Την ώρα που αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μειώνουν τους φόρους για να περιορίσουν τις μεγάλες αυξήσεις στα καύσιμα, η κυβέρνηση Μητσοτάκη πανηγυρίζει για την αναβάθμιση από τους οίκους αξιολόγησης και περιμένει να πάρει άδεια από τις Βρυξέλλες για να προχωρήσει σε προσωρινή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ).
Πρόκειται για μια μόνιμη δικαιολογία του πρωθυπουργού προκειμένου να επισκιάσει το φιάσκο της ενεργειακής του πολιτικής. Επικαλείται το υψηλό δημοσιονομικό κόστος, που μπορεί να εκτροχιάσει τον κρατικό προϋπολογισμό, το κυβερνητικό «παραμύθι» όμως έχουν γκρεμίσει εδώ και καιρό οι υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε., λαμβάνοντας μονομερώς μέτρα για τη μείωση των τιμών στα καύσιμα, χωρίς να περιμένουν κοινή ευρωπαϊκή απόφαση.
Ενδεικτικά, η Ιταλία έχει παρατείνει τη μείωση των ειδικών φόρων σε βενζίνη και diesel, η Ισπανία επανέφερε έκπτωση 20 λεπτών ανά λίτρο, ενώ η Γαλλία αύξησε την επιδότηση καυσίμων για συγκεκριμένους επαγγελματικούς κλάδους. Η Πολωνία μείωσε τον ΦΠΑ στα καύσιμα αλλά και τον ΕΦΚ, ενώ στη Γερμανία είναι στα σκαριά μια προσωρινή μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα από 19% σε 7%, μια πρόταση που παρουσιάστηκε και στο Eurogroup της περασμένης εβδομάδας.
Στην Ελλάδα, αντίθετα, η κυβέρνηση συνδέει μια πιθανή μείωση του ΕΦΚ με απόφαση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστηρίζει ότι ο προϋπολογισμός δεν μπορεί σήμερα να καλύψει το κόστος χωρίς να περικοπεί κάποια άλλη δαπάνη ή να αυξηθεί άλλος φόρος. Για τον λόγο αυτό θα ζητήσει από την Ευρώπη μια προσωρινή εξαίρεση για τη φορολογία των καυσίμων, ώστε η παρέμβαση να μη μετρήσει στις «οροφές» δαπανών. Στο ίδιο μήκος κύματος και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Mαρινάκης, που τονίζει ότι ο κ. Μητσοτάκης είπε πως χρειάζεται μια συνολική απόφαση της Ευρώπης για να εξαιρεθούν οι έκτακτες αυτές δαπάνες από τη ρήτρα δαπανών.
Μέχρι να ξεκαθαρίσει εάν θα υπάρξει ευρωπαϊκή απόφαση, η κυβέρνηση στρέφεται σε άλλες παρεμβάσεις, καθώς οι τιμές στα πρατήρια παραμένουν πολύ υψηλές και η έναρξη της περιόδου θέρμανσης πλησιάζει. Πρώτο βήμα αποτελεί η παράταση της στήριξης στο diesel κίνησης. Τον Σεπτέμβριο η επιδότηση έχει διαμορφωθεί στα 8 λεπτά προ ΦΠΑ ανά λίτρο, ενώ έχει ήδη προαναγγελθεί ότι η παρέμβαση θα συνεχιστεί και τον Οκτώβριο.
Μεγαλύτερη είναι η ανησυχία για το πετρέλαιο θέρμανσης, καθώς από τις 15 Οκτωβρίου ξεκινά η διάθεσή του και οι σημερινές τιμές προμηνύουν έναν ιδιαίτερα ακριβό χειμώνα. Ο σχεδιασμός προβλέπει παρέμβαση στην τιμή στην αντλία, αλλά και οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Στόχος είναι η τιμή εκκίνησης να συγκρατηθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, με κυβέρνηση και διυλιστήρια να συμμετέχουν στην προσπάθεια.
Το πρόβλημα αποκτά πλέον ευρωπαϊκές διαστάσεις. Εξι χώρες, Γερμανία, Ιταλία, Αυστρία, Πολωνία, Πορτογαλία και Ισπανία, έχουν καταθέσει κοινή πρόταση για ευρωπαϊκό φόρο στα υπερβάλλοντα κέρδη των πετρελαϊκών εταιριών. Στόχος είναι τα έσοδα να χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων που επιβαρύνονται από τις αυξημένες τιμές της ενέργειας.
