Μιλούσαν, διαμαρτύρονταν, κατέφευγαν στη Δικαιοσύνη για τις παρανομίες και τις παρατυπίες του αιολικού πάρκου του Σάββα Ζαφειράτου στη θέση Μαύρο Σπιθάρι του Αγίου Βασιλείου Βοιωτίας, απ’ όπου ξεκίνησε η καταστροφική πυρκαγιά στις 31 Ιουλίου, αλλά εις μάτην!
- Από τη Μαρία Παναγιώτου
Και σήμερα οι κάτοικοι του τουριστικού οικισμού Αγιος Βασίλειος και του διπλανού χωριού ονόματι Καπαρέλλι μετρούν σπιθαμή προς σπιθαμή την καμένη γη, σε μια υπόθεση προαναγγελθέντος θανάτου για τους ίδιους, αφού ήξεραν ακριβώς τι συνέβαινε στην περιοχή τους.
«Θέλουμε να σας κάνουμε Μονακό και δεν μας αφήνετε» φώναζε η κόρη του επιχειρηματία και νόμιμη εκπρόσωπος της εταιρίας στους κατοίκους έξω από τα δικαστήρια όπου προσέφευγαν τακτικά για να ανακόψουν την άναρχη επένδυση, σύμφωνα με πληροφορίες της «κυριακάτικης δημοκρατίας».
Πρόκειται για τους ίδιους κατοίκους που μεταφέρθηκαν πριν από λίγες μέρες διά θαλάσσης για να μην καούν. Και γιατί να μη φωνάζει η επιχειρηματίας; Το ίδιο το Δημόσιο δήλωνε παράσταση στις δίκες για να υπερασπίσει τα συμφέροντά της και όχι αυτά των κατοίκων και να προχωρήσει η τοποθέτηση των ανεμογεννητριών, που ολοκληρώθηκε τελικά στα τέλη του 2025, σε μια περιοχή που έχει υπερκορεστεί.
Πλήρωσαν δηλαδή και δικηγόρους οι φορολογούμενοι πολίτες αυτής της χώρας για να υπερασπιστούν μία επένδυση που, όπως δείχνουν οι έρευνες των Αρχών, έκαψε 113.000 στρέμματα γης, καθώς η πυρκαγιά έφτασε μέχρι τη δυτική Αττική! Αυτό είναι το πρόβλημα και όχι οι mega-πυρκαγιές.
Σήμερα βέβαια ο Σάββας Ζαφειράτος, που απολάμβανε όπως δείχνουν τα στοιχεία εκτεταμένη κρατική και άρα κυβερνητική προστασία, έχει πλέον προφυλακιστεί, ενώ έπειτα από αίτημα της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ) το αιολικό πάρκο έκλεισε ώστε να εξεταστεί το σύνολο των υποδομών και όχι μόνο το σημείο εκδήλωσης της πρώτης εστίας.
Χωρίς δικαίωση
«Θα πρέπει να είναι κανείς τυφλός για να μην μπορεί να αντιληφθεί έστω και από φωτογραφίες της κοιλάδας και του οικισμού του Αγίου Βασιλείου ότι με την επιχειρούμενη εγκατάσταση γιγαντιαίων ανεμογεννητριών (ύψους 82 μέτρων με διάμετρο πτερυγίων 136 μέτρων) πρόκειται να καταστραφεί ολοκληρωτικά ο οικισμός» ανέφεραν οι κάτοικοι σε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων που κατέθεσαν στο Πρωτοδικείο Βοιωτίας, τον Φεβρουάριο του 2025.
Κι αυτή ήταν μόνο μία από τις νομικές ενέργειες που έχουν κάνει. Συνοπτικά:
Το 2023 προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά της Απόφασης Εγκρισης Περιβαλλοντικών Ορων (ΑΕΠΟ) που υπεγράφη από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας. Η εκδίκαση της αίτησης έχει αναβληθεί επτά (!) φορές και σήμερα έχει προσδιοριστεί για τις 7 Οκτωβρίου 2026.
Το 2024 κατέθεσαν δεύτερη αίτηση ακύρωσης στο ΣτΕ κατά 2ης τροποποιητικής της ΑΕΠΟ που εγκρίθηκε εν τω μεταξύ πάλι από την Αποκεντρωμένη. Η ΑΕΠΟ τροποποιήθηκε επειδή ο επιχειρηματίας αύξησε την ισχύ των ανεμογεννητριών που θα τοποθετούσε. Και αυτή η δεύτερη αίτηση έχει πάρει σειρά αναβολών κι έχει προσδιοριστεί για τον ερχόμενο Οκτώβριο. Μεταξύ των δύο παραπάνω αιτήσεων κατέθεσαν δύο φορές πρόσθετους λόγους, που βρίσκονται επίσης στον φάκελο του ΣτΕ.
Λίγο αργότερα, επίσης το 2024, κατέθεσαν και τρίτη αίτηση ακύρωσης στο ΣτΕ κατά Απόφασης Παράτασης Διάρκειας της Εγκρισης Περιβαλλοντικών Ορων έως το 2029, επίσης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Η αίτηση αυτή έχει ματαιωθεί, αν και θα έπρεπε να συνεκδικαστεί με τις υπόλοιπες.
Οπως καταγγέλλεται, οι κάτοικοι νόμιζαν ότι θα αναβληθεί για να συμβαδίσει με τις υπόλοιπες, αλλά και γιατί ήταν πρωτοείσακτη και δεν είχαν προετοιμαστεί. Σε αυτή την περίπτωση το ΣτΕ… έτρεξε (!) και αποφάσισε να δικάσει. Ετσι οδηγήθηκε στη ματαίωση.
Αναρίθμητες ήταν και οι αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων που κατέθεσαν στο Διοικητικό Εφετείο Πειραιώς και στο ΣτΕ, στη διάρκεια των ετών 2024 και 2025, με αίτημα τη διακοπή των εργασιών, οι οποίες προφανώς απορρίφθηκαν και οι ανεμογεννήτριες εγκαταστάθηκαν, πριν συζητηθούν οι κύριες αιτήσεις στο ΣτΕ. Μόνη ηλιαχτίδα, μία απόφαση στο Πρωτοδικείο Βοιωτίας, που πάγωσε προσωρινά τις εργασίες, καθώς στον φάκελο δεν υπήρχε ούτε γεωτεχνική μελέτη. Η οποία εν συνεχεία, βέβαια, συντάχτηκε στο πόδι.
Τι καταλογίζουν οι πολίτες
Τι έχουν καταγγείλει οι κάτοικοι:
■ Οτι η εταιρεία τροποποίησε το 2024 Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) που προϋπήρχε, με βάση την οποία εκδόθηκε Απόφαση Εγκρισης Περιβαλλοντικών Ορων (ΑΕΠΟ), η οποία ήταν παραπλανητική. Συγκεκριμένα, σε αυτή αποκρύπτεται σε μεγάλο τμήμα της η ύπαρξη του οικισμού του Αγίου Βασιλείου, ο οποίος υπάρχει στην περιοχή από το 1923 με πάνω από 400 σπίτια, 100 μόνιμους κατοίκους των χειμώνα και τουλάχιστον 1.500 παραθεριστές το καλοκαίρι.
■ Οτι στη ΜΠΕ επισυνάφθηκαν φωτογραφίες που απεικονίζουν τον περιβάλλοντα χώρο του Αγίου Βασιλείου προς τις τέσσερις κατευθύνσεις του ορίζοντα, στις οποίες δεν φαίνονταν ότι δυτικά και βόρεια και βορειοανατολικά η περιοχή είναι γεμάτη με Α/Γ. Αποκρύφτηκε δηλαδή η σωρευτική επιβάρυνση.
■ Οτι υποβαθμίστηκε στη ΜΠΕ και η σεισμικότητα της περιοχής (ενώ είναι Ζώνη ΙΙ, καταγράφηκε ως Ζώνη Ι). Η μία ανεμογεννήτρια μάλιστα εγκαταστάθηκε ακριβώς επάνω στο επίκεντρο του ενός από τους τρεις διαδοχικούς δυνατούς σεισμούς που σημειώθηκαν στην περιοχή του 1981.
■ Οτι η εγκατάσταση παραβιάζει το ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού, καθώς αγνοεί ότι ο Αγιος Βασίλειος έχει ανακηρυχθεί τουριστικός και άρα θα έπρεπε να υπάρχει απόσταση μεταξύ των ορίων του οικισμού και των ανεμογεννητριών τουλάχιστον 1.000 μέτρων. Σήμερα η απόσταση είναι λιγότερη από 500 μέτρα.
■ Οτι η εταιρία έκανε προκαταρκτικές εργασίες στο βουνό, έχοντας αποκλείσει την πρόσβαση για να μην έχουν εικόνα οι κάτοικοι.
■ Οτι απόφαση παράτασης της ΑΕΠΟ μέχρι το 2029 δεν δημοσιεύτηκε καν ηλεκτρονικά, όπως απαιτεί ο νόμος, και δεν έλαβε υπόψη της τροποποιήσεις που είχαν μεσολαβήσει, όπως και τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον. Εκδόθηκε μάλιστα από αναρμόδιο όργανο, δηλαδή την Αποκεντρωμένη, ενώ αρμόδιος για τη διαπίστωση ύπαρξης των προϋποθέσεων σε αυτή την περίπτωση είναι ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας διά του γενικού διευθυντή Ενέργειας του ΥΠΕΝ, καθώς το έργο με τις τροποποιήσεις που έγιναν αυξήθηκε σε 49,80 MW. Ο αντίλογος της εταιρίας σε αυτό ήταν πως το έργο αποτελείται από τρία επιμέρους πάρκα και δεν πρέπει να αθροίζεται η ισχύς τους. Φυσικά το έργο αδειοδοτήθηκε ως ενιαίο.
■ Οτι, τέλος, ο Δήμος Θηβαίων έχει ξεπεράσει κατά πολύ τη φέρουσα ικανότητά του σε αιολικά πάρκα. Ειδικώς η Βοιωτία έχει γίνει δέκτης πάνω από 40% όλων των ανεμογεννητριών της Ελλάδος λόγω της γειτνίασής της με την Αττική, που είναι ο βασικός καταναλωτής ενέργειας.
