Τέσσερις μύθοι κι αλήθειες για τον ιό των… κρουαζιερόπλοιων, η ενημέρωση που λαμβάνουμε, για τον οποίο θυμίζει τα μισόλογα στην αρχή του κορονοϊού
- Του Βασίλη Γαλούπη
Οι αναφορές για τον χανταϊό θυμίζουν το πρώτο διάστημα της πανδημίας Covid, όταν ένας μυστηριώδης ιός εξαπλωνόταν σε κρουαζιερόπλοια και οι επιβάτες έμπαιναν σε καραντίνα. Τις τελευταίες ημέρες οι αναφορές για τα κρούσματα του χανταϊού στο κρουαζιερόπλοιο «MV Hondius» αλλάζουν κάθε τόσο.
Αρχικά ακούσαμε πως δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, μετά ότι μεταδίδεται. Οτι τα κρούσματα παραμένουν περιορισμένα πάνω στο πλοίο, ενώ μετά ενημερωθήκαμε πως τελικά υπάρχουν κρούσματα κι εκτός πλοίου, με τουλάχιστον ένα να έχει ήδη επιβεβαιωθεί στην Ευρώπη.
Η ενημέρωση που λαμβάνουμε θυμίζει πάλι την πληροφόρηση στην αρχή της πανδημίας του κορονοϊού. Για κάποιες εβδομάδες οι ειδικοί καθησύχαζαν μιλώντας για τον Covid που δεν αποτελούσε λόγο ανησυχίας στην Ευρώπη κι αφορούσε απλώς κάποια περιστατικά «πνευμονίας» στην Ασία. Eλεγαν ακόμα πως δεν μεταδίδεται μέσω αέρα, αλλά μόνο με «μολυσμένη» επαφή. Μέχρι που ξαφνικά σήμαναν παγκόσμιο κόκκινο συναγερμό, με τη γνωστή συνέχεια.
Σήμερα η ανησυχία για το ξέσπασμα χανταϊού στο κρουαζιερόπλοιο εντείνεται από το γεγονός ότι η πληροφόρηση είναι ξανά αποσπασματική και αντικρουόμενη. Κυκλοφορούν διάφορες «αλήθειες», που όμως αναιρούνται ύστερα από λίγες ώρες.
Ποια είναι η πραγματική κατάσταση με την υπόθεση του χανταϊού μέχρι τώρα; Παρακάτω παρατίθενται οι παρανοήσεις-ανακρίβειες, όπως και τα διευκρινισμένα γεγονότα:
1. Ισχυρισμός: «Ο χανταϊός δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο»
Η πραγματικότητα: Οι χανταϊοί είναι μια ολόκληρη οικογένεια ιών που οι περισσότεροι μεταδίδονται κυρίως από τρωκτικά. Ο ιός υπάρχει στα ούρα, στα κόπρανα ή στο σάλιο του τρωκτικού. Συνήθως μεταδίδεται στον άνθρωπο με τους ακόλουθους τρόπους:
– με αερομεταφερόμενη σκόνη από περιττώματα τρωκτικών που έχουν ξεραθεί,
– μέσω κατανάλωσης μολυσμένης από ποντίκια τροφής,
– μέσω αγγίγματος αντικειμένων μολυσμένων με τον ιό,
– με δάγκωμα ή γδάρσιμο από μολυσμένο τρωκτικό.
Η μόνη γνωστή ως τώρα εξαίρεση είναι ο χανταϊός Andes, το μοναδικό στέλεχος που μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Δυστυχώς, το ECDC επιβεβαίωσε ότι τα κρούσματα στο κρουαζιερόπλοιο αφορούν το είδος του ιού Andes (ANDV) που μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.
2. Ισχυρισμός: «Τα κρούσματα είναι γνωστά και περιορισμένα πάνω στο κρουαζιερόπλοιο»
Η πραγματικότητα: Οχι. Η αλήθεια είναι ότι διάφοροι επιβάτες που ταξίδευαν με το κρουαζιερόπλοιο είχαν ήδη αποβιβαστεί και είχαν επιστρέψει στις χώρες τους πριν οριστεί καραντίνα πάνω στο πλοίο. Στο πλοίο επέβαιναν 149 άτομα από 23 εθνικότητες, από διάφορες χώρες της Ε.Ε., καθώς και από την Ελλάδα.
Ηδη έχουν επιβεβαιωθεί κρούσματα κι εκτός πλοίου. Στην Ευρώπη τουλάχιστον ένα, στην Ελβετία.
Με δεδομένο ότι στο πλοίο ταξίδευαν επιβάτες από εννέα ευρωπαϊκές χώρες (Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ιρλανδία, Ολλανδία, Πολωνία), η Ευρωπαϊκή Ομάδα Υγείας (EU Health Task Force) έχει αποστείλει ήδη ειδικό της επιστήμονα στο πλοίο.
3. Ισχυρισμός: «Ακολουθείται αυστηρή καραντίνα»
Η πραγματικότητα: Η αποτελεσματική καραντίνα για τον συγκεκριμένο ιό είναι ιδιαιτέρως δύσκολη, λόγω του μεγάλου διαστήματος που μεσολαβεί από την έκθεση μέχρι την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων. Σε αντίθεση με τον κορονοϊό, ο χανταϊός μπορεί να χρειαστεί έως έξι εβδομάδες (συγκεκριμένα 45 ημέρες) μετά την έκθεση ενός ατόμου για την εμφάνιση συμπτωμάτων.
Σύμφωνα πάντα με όσα γνωρίζουμε έως τώρα, το κρουαζιερόπλοιο «MV Hondius» επρόκειτο να δέσει στην Τενερίφη της Ισπανίας, παρά τις έντονες αντιρρήσεις της περιφερειακής κυβέρνησης, προκειμένου οι επιβαίνοντες στο πλοίο να αποβιβαστούν. Ομως, οι επιβάτες δεν πρόκειται να μπουν σε καραντίνα μόλις αποβιβαστούν.
Συγκεκριμένα, η Ισπανίδα υπουργός Υγείας ανακοίνωσε: «Ολοι οι ξένοι επιβάτες θα επαναπατριστούν, εκτός αν η κατάσταση της υγείας τους δεν τους το επιτρέπει. Οι ξένοι επιβάτες δεν θα υποχρεωθούν να μπουν σε καραντίνα στην Ισπανία, καθώς η απόφαση αυτή εναπόκειται στις χώρες καταγωγής τους».
Μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές δεν υπάρχει καμιά ενημέρωση από τις αρμόδιες υγειονομικές Αρχές των χωρών -ούτε της Ελλάδας- για το αν και το πώς θα τεθούν σε καραντίνα όσοι βρίσκονταν στο πλοίο.
4. Ισχυρισμός: «Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για τον γενικό πληθυσμό»
Η πραγματικότητα: Εχει σημάνει παγκόσμιος συναγερμός ακριβώς επειδή υπάρχει λόγος ανησυχίας, διότι:
- Το συγκεκριμένο στέλεχος του χανταϊού είναι αυτό που μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.
- Το διάστημα από τη μετάδοση μέχρι την έναρξη συμπτωμάτων είναι πολύ μεγάλο (από δύο με τρεις εβδομάδες το νωρίτερο, έως 45 ημέρες το αργότερο), γεγονός που καθιστά την καραντίνα, τον περιορισμό και τον έλεγχο ιδιαίτερα δύσκολα.
- Αν και ο χανταϊός είναι «παλιός» και όχι άγνωστος ιός, εδώ δεν έχουμε μεμονωμένα κρούσματα προεχόμενα από τρωκτικά αλλά για πρώτη φορά μια «επιδημία χανταϊού» πάνω σε ένα κρουαζιερόπλοιο.
- Είναι εξαιρετικά επικίνδυνος. Αν και αρχίζει με συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη, συχνά εξελίσσεται γρήγορα σε απειλητικός για τη ζωή.
- Ανάμεσα στους επιβάτες γνωρίζουμε ότι από τους επτά που παρουσίασαν συμπτώματα έως τις 6 Μαΐου οι τρεις κατέληξαν κι ένας διακομίστηκε στη Νότια Αφρική και εισήχθη σε ΜΕΘ.
- Ο ιός μπορεί να προκαλέσει το «καρδιοπνευμονικό σύνδρομο hantavirus», δηλαδή συσσώρευση υγρών στους πνεύμονες – πνευμονικό οίδημα – σοβαρά προβλήματα με τη λειτουργία της καρδιάς ή αιμορραγικό πυρετό με νεφρικό σύνδρομο.
- Δεν υπάρχει γνωστή θεραπεία.
- Δεν υπάρχει εμβόλιο.
- Το ποσοστό θνησιμότητας του χανταϊού (ανάλογα με το στέλεχος) κυμαίνεται από 30% έως 50%.
Ο,τι κι αν ισχύει, με τις υπερβολές ή τις πραγματικές διαστάσεις για τον συγκεκριμένο ιό σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί ως τώρα, η ανησυχία εντείνεται ξανά μέσα σε μόλις μία εξαετία. Και η αντιμετώπιση του ζητήματος από τις διεθνείς Αρχές υγείας δεν πείθουν ακόμα μία φορά.
