Σχεδόν 9 δισ. ευρώ τον χρόνο πληρώνουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά σε περιβαλλοντικούς φόρους, με την «πράσινη» φορολογία να αποτελεί πλέον σημαντική πηγή εσόδων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛ.ΣΤΑΤ.) για το 2024, οι φόροι στην ενέργεια, στις μεταφορές, στη ρύπανση και τη χρήση φυσικών πόρων απέφεραν συνολικά 8,91 δισ. ευρώ.
Το ποσό αντιστοιχεί στο 9,4% του συνόλου των φόρων και κοινωνικών εισφορών της ελληνικής οικονομίας. Δηλαδή σχεδόν ένα στα δέκα ευρώ που καταγράφεται σε φόρους και εισφορές προέρχεται από επιβαρύνσεις που χαρακτηρίζονται περιβαλλοντικές. Σε σχέση με το 2023, τα έσοδα μειώθηκαν κατά 3,7%, ενώ το μερίδιό τους στο σύνολο των φόρων και εισφορών υποχώρησε κατά 1,2 ποσοστιαίες μονάδες.
Πάνω από 3 δισ. από νοικοκυριά
Η «πράσινη» φορολογία, αν και σχεδιάστηκε αρχικά ως εργαλείο για την αποτροπή ρυπογόνων δραστηριοτήτων και την προώθηση της βιωσιμότητας, επιβαρύνει σημαντικά τον προϋπολογισμό των πολιτών και το λειτουργικό κόστος των εταιριών. Το μεγαλύτερο μέρος του λογαριασμού επιβαρύνει την οικονομική δραστηριότητα.
Επιχειρήσεις και λοιποί κλάδοι κατέβαλαν 5,815 δισ. ευρώ, καλύπτοντας το 65,3% του συνόλου. Νοικοκυριά και μη μόνιμοι κάτοικοι πλήρωσαν 3,095 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 34,7%. Στη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται και φόροι που καταβάλλουν στην Ελλάδα μη μόνιμοι κάτοικοι, όπως για παράδειγμα τουρίστες μέσω της αγοράς καυσίμων.
Δεξαμενή εσόδων η ενέργεια
Το μεγαλύτερο μέρος των εισπράξεων προέρχεται από την ενέργεια. Οι ενεργειακοί φόροι έφτασαν το 2024 τα 7,227 δισ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας το 81,1% του συνόλου. Τα έσοδα ήταν μειωμένα κατά 4,2% σε σχέση με το 2023. Οι επιχειρήσεις και οι υπόλοιποι κλάδοι οικονομικής δραστηριότητας κατέβαλαν 5,199 δισ. ευρώ, ενώ νοικοκυριά και μη μόνιμοι κάτοικοι πλήρωσαν 2,028 δισ. ευρώ. Στους ενεργειακούς φόρους περιλαμβάνονται οι επιβαρύνσεις στην ενέργεια και στα ενεργειακά προϊόντα, μεταξύ των οποίων τα καύσιμα των μεταφορών, καθώς και οι φόροι που συνδέονται με τις εκπομπές CO2.
Αλλα 1,653 δισ. από μεταφορές
Η δεύτερη μεγαλύτερη πηγή εσόδων είναι οι μεταφορές. Οι συγκεκριμένοι φόροι απέφεραν 1,653 δισ. ευρώ, μειωμένοι κατά 1,7% σε ετήσια βάση, και αντιστοιχούν στο 18,6% του συνόλου. Το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στα νοικοκυριά και στους μη μόνιμους κατοίκους, που κατέβαλαν 1,039 δισ. ευρώ, έναντι 614,2 εκατ. ευρώ των οικονομικών κλάδων.
Στην κατηγορία περιλαμβάνονται κυρίως φόροι που συνδέονται με την ιδιοκτησία και τη χρήση οχημάτων, αλλά και επιβαρύνσεις που αφορούν άλλα μέσα μεταφοράς, όπως πλοία και αεροπλάνα. Οι φόροι στα καύσιμα δεν περιλαμβάνονται εδώ, καθώς καταγράφονται στους ενεργειακούς φόρους.
30 εκατ. ευρώ από ρύπανση
Εντυπωσιακά μικρό είναι, αντίθετα, το ποσό που προέρχεται από φόρους που συνδέονται άμεσα με τη ρύπανση και τη χρήση φυσικών πόρων. Το 2024 απέφεραν μόλις 30 εκατ. ευρώ, δηλαδή το 0,3% των συνολικών περιβαλλοντικών φόρων.
Από αυτά, 28,5 εκατ. ευρώ καταβλήθηκαν από νοικοκυριά και μη μόνιμους κατοίκους και μόλις 1,5 εκατ. ευρώ από τους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας. Στην κατηγορία περιλαμβάνονται επιβαρύνσεις που σχετίζονται με τη ρύπανση του αέρα και του νερού, τα απόβλητα, τον θόρυβο και τη χρήση φυσικών πόρων.
