Πολλαπλάσια είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν αναφορικά με τη στέγαση τα Ατομα με Αναπηρία σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό, με τη χώρα μας να είναι ουραγός στην Ε.Ε. των «27» και σε αυτό το τόσο σημαντικό ζήτημα. Η έρευνα της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρίες καταδεικνύει το εξαιρετικά δυσμενές αποτύπωμα της δεκαετίας 2016-2025 στο δικαίωμα των Ατόμων με Αναπηρία σε ποιοτική, προσβάσιμη και προσιτή στέγη.
Στο Δελτίο Στατιστικής Πληροφόρησης του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας της ΕΣΑμεΑ διαπιστώνονται τα εξής:
– Η Ελλάδα κατέχει τη χειρότερη θέση στην Ε.Ε.-«27», στην υπερβολική επιβάρυνση στεγαστικού κόστους για τα Ατομα με Αναπηρία.
– Οι μισοί πολίτες με αναπηρία αδυνατούν να πληρώσουν έγκαιρα το ενοίκιο ή το στεγαστικό τους.
– Τέσσερις στους 10 πολίτες με αναπηρία καθυστερούν στην πληρωμή των λογαριασμών τους.
– Η Ελλάδα αποτελεί αρνητική εξαίρεση και στον σύνθετο δείκτη «Ποσοστό Ατόμων με Αναπηρία και ληξιπρόθεσμες οφειλές» στην Ε.Ε. των «27».
Αναλυτικά, ο δείκτης «Ποσοστό Ατόμων με Αναπηρία και υπερβολική επιβάρυνση στεγαστικού κόστους», δηλαδή ατόμων που διαβιούν σε νοικοκυριά όπου οι στεγαστικές τους δαπάνες ξεπερνούν το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους, επιμένει και έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των στεγαστικών ανισοτήτων σε βάρος τους. Αντίθετα, στα Ατομα χωρίς Αναπηρία μειώνεται αθροιστικά κατά 15 μονάδες τη δεκαετία αναφοράς (2016 έως 2025).
Παρότι ο δείκτης καταγράφει μεν αποκλιμάκωση το διάστημα 2017 – 2021, διαγράφει εν τέλει νέα ανοδική πορεία και δραματική επιδείνωση με την κορύφωση της πληθωριστικής κρίσης το 2022. Οι εξελίξεις της τετραετίας 2021-2025 αντιστρέφουν την πρόοδο της προηγούμενης πενταετίας, επαναφέροντας την τιμή του δείκτη στα υψηλά επίπεδα του 2016. Μάλιστα, το 2025 σημειώνεται η χειρότερη επίδοση, με το «Ποσοστό των Ατόμων με Αναπηρία και υπερβολική επιβάρυνση στεγαστικού κόστους» να αγγίζει το 34,3%.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό στεγαστικής επιβάρυνσης των Ατόμων με Αναπηρία μεταξύ των 27 κρατών-μελών, με την τιμή του δείκτη να απέχει σχεδόν 25 μονάδες από τον σταθμισμένο ευρωπαϊκό μέσο όρο που υπολογίζεται σε 9,9%. Το ποσοστό των Ατόμων με Αναπηρία που καθυστέρησαν την πληρωμή ενοικίου ή στεγαστικού δανείου κατά τους τελευταίους 12 μήνες αυξήθηκε κατά 16 ποσοστιαίες μονάδες μέσα στην τετραετία 2021-2025, φτάνοντας στο 47,7%. Επιπλέον το 2025 το 37,9% των Ατόμων με Αναπηρία καθυστερεί να πληρώσει τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας λόγω οικονομικής δυσκολίας, ποσοστό που είναι αυξημένο κατά 10 μονάδες σε σύγκριση με το 2021.
Η χώρα μας αποτελεί αρνητική εξαίρεση και στο «Ποσοστό Ατόμων με Αναπηρία και ληξιπρόθεσμες οφειλές» στην Ε.Ε. των «27», όπου το 2025 το 44,6% των Ατόμων με Αναπηρία είχε ληξιπρόθεσμες οφειλές. Το ποσοστό αυτό βρίσκεται σε επίπεδο υπερτετραπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (10,1%), και σχεδόν διπλάσιο από της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας που ακολουθούν την Ελλάδα σε φθίνουσα σειρά κατάταξης.
Από τα υπόλοιπα στοιχεία διαπιστώνεται επίσης επιμονή της ενεργειακής φτώχειας και έλλειμμα ενεργειακής αναβάθμισης. Ειδικότερα, το 25,2% των Ατόμων με Αναπηρία αντιμετωπίζει οικονομική αδυναμία για ικανοποιητική θέρμανση στην κατοικία του. Μόνο το 9,6% των ερωτηθέντων έχει πραγματοποιήσει παρεμβάσεις βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης της κύριας κατοικίας τα τελευταία πέντε χρόνια, ενώ το 47% των Ατόμων με Αναπηρία δηλώνει ότι δεν έχει πραγματοποιήσει ενεργειακή αναβάθμιση στην κατοικία του παρότι αυτή κρίνεται αναγκαία.
