Σαράντα ημέρες μετά την επίσημη έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, οι «αποδεκατισμένες» δασικές υπηρεσίες δεν έχουν προχωρήσει στους απαραίτητους καθαρισμούς και σε έργα διάνοιξης και συντήρησης δασικών δρόμων, η Πυροσβεστική Υπηρεσία έχει στη διάθεσή της λιγότερα ελικόπτερα από ποτέ, οι εποχικοί δασοπυροσβέστες περιμένουν ακόμα να δημοσιευτεί το ΦΕΚ για να πιάσουν δουλειά και το 20% των υδροφόρων οχημάτων «σκουριάζει» σε γκαράζ και συνεργεία, λόγω μηχανικών βλαβών ή έλλειψης ελαστικών.
«Δυστυχώς, για ακόμα μία χρονιά ισχύει το… κάθε πέρυσι και καλύτερα στην αντιμετώπιση των πυρκαγιών» αναφέρει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συμβασιούχων Δασοπυροσβεστών (ΠΟΣΔΥΠ) Κώστας Παπαντώνης.
Αν και τα κονδύλια για την αντιπυρική προστασία «αποδεσμεύτηκαν» φέτος πολύ νωρίτερα, σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια, οι εργασίες καθαρισμού των δασών και βελτίωσης του δασικού οδικού δικτύου προχωρούν με ρυθμούς… χελώνας, εξαιτίας της γραφειοκρατίας και της υποστελέχωσης των δασαρχείων.
«Επί της ουσίας, δεν έχει ολοκληρωθεί κανένα έργο πρόληψης. Τα χρήματα έχουν εξασφαλιστεί στα χαρτιά, αλλά παρατηρούνται αρκετά προβλήματα στην απορρόφηση και την κατανομή τους» λέει ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Δασολόγων Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΕΔΔΥ) Νίκος Μπόκαρης. Το ίδιο υποστήριξε πριν από λίγες ημέρες και ο πρόεδρος της Ενωσης Περιφερειών Ελλάδος, περιφερειάρχης Αττικής, Γιάννης Σγουρός, ο οποίος δήλωσε ότι «μέχρι τώρα, οι περιφέρειες δεν έχουν πάρει ούτε ένα ευρώ για την πυροπροστασία».
Σύμφωνα με την ΠΕΔΔΥ, το σχέδιο αντιπυρικής προστασίας για το φετινό καλοκαίρι προβλέπει τη διάθεση περίπου 21.000.000 ευρώ στα δασαρχεία όλης της χώρας από το Πράσινο Ταμείο, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και τον τακτικό προϋπολογισμό της Ειδικής Γραμματείας Δασών. «Ωστόσο, αν εξαιρέσουμε τα λειτουργικά έξοδα, το ποσό που θα μείνει για παρεμβάσεις σε δασικές περιοχές δεν θα ξεπεράσει τα 6.000.000-7.000.000 ευρώ. Το μεγαλύτερο πρόβλημά μας, πάντως, είναι η έλλειψη προσωπικού. Για να ανταποκριθούμε στα καθήκοντά μας, χρειαζόμαστε ακόμα 500 δασολόγους και δασοπόνους και άλλους τόσους δασοφύλακες. Η πρόσληψη 251 ατόμων με συμβάσεις οκτώ μηνών οπωσδήποτε θα βοηθήσει, αλλά ο αριθμός είναι πολύ μικρός για να καλυφθούν οι ανάγκες» επισημαίνει ο κ. Μπόκαρης.
Στο «μέτωπο» της καταστολής των πυρκαγιών η κατάσταση είναι απογοητευτική, με την Πυροσβεστική να διαθέτει μόλις 13 «ετοιμοπόλεμα» καναντέρ (6 CL415 και 7 CL215), τέσσερα ελικόπτερα και εννέα αεροσκάφη τύπου PZL. «Από τα 21 καναντέρ του στόλου έχουμε τις περισσότερες ημέρες στη διάθεσή μας μόνο 10-12. Σήμερα (Κυριακή) προβλέπεται να πάρουμε το πέμπτο ελικόπτερο, ενώ από τα 18 ραντιστικά PZL πετούν μόνο τα μισά. Με τα απαρχαιωμένα καναντέρ αντιμετωπίζουμε επίσης το γνωστό πρόβλημα, ότι δεν μπορούν να απογειωθούν όταν η θερμοκρασία είναι πάνω από τους 38 βαθμούς» λέει ο γενικός γραμματέας της Ενωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος (ΕΑΠΣ) Αναστάσιος Μανιάτης.
Οσο για τα υδροφόρα οχήματα; «Από τα 1650, το 6,5% κυκλοφορεί εδώ και 30 χρόνια, το 40% έχει ξεπεράσει τη δεκαετία και το 20% είναι παροπλισμένα, επειδή δεν υπάρχουν κονδύλια για να αποκατασταθούν οι βλάβες. Μεγάλο πρόβλημα υπάρχει και με τα ελαστικά, καθώς ο τελευταίος διαγωνισμός έγινε το 2007».
Το «παζλ» της… «κατάρρευσης» του Πυροσβεστικού Σώματος συμπληρώνει η καθυστέρηση στις προσλήψεις των 1.500 εποχικών δασοπυροσβεστών, που δύσκολα θα πραγματοποιηθούν πριν από τις 15 Ιουνίου. «Η διαδικασία επρόκειτο να ολοκληρωθεί την 1η Ιουνίου, αλλά η σχετική διάταξη “κόλλησε” στη γραφειοκρατία. Καταβάλλουμε μεγάλη προσπάθεια ώστε να τελειώσει το θέμα ως τα μέσα του μήνα» σημειώνει ο πρόεδρος των Συμβασιούχων Δασοπυροσβεστών κ. Παπαντώνης.
Οι πυροσβέστες καλούνται, όμως, να βρουν «απαντήσεις» και σε άλλα προβλήματα, όπως η κατάργηση επιδομάτων και η μείωση των αμοιβών για νυχτερινή εργασία.
«Υπάρχουν συνάδελφοι που δουλεύουν οκτώ έως 16 ώρες την ημέρα για μισθό 600 ευρώ. Οι πυροσβέστες πενταετούς υποχρέωσης εργάζονται με μια στολή και ένα ζευγάρι μπότες κι αν πάθει κάτι ο εξοπλισμός τους, πληρώνουν τις ζημιές από την τσέπη τους. Το ηθικό μας είναι τσακισμένο, οι πρώτες πυρκαγιές έχουν ήδη ξεσπάσει και το καλοκαίρι προβλέπεται δύσκολο» καταλήγει ο ίδιος.
SOS από Υμηττό- Πεντέλη
Η «ακινησία» των δασικών υπηρεσιών δημιουργεί σοβαρά προβλήματα και στην υλοποίηση του αντιπυρικού σχεδιασμού των δήμων. «Στους τομείς ευθύνης μας έχουν γίνει όλες οι απαραίτητες αποψιλώσεις, ενώ σε πλήρη ετοιμότητα βρίσκονται και οι εθελοντικές ομάδες μας. Ωστόσο, το δασαρχείο καθυστερεί, τα 58.000 στρέμματα του Υμηττού είναι γεμάτα με ξερά χόρτα… τεσσάρων ετών και οι κλιματικές συνθήκες προκαλούν ανησυχία» λέει ο δήμαρχος Βύρωνα και πρόεδρος του Συνδέσμου Προστασίας και Ανάπτυξης του Υμηττού (ΣΠΑΥ) Νίκος Χαρδαλιάς.
Περίπου η ίδια εικόνα επικρατεί στην Πεντέλη, όπου οι δασικοί δρόμοι είναι «στρωμένοι» με κλαδιά, πέτρες και εύφλεκτη βιομάζα. «Το θετικό είναι ότι φέτος, ίσως για πρώτη φορά, οι δήμοι πήραν εγκαίρως τα χρήματα και κάποιες εργασίες έχουν ολοκληρωθεί. Ωστόσο, περιμένουμε ακόμα από το δασαρχείο να ανοίξει τα δασικά μονοπάτια και από τη ΔΕΗ να καθαρίσει τους πυλώνες από κλαδιά και κορυφές δέντρων, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος πυρκαγιάς από βραχυκυκλώματα» αναφέρει ο δήμαρχος Αμαρουσίου και πρόεδρος του Συνδέσμου Προστασίας και Ανάπλασης του Πεντελικού (ΣΠΑΠ) Γιώργος Πατούλης.
Χάος με την επικάλυψη αρμοδιοτήτων! Μπλέκονται ακόμα και η ΔΕΗ με τον ΟΣΕ
Εκτός από την αποδιοργάνωση των δασικών υπηρεσιών και την έλλειψη προσωπικού και σύγχρονων μέσων αντιμετώπισης των πυρκαγιών, η προσπάθεια προστασίας των δασών της χώρας προσκρούει επίσης στον κατακερματισμό των αρμοδιοτήτων. Οι ευθύνες για την κατανομή των κονδυλίων, τις αποψιλώσεις, την συντήρηση των δασικών δρόμων και την κατάσβεση των πυρκαγιών «μοιράζονται» ανάμεσα σε υπουργεία, περιφέρειες, δασαρχεία, δήμους, αλλά και οργανισμούς όπως η ΔΕΗ, η ΕΥΔΑΠ, ο ΟΣΕ και η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ)!
Στον σχεδιασμό της αντιπυρικής προστασίας εμπλέκονται τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Δημόσιας Τάξης, το υπουργείο Εθνικής Αμυνας, που έχει την ευθύνη των καθαρισμών γύρω από στρατιωτικές εγκαταστάσεις, το υπουργείο Πολιτισμού, που αναλαμβάνει τις εργασίες κοντά σε αρχαιολογικούς χώρους, και το υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, που υποχρεούται να καθαρίζει νησίδες και χώρους στάθμευσης γύρω από τους αυτοκινητοδρόμους.
Τα δασαρχεία έχουν την ευθύνη της πρόληψης, η Πυροσβεστική είναι αρμόδια για την κατάσβεση, οι δήμοι για τις χωματερές, τις γεωτρήσεις και τον καθαρισμό των περιαστικών δασών, η ΕΥΔΑΠ για τη συντήρηση των κρουνών, η ΔΕΗ για τη συντήρηση των πυλώνων και τον καθαρισμό της γύρω περιοχής, ο ΟΣΕ για τα «επικίνδυνα» σημεία κατά μήκος των σιδηροδρομικών γραμμών και η ΥΠΑ για τις εργασίες γύρω από αεροδρόμια και ελικοδρόμια που συνορεύουν με δασικές εκτάσεις. Σε αρκετές περιπτώσεις, πάντως, το φίδι από την τρύπα βγάζουν τα μέλη εθελοντικών ομάδων, που προχωρούν σε καθαρισμούς, με κίνδυνο ακόμα και να συλληφθούν, επειδή παρεμβαίνουν στα δάση χωρίς άδεια!
Γεράσιμος Κόντος
