Στις Κυκλάδες, ένα από τα πιο αινιγματικά αρχαιολογικά ευρήματα του προϊστορικού Αιγαίου εξακολουθεί να εμπνέει ιστορικούς, αρχαιολόγους αλλά και σύγχρονους καλλιτέχνες.
- Από τη Γιώτα Βαζούρα
Οι περίφημες Κόρες της Κέας, οι μοναδικές πήλινες γυναικείες μορφές που ανακαλύφθηκαν στην Αγία Ειρήνη και χρονολογούνται στον 15ο αιώνα π.Χ., γίνονται η αφετηρία μιας ξεχωριστής εικαστικής έκθεσης, η οποία επιχειρεί να γεφυρώσει την αρχαία μνήμη με τη σύγχρονη δημιουργική έκφραση. Η έκθεση με τίτλο «Οι Κόρες της Κέας», που θα φιλοξενηθεί από τις 8 έως τις 18 Αυγούστου στο Νηπιαγωγείο Βουρκαρίου, δεν αντιμετωπίζει τα αρχαιολογικά ευρήματα ως απολιθώματα ενός μακρινού παρελθόντος. Αντίθετα, τα προσεγγίζει ως ζωντανές πηγές έμπνευσης, που εξακολουθούν να συνομιλούν με τη σύγχρονη τέχνη και να γεννούν νέες αναγνώσεις, σχεδόν 4.000 χρόνια μετά τη δημιουργία τους.
Οι περίφημες Κόρες της Κέας συγκαταλέγονται στα σημαντικότερα ευρήματα της προϊστορικής γλυπτικής του Αιγαίου και εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο μελέτης, καθώς η ακριβής χρήση και ο συμβολισμός τους παραμένουν άγνωστα. Ηταν θεότητες που λατρεύονταν σε κάποιο ιερό; Ιέρειες που συμμετείχαν σε τελετουργίες; Αναθήματα πιστών ή γυναικείες μορφές που συνδέονταν με κάποια άγνωστη σήμερα λατρεία; Οι αρχαιολόγοι εξακολουθούν να διατυπώνουν θεωρίες, χωρίς καμία να έχει επικρατήσει οριστικά.
Ισως, όμως, αυτή η αβεβαιότητα να είναι και το στοιχείο που κάνει τις Κόρες της Κέας τόσο γοητευτικές. Περισσότερες από 50 γυναικείες μορφές έχουν έρθει στο φως. Ξεχωρίζουν όχι μόνο για την ιδιαίτερη τεχνοτροπία τους αλλά και για το εντυπωσιακό τους μέγεθος, μοναδικό για τα δεδομένα της εποχής. Οι μορφές αποδίδονται άλλοτε όρθιες και άλλοτε σε στάση που παραπέμπει σε χορό, ενώ τα πρόσωπά τους, με το ανεπαίσθητο αινιγματικό χαμόγελο, αποπνέουν μια αίσθηση ηρεμίας και μυστηρίου που εξακολουθεί να συγκινεί τον σύγχρονο θεατή.
Το μεγαλύτερο σωζόμενο ειδώλιο, ύψους 1,05 μ., και ακόμα εννέα σχεδόν ακέραιες μορφές και δεκάδες θραύσματα εκτίθενται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κέας, αποτελώντας ένα από τα σπουδαιότερα σύνολα προϊστορικής πλαστικής στον ελληνικό χώρο. Με αφετηρία αυτόν τον μοναδικό πολιτιστικό θησαυρό η έκθεση επιχειρεί να δημιουργήσει έναν γόνιμο διάλογο ανάμεσα στην αρχαιολογία και τη σύγχρονη εικαστική δημιουργία. Τα νέα έργα δεν επιχειρούν να αναπαραγάγουν τα αρχαία πρότυπα, αλλά να συνομιλήσουν μαζί τους, μεταφέροντας στο σήμερα το διαχρονικό τους συμβολικό φορτίο. Ετσι, οι Κόρες παύουν να αποτελούν αποκλειστικά αντικείμενα επιστημονικής μελέτης και μετατρέπονται σε αφετηρία καλλιτεχνικού προβληματισμού γύρω από τη μνήμη, τη γυναικεία μορφή, την ταυτότητα και τη συνέχεια του πολιτισμού.
Τα γλυπτά της έκθεσης υπογράφουν η Αγγελική Κοκονάκη, διδάσκουσα Ψηφιδωτού στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, και ο Δημήτρης Μήτρουλας, συντηρητής έργων τέχνης, ενώ τις ακουαρέλες δημιουργεί η ζωγράφος Ελπίδα Βουτσά, προτείνοντας μια πιο ατμοσφαιρική και ποιητική ανάγνωση των αρχαίων μορφών.
Την ιδέα και την επιμέλεια της έκθεσης υπογράφει η Κατερίνα Μαρούλη, η οποία επιχειρεί να αναδείξει τη διαχρονικότητα των Κορών της Κέας και να φωτίσει τον τρόπο με τον οποίο ένα αρχαιολογικό εύρημα μπορεί να συνεχίσει να παράγει πολιτισμό και έμπνευση στον 21ο αιώνα.
Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν στις 8 Αυγούστου, ενώ η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 18 Αυγούστου, προσφέροντας στους επισκέπτες της Κέας την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά μια ιδιαίτερη εικαστική πρόταση, όπου η προϊστορία συναντά τη σύγχρονη δημιουργία.
