Κλείδωσε η μοιρασιά του Ταμείου Ανάκαμψης των 36 δισ. ευρώ, όπως περιγράφει η Κομισιόν σε έγγραφό της. Εως αύριο το Δημόσιο και οι εταιρίες που έχουν αναλάβει έργα τρέχουν για να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες ούτως ώστε να μη χαθούν κονδύλια, ειδικά από τα 18 δισ. ευρώ των επιδοτήσεων. Ωστόσο, όπως προκύπτει από το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ της εφημερίδας «DEALnews» (την Παρασκευή 28 Αυγούστου), για την τελική κατανομή των δράσεων σε σύγκριση με την αρχική που έγινε το 2021, ένα μεγάλο μέρος από τις επιδοτήσεις άλλαξε «χέρια», ενώ για πολλά έργα η «χρυσή» ευκαιρία χάθηκε, αφού απεντάχθηκαν ή περικόπηκαν δραστικά!
Είναι ξεκάθαρο ότι για να μην «πέσουν στο κενό» πάνω από 5 δισ. ευρώ, είτε «παρκαρίστηκαν» σε έργα όπως το γιγα-εργοστάσιο ΑΙ και σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου (ΑΔΜΗΕ) είτε διοχετεύτηκαν σε δράσεις που είχαν τη δυνατότητα να κάνουν πιο πολλές δαπάνες που «έτρεχαν», αφού αρκετά «ώριμα» έργα δεν υπήρχαν για να καλύψουν το κενό. Μάλιστα, η πιο μεγάλη αύξηση προϋπολογισμού καταγράφεται στο περίφημο AntiNero με τα δομικά προβλήματα αδιαφάνειας και τα «γκρίζα» σημεία στον τρόπο διαχείρισης των κονδυλίων (τελικά θα λάβει 651 εκατ. έναντι 224 εκατ. ευρώ που αναλογούσαν στο αρχικό έργο).
Το AntiNero
Αναλυτικά, με βάση τη σύγκριση των δεδομένων μεταξύ 2021 και 2026, πάρα πολλά σημαντικά μέτρα ενίσχυσης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων αλλά και στήριξης της πράσινης και ψηφιακής μετάβασής τους είτε απεντάχθηκαν είτε περικόπηκαν δραστικά. Παράδειγμα αποτελούν οι δύο δράσεις για επιδοτήσεις επιχειρήσεων (δράσεις επιχειρηματικότητας και ψηφιακός μετασχηματισμό). Ο προϋπολογισμός τους περικόπηκε συνολικά κατά 600 εκατ. ευρώ, αν και αρχικά η κυβέρνηση είχε κάνει «σημαία» της ότι η διανομή των επιδοτήσεων από το Τ.Α. προς όλες τις επιχειρήσεις, κάθε μεγέθους, θα ξεπερνούσε το 1,5 δισ. ευρώ.
Ανάλογες περικοπές ή «εξώσεις» υπήρξαν και σε άλλες δράσεις του εν λόγω πακέτου: τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης στον τουρισμό τελικά θα λάβουν 21 εκατ. ευρώ, έναντι 111 εκατ. ευρώ. Επίσης, η παρέμβαση στήριξης του κλάδου της γεωργίας και της υδατοκαλλιέργειας περιορίστηκε σε 79 εκατ. ευρώ, από 170 εκατ. ευρώ.
Δραστικά περικόπηκαν και οι επενδύσεις στην Αθηναϊκή Ριβιέρα, αλλά και σε Ελαιώνα/Βοτανικό στο σκέλος που χρηματοδοτούνται από το ΤΑΑ. Μεγάλες είναι οι περικοπές και σε πολλές επενδύσεις ψηφιακού μετασχηματισμού του Δημοσίου, δράσεις κατάρτισης, έργα οπτικών ινών σε κτίρια και άλλες δράσεις.
Οριστικά εκτός
Υπάρχουν και έργα που τέθηκαν οριστικά εκτός των επιδοτήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης. Αυτό συνέβη σε πολύ κρίσιμες παρεμβάσεις, όπως για τα έργα υδροδότησης, αξίας 290 εκατ. ευρώ, την ανάπτυξη δικτύων 5G (160 εκατ. ευρώ), την αναβάθμιση του ΟΣΕ (130 εκατ. ευρώ), τη θωράκιση έναντι πλημμυρών (110 εκατ. ευρώ) και τα ηλεκτρονικά διόδια (90 εκατ. ευρώ). Η πιο πρόσφατη «απώλεια» ήταν αυτή της επέκτασης του προαστιακού στη δυτική Αττική (81 εκατ. ευρώ) ενώ οι υπόλοιπες απεντάξεις έγιναν στις ανά εξάμηνο αναθεωρήσεις του Τ.Α., οι οποίες προηγήθηκαν. Εκτός βρέθηκε και η υποδομή – δημιουργία του στρατηγικού εθνικού συστήματος διαχείρισης καταστροφών!
Πού πήγαν όλα αυτά τα λεφτά; Ενα μέρος τους κάλυψε νέες ανάγκες, με πιο χαρακτηριστική την περίπτωση των καταστροφών που προκάλεσαν οι κακοκαιρίες «Daniel», «Elias» και «Ianos». Η πιο εύκολη λύση ήταν το «παρκάρισμα» στο πρόγραμμα «Μικροί δορυφόροι», στο γιγα-εργοστάσιο ΑΙ και η συνεισφορά στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου για τον ΑΔΜΗΕ. Μαζί με την «ένεση» στο AntiNero, το ποσό που άλλαξε προορισμό μόνο στις τέσσερις αυτές περιπτώσεις είναι 1,5 δισ. ευρώ.
Συνολικά, με βάση τα έργα που είναι «ορατά» στους πίνακες της Κομισιόν (καταγράφονται μόνο όσα έχουν πράσινο ή ψηφιακό προσανατολισμό, αξίας 12,7 δισ. ευρώ επί συνόλου 18 δισ. ευρώ επιδοτήσεων) ,οι περικοπές που άλλαξαν «χέρια» είναι της τάξης των 5 δισ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν το ήμισυ των «χαρτογραφημένων» από την Κομισιόν έργων. Να σημειωθεί πως πολύ μεγάλες επενδύσεις που απομειώθηκαν δραστικά (όπως ο ΒΟΑΚ) δεν είναι «ορατές» στην εν λόγω καταγραφή από άποψη κόστους -ούτε αρχικού ούτε τελικού-, αφού στο ΤΑΑ δεν υπάρχει υποχρέωση… σχετικής δημοσιότητας (ως πράσινο ή ψηφιακό έργο).
