο. Ειδικότερα, νέες ανεμογεννήτριες θα μπορούν να εγκατασταθούν σε 15 μεγάλα νησιά και συγκεκριμένα στην Ανδρο, στη Ζάκυνθο, στη Θάσο, στην Κάρπαθο, στην Κέρκυρα, στην Κεφαλλονιά, στη Λέσβο, στη Λευκάδα, στη Λήμνο, στη Νάξο, στη Ρόδο, στη Σάμο, στη Χίο, στην Κρήτη και την Εύβοια. Στα συγκεκριμένα νησιά, στα περισσότερα εκ των οποίων υπάρχουν έντονες αντιδράσεις από τις τοπικές κοινωνίες για τα αιολικά πάρκα, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αφήνει ανοιχτό πεδίο ανάπτυξης νέων έργων, θέτοντας απλά ανώτατα όρια.
Συγκεκριμένα, το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης εδάφους (φέρουσα ικανότητα) από αιολικούς σταθμούς δεν μπορεί να υπερβαίνει το 4% της έκτασης ανά Δημοτική Ενότητα (Δ.Ε.).
Αντίθετα, εκτός σχεδιασμού τίθενται όλα τα νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ., με το χωροταξικό πάντως να αφήνει ανοιχτό παράθυρο για εξαιρέσεις. Συγκεκριμένα, θα επιτρέπονται ανεμογεννήτριες μόνο αν αφορούν την κάλυψη αναγκών δημοσίου συμφέροντος του εκάστοτε νησιού (π.χ. εγκαταστάσεις αφαλάτωσης) ή όταν κρίνονται απολύτως αναγκαίες για την ασφάλεια του ηλεκτρικού συστήματος.
Το νέο πλαίσιο εισηγείται την πλήρη απαγόρευση νέων εγκαταστάσεων παραγωγής αιολικής ενέργειας για την Αττική, τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης. Το ίδιο ισχύει και για περιοχές με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200, προκαλώντας αρκετές αντιδράσεις στην αγορά, καθώς εκτιμούν ότι αποκλείονται περιοχές με ιδιαίτερα ισχυρό αιολικό δυναμικό.
Στην υπόλοιπη ηπειρωτική χώρα η εγκατάσταση ανεμογεννητριών επιτρέπεται μόνο στις «Περιοχές Καταλληλότητας», δηλαδή σε Δημοτικές Ενότητες με αιολικό δυναμικό μεγαλύτερο από 4 m/s (σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη που έχει στην ιστοσελίδα της η ΡΑΑΕΥ) – και μόνο υπό την προϋπόθεση ότι δεν ισχύει κάποιος από τους ειδικότερους περιορισμούς, όπως υψόμετρο άνω των 1.200, Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, υγρότοποι Ραμσάρ κ.λπ., καθώς και λαμβάνοντας υπόψη την υπολειπόμενη έκταση της Δημοτικής Ενότητας, σύμφωνα τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ, όπως ισχύει έως σήμερα.
